سابقه وهدف: امروزه براي حذف استاندارد مواد مغذي از فاضلاب از روش هاي اصلاح شده لجن فعال موسوم به روش هاي پيشرفته حذف فسفر استفاده مي شود كه يكي از مناسب ترين آنها روش بي هوازي-هوازي است. هدف از اين تحقيق بررسي ورفع مشكلات موجود تصفيه خانه فاضلاب بهداشتي نيروگاه خوي وبهينه سازي حذف فسفردرآن است.
روش بررسي: اين تحقيق در مقياس كامل روي تصفيه خانه فاضلاب بهداشتي نيروگاه خوي انجام گرفت. اين تصفيه خانه كه با فرايند هوادهي گسترده طراحي و بهره برداري مي شد داراي مشكلاتي بود، لذا در مرحله اول ضمن بررسي كارايي كلي آن، مشكلات و علل آنها بررسي گرديد. در مرحله دوم با انجام اصلاحات بهره برداري ضمن رفع مشكلات موجود كارايي كلي تصفيه خانه بررسي گرديد. درمرحله سوم سيستم موجود به فرايند بي هوازي-هوازي تبديل گرديد وسيستم جديد با تغيير متغيرهايي چون زمان تماس بي هوازي، ميزان غذا به ميكروارگانيسم، ميزان لجن دفعي و زمان ماند سلولي مورد آزمون قرار گرفت.
يافته ها: درمرحله اول مهم ترين مشكل، بالا بودن غلظت پارامترهاي مهم مانندBOD،TSSو فسفر از حدود مجاز تخلیه، رشد بيش ازحد جلبك در قسمت هاي مختلف تصفيه خانه و آبراه پذيرنده پساب تعيين گرديد. دليل بالابودن فسفر پساب خروجي نيز آزاد شدن مجدد فسفر از لجن تشخيص داده شد. در مرحله دوم با اصلاح شرايط بهره برداري كارايي حذف فسفر از50 به      62 در صد رسيد. در مرحله سوم نيز در نهايت ميزان حذف فسفر به82 درصد رسيد و مناسب ترين زمان تماس بي هوازي  3 الي 4ساعت، زمان ماند سلولي 3 روز و نسبت غذا به ميكروارگانيسم 12/0  تعيين گرديد كه بيشترين تاثير را كاهش زمان ماند سلولي داشته است.
نتيجه گيري: با تنظيم عوامل بهره برداري مانند زمان ماند سلولي، ميزان لجن برگشتي ونحوه پردازش لجن در تصفيه خانه هاي فاضلاب مي توان ضمن حفظ كارايي كلي آنها ميزان حذف فسفر را افزايش داد كه در مورد اين تصفيه خانه اين امر به ميزان 12درصد بود.درتصفيه فاضلاب،مخصوصا براي حذف فسفر فرايند بي هوازي-هوازي مناسب تراست همچنان كه در اين طرح تاثير آن در افزايش ميزان حذف فسفر  20 درصد بود