دو ماهنامه شنوایی شناسی

تعیین موج منفی ناهمخوان با استفاده از محرک تن در محدوده سنی 4 تا 9 سال

سیدعلی اکبر طاهایی

زمینه و هدف: موج منفی ناهمخوان یکی از پتانسیل‏های برانگیخته شنوایی است که حدود 100 تا 250 میلی ثانیه بعد از ارائه تحریک رخ می‏دهد. این موج در اثر تغییر قابل تشخیص در توالی از اصوات تکرار شونده‏ی همگون ایجاد می شود؛ یعنی با کم کردن شدت، فرکانس یا مدت محرک تغییراتی اعمال می شود. هدف از این مطالعه تعیین موج منفی ناهمخوان با استفاده از محرک تن و بررسی تغییرات آن طی تغییر سن بوده است.
روش بررسی: این مطالعۀ مقطعی از نوع توصیفی ـ تحلیلی بوده است. افراد شرکت کننده در این مطالعه تعداد 60 نفر کودک 4 تا 9 ساله هنجار بوده اند. تحریکات dB peSPL 80 شدت داشتند و از تن Hz 1000 به عنوان محرک استاندارد و تن Hz 1500 به عنوان محرک انحرافی استفاده شده است. احتمال وقوع محرک انحرافی 20 درصد بود. امواج با استفاده از الکترودهای سطحی از 4 نقطه جمجمه ثبت شدند.
یافته‏ها: در 5/22 درصد از نمونه‏های مورد مطالعه موج منفی ناهمخوان دیده نشد. همچنین در 5/22 درصد از نمونه‏ها، تعیین قله موج منفی ناهمخوان به طور دقیق امکان پذیر نبود. در بقیه نمونه‏ها یک رابطه معکوس معنی‏دار بین زمان نهفتگی موج و سن وجود داشت. یعنی با افزایش سن، زمان نهفتگی کاهش می یافت. اما چنین رابطه ای بین سن و دامنه‏ی موج دیده نشد.
نتیجه گیری: این مطالعه تأیید می‏کند که در افراد کاملاً هنجار ممکن است موج منفی ناهمخوان دیده نشود. همچنین موج منفی ناهمخوان با افزایش سن تغییر می‏کند.

بررسی مشخصات وزوزگوش در 36 بیمار مبتلا به وزوز درونی باعلت ناشناخته

مهدی بخشایی

زمینه و هدف: وزوز گوش به معنای شنیدن صدا بدون وجود محرک خارجی می باشد وشیوعی از 3 تا 30 در صد دارد. علت این پدیده در بسیاری از موارد ناشناخته است . این علامت به دو شکل ضرباندار وغیر ضرباندار تقسیم می شود. شکل غیر ضرباندار شایع تر بوده و بطور انحصاری ذهنی می باشد. از جمله علل مؤثرسندرم منییر، نورینوم آکوستیک، اتوتوکسیک، صدای شدید محیطی، وغیره می باشد، در مورد شدت، فرکانس، جهت، شکل، و نیز چکونگی تأثیر این بیماری بر زندگی فرد، تاکنون مطالعات فراوانی انجام شده است. هدف از این مطالعه بررسی ویژگی های وزوز ذهنی با علت نا شناخته می‏باشد.
روش بررسی: این مطالعه توصیفی - تحلیلی روی 36 بیمار ( 23مرد، 13زن ) با میانگین سنی1/53 سال، دچار وزوز گوش از نوع ذهنی در حد فاصل سال‏های 82 تا1384 که به مؤسسه شنوایی سنجی پژواک در شهر مشهد مراحعه نموده اند صورت گرفت. متغیرهای مورد بررسی جنس، سن، شدت، فرکانس، شکل و نمای شنوایی فرد بوده اند. همچنین چگونگی تأثیر وزوز بر شکل زندگی فرد توسط پرسشنامه ارزیابی وزوز 52 پرسش در 6 محور بررسی شد.
یافته‏ها: وزوز گوش در64 در صد موارد یکطرفه با شیوع بیشتردرسمت راست، با میانگین زیر و بمی 03/7 کیلو هرتز و شدت 8/3 دسی بل SPL بوده است. امتیاز بازشناسی گفتار در تمام بیماران در سطح هنجار بوده ولی افت شنوایی حسی- عصبی در فرکانس 4000 به بالا مشهود بوده است. بالاترین نمره (3/60) در پرسشنامه مربوط به محور تأثیر وزوز در زندگی روزمره و پایین ترین (3/39) مربوط به محور خواب بوده است. نمره کلی پرسشنامه ارزیابی وزوز معادل 4/52 بود.
نتیجه‏گیری: وزوز گوش غیر ضرباندار ذهنی علتی متغیر و سازوکاری همچنان ناشناخته دارد. در برخی موارد، حتی بدون سابقه ای از بیماری خاص و درافراد دارای شنوایی هنجار نیز دیده می شود. بیشترین اثر این پدیده تداخل در شکل زندگی روزمره فرد (در مقایسه با خواب، شنوایی، یا شکایات بدنی ) می باشد ، درمان قطعی این علامت هنوز شناخته نشده است و مطالعه بیشتر در روشن ساختن فیزیوپاتولوژی آن که می تواند به درمانی مطمئن تر بیانجامد مورد نیاز است.

مقایسه‏ی نوع کلمات لکنت شده در کودکان و بزرگسالان مبتلا به لکنت

محمدرحیم شاه بداغی

زمینه و هدف: از آنجا که علت شناسی لکنت نخستین و اساسی ترین قدم در راه درمان این اختلال محسوب می شود و نیز به علت تحقیقات اندک انجام گرفته در راستای تعیین ارتباط لکنت با ساختارهای زبانشناختی در زبان فارسی ، مطالعه حاضر با هدف مقایسه ی نوع کلمات ناروان در زبان فارسی در کودکان و بزرگسالان مبتلا به لکنت تلاشی است در راستای پاسخگویی به برخی از ابهامات بی شماری که هنوز پیرامون لکنت وجود دارد.
روش بررسی: جامعهی مورد بررسی در این تحقیق 50 فرد مبتلا به لکنت مراجعه کننده به مراکز درمانی و آموزشی خصوصی و دولتی شهر کرج در قالب 5 گروه سنی 10 نفره 6-3 ساله، 9-7 ساله، 12-10 ساله، 16-13 ساله و 17 سال به بالا می باشد. کوچکترین فرد این جامعه 3 سال و بزرگترین فرد 32 سال سن داشت و 42 نفر از این افراد مذکر بودند. ابتلای این افراد به لکنت توسط 2 آسیب شناس گفتار و زبان تأیید گردید و از هر فرد دست کم 5 دقیقه گفتار خودانگیخته ضبط گردید. بافت‏های مختلفی که کلمات عملکردی و معنایی در کنار هم قرار می گرفتند مانند کلمه عملکردی-معنایی و کلمه عملکردی ـ عملکردی ـ برنامه معنایی تعیین گردید و درصد ناروانی‏های موجود در آنها بر حسب نوع کلمات مشخص شد. سپس این داده ها توسط آزمون‏های کروسکال والیس و من‏ویتنی مورد بررسی قرار گرفتند.
یافته‏ها : نتایج نشان میدهند که نوع کلمات لکنت شده در بافت کلمه‏ی عملکردی-عملکردی-معنایی در کودکان زیر 13 سال اغلب کلمه عملکردی اول است، در حالیکه با افزایش سن از میزان ناروانی روی کلمه عملکردی اول کاسته می شود و لکنت روی کلمه معنایی و دومین کلمه عملکردی افزایش می یابد. نوع کلمات با لکنت بیان شده در بافت کلمه عملکردی-معنایی نیز در کودکان زیر 13 سال غالباً کلمات عملکردی است، در حالیکه با افزایش سن از میزان لکنت روی این کلمات کاسته شده و بر ناروانی روی کلمات معنایی افزوده می‏شود. یافته ها همچنین حاکی از وجود اختلاف معنی دار بین گروه سنی پنجم و سایر گروههای سنی در درصد لکنت روی کلمه عملکردی دوم در بافت کلمه عملکردی-عملکردی-معنایی است. همچنین نوع کلمه با لکنت بیان شده در بافت کلمه عملکردی ـ معنایی در هر دو گروه کلمات عملکردی و معنایی تفاوت معنی داری را بین گروه سنی اول با سایر گروهها نشان می‏دهد.
نتیجه‏گیری: میتوان چنین نتیجه گرفت که افراد فارسی زبان مبتلا به لکنت، درگروههای سنی مختلف، الگوهای ناروانی متفاوتی را نشان می‏دهند کودکان مبتلا به لکنت غالباً روی کلمات عملکردی دچار ناروانی هستند و با افزایش سن تغییری در ناروانیها در جهت افزایش لکنت روی کلمات معنایی پدید می آید. از آنجا که بروز همزمان لکنت هم روی کلمه عملکردی و هم معنایی در بافتهای کلمه عملکردی ـ معنایی و کلمه عملکردی ـ عملکردی ـ معنایی در همه گروههای سنی نادر است ، این مورد تأییدی است بر این نظر که ناروانی روی کلمه‏ی عملکردی در کودکان مبتلا به لکنت به منظور کسب زمان کافی جهت تکمیل برنامه ریزی زبانی کلمه معنایی متعاقب آن صورت می گیرد. این یافته ها بر اساس فرضیه EXPLAN به دست آمده است وبا مدل EXPLANکه این یافته ها را توجیه می کند، با نتایج بدست آمده در زبان انگلیسی ، اسپانیایی و آلمانی همسویی دارد.

متناسب سازی برنامه تربیت شنوایی والد- کودکSKI-HI و ارزشیابی آن در کودکان کم شنوای زیر 3 سال

مهین صدایی

زمینه و هدف: عدم تشخیص و مداخله زودهنگام کم شنوایی منجر به تأخیردر رشد گفتار و زبان می شود. بر این پایه، توانبخشی شنوایی، موضوع بسیار مهمی است که توانایی فرد در برقراری ارتباط را می تواند بهبود بخشد. از موفق ترین برنامه های تربیت شنوایی کودکان، برنامه والد ـ کودکSKI-HI است. هدف اصلی از مطالعه‏ی حاضر متناسب سازی این برنامه برای زبان فارسی و ارزشیابی آن در کودکان مبتلا به آسیب دیدگی شنوایی زیر 3 سال است.
روش بررسی: پس از تدوین و متناسب سازی این برنامه، 15 کودک زیر 3 سال که کاهش شنوایی حسی دوطرفه در حد شدید داشتند و از سمعک مناسب دو گوشی استفاده می کردند، به مدت 6 ماه با برنامه تربیت شنوایی متناسب شده آموزش دیدند و سطح مهارت شنوایی آنها در دو مرحله یعنی پیش از درمان توانبخشی و پس از آن، ارزیابی شد. بر پایه این اطلاعات، سرعت رشد مهارت شنوایی در مرحله پیش از درمان توانبخشی، شاخص کارایی مداخله (درمان توانبخشی) و شاخص تغییر نسبی محاسبه شد.
یافته‏ها: میانگین سرعت رشد مهارت شنوایی پیش از درمان توانبخشی و شاخص کارایی مداخله به ترتیب 31/0 و87/0 به دست آمد. تفاوت این دو متغیر از نظر آماری معنی دار است. میانگین شاخص تغییر نسبی(38/3 ) نشان داد که سرعت رشد مهارت‏های شنوایی نمونه‏های مورد مطالعه نسبت به مرحله پیش از درمان توانبخشی، 38/2 برابر بیشتر شده است نیز، با احتمال 95 درصد، سرعت رشد مهارت‏های شنوایی در جمعیت مورد مطالعه 46/1 تا 30/3 بیشتر می‏باشد.
نتیجه‏گیری: آموزش با استفاده از برنامۀ تربیت شنوایی والد-کودک متناسب شده SKI-HI میتواند در رشد مهارت‏های شنوایی کودکان کم‏شنوا به طور چشگیری مؤثر باشد.

ساخت و ارزشیابی آزمون فارسی شناسایی جملات ساختگی و بررسی آن در افراد هنجار

نریمان رهبر

زمینه و هدف: اجرای آزمون های پردازش مرکزی شنوایی، به دلیل فراوانی مشکلاتی که ممکن است پردازش مرکزی شنوایی را دچار اختلال نماید، ضروری است. آزمون های رفتاری از جمله آزمون شناسایی جملات ساختگی، به دلیل محدودیت های آزمون‏های الکتروفیزیولوژیک و به دلیل ساختار خود آزمون که سبب تحریک ساقه و قشر مغز می‏شود، از جایگاه ویژه ای برخوردار است. هدف این بررسی، ساخت آزمون به زبان فارسی و ارزشیابی مقدماتی آن است.
روش بررسی: نخست، آزمون جملات ساختگی به زبان فارسی تهیه شد، سپس روی لوح فشرده ضبط شد، پس از آن روی 60 نفر از افراد دارای شنوایی هنجار 35-20 ساله مراجعه کننده به دانشکده علوم توانبخشی دانشگاه علوم پزشکی ایران بمدت سه ماه مورد بررسی قرار گرفتند.
یافته‏ها: بین مقادیر امتیازات کسب شده در آزمون طراحی شده به زبان فارسی با مقادیر امتیازات نمونه انگلیسی آزمون تفاوت معنی داری مشاهده نشد. همچنین، مقایسه‏ی امتیازات آزمون بین زنان و مردان نیز تفاوت معنی داری را نشان نداد.
نتیجه گیری: بر اساس نتایج بدست آمده از این پژوهش، این آزمون با آزمون انگلیسی شباهت دارد و می تواند در ارزیابی پردازش شنوایی مرکزی مورد استفاده قرار گیرد.

بررسی تأثیر اختلال یادگیری بر مهار دگرسویی گسیل‏های صوتی گوش در دانش‏آموزان دبستانی

سعید ساروق فراهانی

زمینه و هدف: یکی از بارزترین شکایات کودکان مبتلا به اختلال یادگیری، مشکل آن‏ها در درک گفتار در حضور نویز زمینه است. مطالعات مختلف نشان داده اند که دسته زیتونی- حلزونی داخلی در شنوایی در حضور نویز نقش دارند. با استفاده از مهار دگرسویی گسیل‏های صوتی برانگیخته گذرای گوش با محرک تن برست، می توان عملکرد این اعصاب را ارزیابی کرد. هدف از تحقیق حاضر، بررسی ویژگی‏های فرکانسی دسته زیتونی- حلزونی داخلی با استفاده از مهار دگرسویی گسیل های صوتی برانگیخته گذرای گوش با محرک تن برست در فرکانس های 1، 2، 3و4 کیلو هرتز در پاسخ به نویز سفید دگرسویی در دانش آموزان مبتلا به اختلال یادگیری بود.
روش بررسی: مطالعه حاضر از نوع مورد- شاهد بود. گروه های مورد مطالعه از 34 دانش آموز مبتلا به اختلال یادگیری 11-7 ساله و 31 دانش آموز هنجار در محدوده سنی مشابه تشکیل شده بود. مهار دگرسویی گسیل های صوتی برانگیخته گذرای گوش با محرک تن برست با مقایسه دامنه‏های آنها در دو حالت با و بدون ارائه نویز سفید دگرسویی ارزیابی شد.
یافته‏ها: در حالت بدون ارائه نویز، تفاوت آماری معنی داری در دامنه گسیل ها بین دو گروه دیده نشد. در هر دوگروه، با ارائه نویز نسبت به حالت بدون ارائه نویز، کاهش آماری بارزی در دامنه در فرکانس های 1، 2، 3و4 کیلو هرتز دیده شد. مقدار این کاهش در فرکانس‏های 1، 2و4 کیلو هرتز در دانش آموزان مبتلا به اختلال یادگیری به طور معنی داری کمتر از گروه هنجار بود.
نتیجه‏گیری: کاهش بارز اثر مهاری گسیل‏های صوتی برانگیخته گذرای گوش با محرک تن برست در فرکانس‏های 1، 2و4 کیلو هرتزدر دانش آموزان مبتلا به اختلال یادگیری، می تواند نشان دهنده کاهش فعالیت دسته زیتونی- حلزونی داخلی در این نواحی فرکانسی باشد. بنابراین پیشنهاد می شود که ارزیابی عملکرد دسته زیتونی- حلزونی داخلی با استفاده از مهار در مجموعه آزمون‏های تشخیصی کودکان مبتلا به اختلال یادگیری لحاظ شود.

ساخت آزمون فارسی واژه‏های اسپوندی تناوبی و بررسی آن در افراد هنجار

فهیمه حاجی ابوالحسن

زمینه و هدف: آزمون واژه‏های اسپوندی تناوبی، توانایی بررسی دستگاه عصبی مرکزی شنوایی را دارد. با توجه به فقدان الگوی فارسی، پژوهش حاضر با هدف ساخت آزمون فارسی واژه‏های اسپوندی تناوبی و بررسی آن در افراد هنجار انجام شد.
روش بررسی: در این مطالعه مقطعی توصیفی ـ تحلیلی، ابتدا آزمون واژه‏های اسپوندی تناوبی به فارسی طراحی و سپس روی نوار ضبط گردید و سرانجام روی 58 فرد هنجار نیمی زن و نیمی مرد، با میانگین سنی 72/29 سال اجرا شد. نمونه گیری طی سه ماه در دانشکده علوم توانبخشی دانشگاه علوم پزشکی ایران انجام شد.
یافته‏ها: میانگین امتیاز آزمون واژه‏های اسپوندی تناوبی تصحیح شده افراد هنجار 364/98 بوده است. حداقل و حداکثر امتیاز خطای مربوط به وضعیت‏های رقابتی و غیررقابتی 6- و 8، هر گوش 75/4- و 5 و مجموع خطای دو گوش 88/3- و 75/3 بوده است. میانگین درصد خطای گوش راست، چپ و مجموع خطای دو گوش گروه هنجار در آزمون واژه‏های اسپوندی تناوبی خام و تصحیح شده بستگی به جنس ندارد. حداکثر تعداد معکوس‏ها در گروه هنجار یک دفعه بوده است.
نتیجه‏گیری: براساس نتایج بدست آمده از این پژوهش که با سایر پژوهش های مشابه مطابقت دارد به نظر می رسد آزمون فارسی واژه‏های اسپوندی تناوبی، آزمونی توانا در ارزیابی پردازش شنوایی افراد فارسی زبان است.

مطالعه دستورالعمل‌ مراقبت‌ مدیریت شده ارزیابی قبل از اعمال جراحی در بیماران بستری در بخش گوش و گلو و بینی در بیمارستان بازرگانان تهران

امیر اشکان نصیری‏پور

زمینه و هدف: در سال‏های اخیر توجه مدیران خدمات بهداشتی و درمانی به سه مقولۀ ارتقاء کیفیت خدمات، دسترسی و تامین منابع مالی سازمان‏های ذیربط، اهمیت مراقبت های مدیریت شده را بیش از پیش نمایان ساخته است. هدف از این بررسی مطالعه ی وضعیت اجرائی دستورالعمل مراقبت مدیریت شده ارزیابی قبل از اعمال جراحی در بیماران مبتلا به بیماری‏های گوش، گلو و بینی در بیمارستان بازرگانان در سال 1384می‏باشد.
روش بررسی: پژوهش حاضر به صورت توصیفی روی 140 پرونده انجام شده است. داده های پژوهش با استفاده از چک لیست جمع‏آوری شده است به منظور تحلیل داده‏ها و بررسی آماری از شاخص‏ها و روش‏های آمار توصیفی استفاده شده است.
یافته‏ها: از 140 پرونده‏ی بیماران بستری در بخش جراحی گوش، گلو و بینی در 136پرونده (97 درصد) معیارهای انجمن بیهوشی آمریکا ثبت شده است. ثبت علائم حیاتی بیماران در 98 درصد پرونده‏ها که معادل137 پرونده از کل پرونده‏ها می‏باشد انجام شده است. 5/99 درصد از پرونده‏ها که بالغ بر 138 پرونده می‏باشد تاریخچه بیماری داشته اند. در 6/99 درصد از پرونده‏های بستری (معادل 139 پرونده) شمارش گلبول‏های خونی انجام شده است. 7/69 درصد از پرونده‏های بستری بالای 60 سال معادل 8 پرونده رادیوگرافی قفسه صدری انجام شده است. در 100 درصد از پرونده‏های بستری بالای 40 سال که شامل 15 پرونده می‏باشد دارای نوار قلب بوده است. در 28 درصد از پرونده‏ها که معادل 39پرونده می‏باشد دارای مشاوره قلب و داخلی بوده است.
نتیجه‏گیری: کاربرد دستورالعمل مراقبت‏های مدیریت‏شده بر ارزیابی قبل از اعمال جراحی گوش و گلو بینی می تواند نقش سازنده‏ای در کاهش عوارض ناشی از اعمال جراحی و بهبود اجرای دستورالعمل‏های مراقبت‏های مدیریت شده ایفا نماید.

بررسی انجام حرکات تکراری و متناوب دهان در دانش آموزان پسرهنجار و کم شنوا

زهرا سلیمانی

زمینه و هدف: بر پایۀ بررسی‏های گذشته، کاهش شنوایی منجر به نقص هماهنگی عضلات وساختارهای اساسی درگیر در تکالیف زمانبندی حرکتی گفتار می شود و در فراگیری صداهای گفتار تأثیر منفی می گذارد. از این رو، هدف از انجام این پژوهش، مقایسۀ توانایی انجام حرکات تکراری و متناوب (دیادوکوکینزیس) دهانی توسط دانش آموزان پسر سالم و دانش آموزان دچار کم شنوایی است.
روش بررسی: این مطالعه روی 61 دانش آموز دبیرستانی پسر 18-15 ساله انجام شد که 46 نفر از آنها دچار افت شنوایی متوسط ـ شدید، شدید و عمیق بوده، و 15 نفر آنها شنوایی هنجار داشته اند. مدت زمان صرف شده برای انجام تکالیف دیادوکوکینزیس دهانی، با نرم افزار تحلیل گر گفتاری Dr. Speech نسخه‏ی چهارم سنجیده شد. سپس داده‏ها توسط نرم افزار آماری SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
یافته‏ها: گروه دارای شنوایی هنجار تمام تکالیف دیادوکوکینزیس را نسبت به گروه دارای کاهش شنوایی سریع‏تر انجام داده‏اند غیر از گروه مبتلا به کم شنوایی متوسط ـ شدید، که در بیشتر تکالیف تفاوت معنی‏داری نداشتند. در بین گروه مبتلا به کم شنوایی نیز عملکرد گروه دچار افت شنوایی عمیق با دو گروه دیگر تفاوت معنی‏داری داشت.
نتیجه گیری: نتایج این پژوهش همانند بیشتر تحقیقات مشابه، حاکی از وجود مشکل در زمانبندی‏های حرکتی گفتار در افراد دچار کاهش شنوایی است. در مجموع تفاوت‏ها نشان می دهند اختلالات موجود در زمانبندی‏های حرکتی گفتار با درجات مختلف کاهش شنوایی همسو می باشند.