دو ماهنامه شنوایی شناسی

سلول‌های مویی و سمعک‌ها

زهرا جعفری

گاهی در افرادی که انتظار داریم به واسطه میزان کم شنوایی‏شان استفاده مفید از سمعک داشته باشند، پس از یک دوره، شکایت عمده آنها رشد نامناسب بلندی صدای سمعک در سطوح مختلف ورودی است. در حال حاضر از جالب‏ترین و مقبول‏ترین شیوه‏های کاربردی فیتینگ سمعک، تنظیم آن مطابق با الگوی رشد بلندی آسیب دیده است. باید بدانیم در صورت افت عملکرد سلول‏های مویی خارجی و داخلی، رشد بلندی چگونه خواهد بود و با استفاده از چه مدارهایی می‏توان تا حد امکان الگوی رشد بلندی آسیب دیده را به الگوی رشد بلندی طبیعی نزدیک ساخت؟

بررسی پاسخ‏های برانگیخته شنوایی ساقه مغز با تحریکات الکتریکی (EABR) در بیماران کاشت حلزون شده در مرکز کاشت حلزون وابسته به موسسه توسعه دانش و پژوهش ایران

ناصر اکبرلو

بررسی پاسخ‏های برانگیخته شنوایی ساقه مغز ABR با تحریکات الکتریکی EABR در افراد ناشنوایی که کاشت حلزون شده اند، زمینه شناخت دقیقی را از پاسخ دهی سیستم عصبی شنوایی به تحریکات الکتریکی و کارآیی کاشت حلزون فراهم می کند. در این پژوهش نتایج EABR در 30 فرد کاشت حلزون شده با پروتز 22 کاناله نوکلئوس در مرکز کاشت حلزون موسسه توسعه دانش و پژوهش ایران مورد بررسی و با ABR افراد طبیعی مورد مقایسه قرار گرفته است. محدوده سنی افراد، 33-3 سال بود. نتایج عبارتند از: 1) پاسخ های برانگیخته شنوایی ساقه مغز با تحریکات الکتریکی (EABR) در افراد کاشت حلزون شده قابل ایجاد و ثبت است. 2) زمان تاخیر مطلق امواج EABR یک تا یک و نیم میلی ثانیه کوتاه تر از زمان تاخیر مطلق امواج ABR است (P<0.05) و 3) زمان تاخیر مطلق موج V در EABR با شدت تحریک الکتریکی رابطه معکوس دارد (P<0.05) و 4) زمان تاخیر بین قله III-V در EABR تفاوت معنی داری با ABR ندارد (P>0.05).

بررسی ارتباط روش پیشنهادی Kiessling با روش های R-NAL و POGO II و Lybarger در تعیین بهره سمعک

کامران حیدری طاری

انتخاب سمعک درکودکان امری پیچیده بوده و نیازمند روش های ابجکتیو می باشد. Kiessling یک روش آبجکتیو را با استفاده از پاسخ های شنوایی ساقه مغز (ABR) مطرح نموده است. در مطالعه ای که از آذرماه 1376 تا خرداد 1377 روی 38 گوش از 27 فرد مذکر 8 تا 40 ساله دارای شنوایی طبیعی یا افت شنوایی حسی-عصبی حداکثر تا 70 دسی بل مراجعه کننده به کلینیک شنوایی شناسی دانشکده توانبخشی دانشگاه علوم پزشکی ایران صورت گرفت بهره ای را که روش Kiessling معین می نماید با روش های فرمولی R-NAL و POGO II و Lybarger که نیازمند همکاری بیمار می باشند، مقایسه گردید و همبستگی خوبی بین روش Kiessling و روش های ذکر شده در تعیین بهره در کم شنوایی ها در تمامی محدوده فرکانسی (Flat) و محدوده فرکانسی پایین (Low) مشاهده گردید و همبستگی ضعیفی در محدوده فرکانسی بالا (High) وجود داشت. بنابراین می توان روش Kiessling برای کودکان و افراد سخت آزمون و چند معلولیتی که توانایی همکاری برای روش های سابجکتیو را ندارند، بکار برد.

بررسی توانایی شاخص درک گفتار (AI) برای پیش بینی عملکرد تشخیص گفتار بدون سمعک و با سمعک افراد بزرگسال کم شنوای 25 تا 65 سال

زهرا جعفری

AI (شاخص درک گفتار) اندازه گیری میزان نمادهای گفتاری قابل شنیدن با مقدار صفر تا یک است. AI شاخص کارآمدی برای ارزیابی معلولیت شنوایی و اندازه گیری سودمندی بالقوه استفاده از سمعک بوده، مطالعات مختلف حاکی از توانایی آن در پیش بینی میزان مشکل درک گفتار افراد کم شنوا است. بررسی حاضر که روی 40 فرد دارای شنوای طبیعی و 40 فرد کم شنوای حسی-عصبی با میانگین افت شنوایی 40 تا 70 دسی بل HL در محدوده سنی 25 تا 65 سال در دو جنس صورت گرفت، در نظر دارد توانایی AI را برای پیش بینی عملکرد تشخیص گفتار بدون سمعک و با سمعک، در سکوت مورد مطالعه قرار دهد. برای محاسبه AI از روش کلینیکی پاولوویک (1988) و برای آزمون تشخیص گفتار از فهرست های 25 تایی واژه های تک هجایی استاندارد استفاده شد. تنظیم و تطبیق سمعک به روش گوش واقعی، با اندازه گیری بهره الحاقی صورت گرفت. نتایج نشان داد، AI قادر است نتیجه آزمون تشخیص گفتار بدون سمعک و با سمعک را به خوبی پیش بینی کند (P<0.05) و مقادیر آن از سن و جنس متاثر نمی شود (P>0.05). همچنین تکرار اندازه گیری بهره الحاقی و آزمون تشخیص گفتار مبین اعتبار بالای امتیازات AI با سمعک و تشخیص گفتار بود (P>0.05)

شنوایی دوگوشی و پدیده باریکه سازی (Beam forming) در سمعک های دیجیتال

احمدرضا ناظری

تلاش برای تکامل دستگاهی هوشیار که مشتمل بر مدل دو گوشی باشد، در جریان است. این تلاش ها برای جدا کردن سیگنال ها که در هر لحظه ممکن است متغیر باشند، از عوامل مداخله گر، انجام می گیرد. این کار با تکنیک های پردازش دیجیتالی سیگنال (DSP) صورت می گیرد.

سمعک و واقعیت های تجویز و ارزیابی

خسرو گورابی

سمعک بلندگویی ساده، وسیله‏ای سهل و ممتنع است. سهل است چون تقویت صوت را برای فرد نیازمند انجام می‏دهد. اما چرا ممتنع؟ انسان از روزی که دستش را بع عنوان اولین سمعک پشت گوشش برد، نیاز به تقویت صوت را دریافت و از آن زمان در این جهت گام‏های بزرگی برداشته است. او از همان ابتدا دریافت بین شنوایی و گفتار، بین شنوایی و زبان و بالاخره بین شنوایی و ذهن و در نهایت بین شنوایی و هوش ارتباط وجود دارد. از همان آغاز تمام سعی و تلاش خود را پنهان کردن نقص شنوایی‏اش به‏کار گرفته است. سمعک در طول تاریخ در مقایسه با عینک به‏عنوان پروتزی نگون‏بخت معرفی گردیده است. شاید به همین دلیل هنگام نیاز به سمعک، فرد از تهیه آن طفره رفته و نهایت عزم و کوشش خود را به‏کار می‏بندد تا از سمعک استفاده نکند و ما شنوایی‏شناسان دور افراد نیازمند سمعک را حصاری آهنین کشیده و افراد نیازمند را دسته‏بندی می‏نماییم و هرکس در هر شرایط و هر جامعه‏ای به زعم خود، با ملاک‏هایی افراد نیازمند سمعک را معرفی نمایند.

تجویز سمعک و استفاده از آزمون های الکتروفیزیولوژیک

بهرام جلائی

توانبخشی ناشنوایان را مباحث مهمی است که قرن ها نظر متفکران و محققین را جلب کرده و در این مسیر دیدگاه های بسیار متفاوتی پا به عرصه وجود نهاده است. به موازات سیر صعودی در توانبخشی ناشنوایان، آزمون های الکتروفیزیولوژک در حال شکل گیری و رشد بوده و نظر پاره ای از محققین، استفاده از آزمون های مذکور در این روند بوده است. اگر ابتدایی ترین گام در توانبخشی را تجویز کمک شنوایی مناسب بدانیم، سمعک به عنوان رایج ترین ابزار کمک شنوایی می بایستی با استفاده از اطلاعات خاص به همراه ارزیابی روی گوش تحویل بیمار گردد. بتدریج تفکر استفاده از آزمون های الکتروفیزیولوژیک، در تجویز سمعک قوت بیشتری یافت و در نهایت با توجه به تحولاتی که تاکنون شاهد آن بوده ایم، می توان گفت آزمون های الکتروفیزیولوژیک به دو طریق غیر مستقیم و مستقیم در ارزیابی سمعک دخالت دارند. در حالت غیر مستقیم، از این آزمون ها در ارزیابی شنوایی ناشنوایان یا کم شنوایان و به ویژه کودکان و نوزادان استفاده شده، با توجه به پاسخ های بدست آمده کمک شنوایی مناسب تجویز می شود . در شیوه مستقیم با استفاده از سمعک و کاربرد آزمون های الکتروفیزیولوژیک ثبت پاسخ مناسب در دستور کار قرار گرفته است. در این باب استفاده از سمعک و ثبت ABR و ردیابی موج V به عنوان پایدار ترین پاسخ این مجموعه، از مواردی است که تحت آزمون های متفاوت نظیر ALR و AMLR و ABR و OAE و EcochG و P300 قرار گرفته و البته موارد ضعف این روش مانع از ادامه آن بدین شیوه گردیده است. لیکن تحقیقات در این باب ادامه دارد. رویکردهای آینده این روش می تواند ثبت پاسخ های الکتروفیزیولوژیکی باشد که با محرکات گفتاری بدست می آید، در حالی که از سمعک جهت ثبت این پاسخ ها استفاده گردیده است.

مقایسه دامنه رفلکس اکوستیک در مبتلایان به کم شنوایی ناشی از نویز (NIHL) و ضربه صوتی

مهرناز اسدی فر

این بررسی در مورد افراد دچار کم شنوایی ناشی از نویز و ضربه صوتی انجام گرفته و طی آن شدتی که حداکثر دامنه رفلکس را ایجاد می کند، در دو گروه اندازه گیری شده است. سیگنال آزمایشی، تون خالص 1 کیلو هرتز است که به مدت 1 ثانیه ارائه گردیده است. همه افراد مورد مطالعه مرد و در محدوده سنی 20 تا 40 سال بودند. نتیجه بررسی نشان می دهد دامنه رفلکس اکوستیک در فرکانس 1 کیلو هرتز در افراد مورد مطالعه مبتلا به کم شنوایی ناشی از نویز، نسبت به افراد مبتلا به کم شنوایی ضربه صوتی کمتر است.

پیشنهاد روش فرمولی در تفسیر نتایج آزمون موازنه متناوب بلندی دوگوشی (ABLB) و بررسی امکان انجام آن در یک مرحله

سیدجلال ثامنی

در این مقاله سعی شده با بهره گیری از ویژگی منحنی های ترسیمی آزمون ABLB، فرمول هایی جهت تفسیر نتایج آن پیشنهاد گردد. سطوح موازنه آخرین مرحله آزمون (برحسب dBHL) و آستانه های دو گوش متغیرهای فرمول می باشد. روند را بدین صورت است: در ابتدا مقادیر حاصله در یک فرمول قرار داده می شد تا نوع شیب منحنی بدست آید، چنانچه شیب منحنی به سوی نتایج مختلف رکروتمنت (رکروتمنت جزیی، کامل و بیش از حد) منتهی شود از فرمول دوم (نسبت اعداد آخرین مرحله آزمون) برای تعیین نوع رکروتمنت استفاده می گردد. قابل ذکر است در تعیین دقیق نتیجه آزمون ABLB باید از تغییرات 10dB± به عنوان خطای آزمون در تفسیر بهره جست. لذا نتیجه کامل فرمول های مذکور ا ز دخالت این عامل مستثنی نبوده بلکه با استفاده از آن ارائه شده اند. در مرحله بعد سعی شده به کمک این روش زمان انجام آزمون که شاید معضلی برای بکارگیری باشد، کوتاه گردد. بدین منظور انجام آزمون تنها موازنه بلندی در مرحله آخر را شامل شده و به کمک فرمول های مذکور نتایج بدست می آید. در پایان به منظور بررسی کارآیی آنها نتایج حاصل از این روش با روش ترسیمی مقایسه شده است.

بررسی آستانه شنوایی فرکانس های بالا (10 تا 20 کیلوهرتز) در کودکان دبستانی ممتاز (13-7 سال)

نعمت اله روح بخش

به منظور بررسی آستانه شنوایی فرکانس های بالا (10 تا 20 کیلو هرتز) در کودکان دبستانی ممتاز در حوزه سنی 13-7 سال، با استفاده از روش توصیفی و تحلیلی 102 نفر (6 گوش در خلال تحقیق حذف شد) دانش آموز دبستانی ممتاز شامل 51 پسر و 51 دختر هنجار (آستانه شنوایی فرکانس های 250 تا 8000 هرتز <15 دسی بل HL و تمپانومتری هنجار) با دستگاه ادیومتر بلتون 2000 و استفاده از گوشی های Sennheiser HD250 (کالیبره شده با کوپلر 6 سی سی B&K) مورد پژوهش قرار گرفتند. نتیجه این بررسی با نتایچ پژوهشگران دیگر همسان و مشخص گردید بین آزمون اولیه و مجدد، بین آستانه های شنوایی گوش راست با گوش چپ (جز فرکانس 14 کیلوهرتز) و بین آستانه های شنوایی پسران و دختران (به استثنای فرکانس های 16 و 20 کیلو هرتز گوش راست و 10 کیلو هرتز گوش چپ در آزمون مجدد) در این فرکانس ها تفاوت معنی داری از نظر آماری مشاهده نگردید (P>0.05). اختلاف آستانه شنوایی در این فرکانس ها در خلال دو مرحله آزمون اولیه و مجدد 99.74 درصد گوش ها بین 10-0± دسی بل SPL بوده، لذا از نظر بالینی قابل قبول و پاپا می باشد. تحقیقات بعدی را می توان حول کاهش تفاوت های بین فردی، "اعتبار". بررسی اثرات داروهای اتوتوکیسک و نویز روی گروه های سنی گوناگون انجام داد.

ساخت و ارزشیابی آزمون بازشناسی گفتار بزرگسالان فارسی زبان

محمد مصلح

این پژوهش با هدف ساخت و ارزشیابی فهرست های 25 واژه ای تک هجایی متوازن واجی برای بزرگسالان فارسی زبان در دو مرحله صورت گرفته است. در مرحله ساخت، به منظور اجرای معیار توازن واجی در فهرست ها، بسامد وقوع هر یک از 29 واج زبان فارسی (شامل 6 واکه و 23 همخوان) در گفتار بزرگسالان تعیین شد که نشان دهنده وجود اختلاف معنی دار بین برخی واج ها بود. پس از استخراج کلیه واژه های تک هجایی موجود در 4 جلد اصلی فرهنگ فارسی معین و صرفنظر کردن از واژه های دشوار (با توجه به معیار ساخت آزمون ها) با قضاوت 5 فرد بزرگسال دارای دیپلم، واژه های مناسب موجود در گنجینه واژگان افراد بزرگسال انتخاب شدند. این واژه ها با توجه به معیار توازن واجی در فهرست های 25 واژه ای گنجانده شدند. بدین ترتیب 12 فهرست 25 واژه ای شامل 5 فهرست با الگوی هجایی CVC، 4 فهرست با الگوی CVCC و 3 فهرست به صورت ترکیبی (CVC و CVCC) ساخته شدند. فهرست های متوازن شده در استودیوی صدابرداری با صدای یک گوینده ضبط گردید. در مرحله ارزشیابی، برای هنجاریابی آزمون 60 نفر (30 زن و 30 مرد) دارای شنوایی طبیعی در محدوده سنی 25-18 سال به صورت تصادفی مورد ارزیابی با فهرست های ساخته شده قرار گرفتند. نتایج و یافته های این پژوهش عبارتند از: 1) همه افراد طبیعی با استفاده از تمام فهرست ها، 100-92% امتیاز را در راحت ترین سطح بلندی ارائه آزمون بدست آوردند. 2) بین امتیازهای بدست آمده از تمام فهرست ها در آزمون نخستین و آزمون دوباره اختلاف معنی داری مشاهده نمی شود (P>0.05) و 3) بین امتیازهای بدست آمده از 12 فهرست اختلاف معنی داری وجود ندارد (P>0.05) و 4) بین امتیازهای بدست آمده از 12 فهرست برحسب جنس اختلاف معنی داری وجود ندارد (P>0.05). با توجه به نحوه ساخت و نتایج حاصل از آن، آزمون بازشناسی گفتار بزرگسالان پایا و از نظر توازن واجی و همسانی فهرست ها از نظر دشواری معنای واژه ها معتبر است و برای ارزیابی بازشناسی گفتار بزرگسالان فارسی زبان کارایی دارد

تظاهرات اتولوژیک و ادیولوژیک ایدز

عبدالحمید حسین نیا

بیماری ایدز سندرمی است که در اثر ورود رتروویروس HIV به بدن ایجاد می‏شود. در واقع ایدز مجموعه نشانه‏های ناشی از این ویروس است. ویروس HIV اولین بار در سال 1980 به‏عنوان عامل ایدز شناخته شد و با آنکه کمتر از دو دهه قدمت دارد، به‏صورت یکی از معضلات پزشکی و اجتماعی در آمده است. هم اکنون 20-17 میلیون نفر آلوده به این ویروس می‏باشند و این تعداد روز به روز افزایش می‏یابد. HIV یک رتروویروس با سطحی ناصاف و کروی شکل می‏باشد. پوشش خارجی آن دولایه‏ای بوده و مشابه غشای سلول‏های انسانی است. این دولایه با پروتئین‏هایی پر شده‏اند که در کنترل پاسخ ایمنی اهمیت دارند. پوشش این رتروویروس ستیغ‏های مختلف پروتئینی دارد و هر ستیغ شامل 4 ملکول پروتئینی است که به گیرنده سلول هدف متصل می‏شوند. گیرنده اصلی مربوط به این ویروس CD₄ نامیده می‏شود و در سه دسته سلولهای مخاطی، سلول‏های ایمنی (نظیر ماکروفاژهاـ Tcell یاور) و سلول‏های مغزی مثل میکروگلیا یافت می‏شود.

بررسی و مقایسه آستانه واکی (VOT) در افراد لکنتی و غیر لکنتی بالای 11 سال تهران

ایرج فروتن

بعضی از محققین لکنت را اختلال در الگوی زمان بندی عناصر آوایی می دانند. تغییرات زمانی در هر مهارت حرکتی گفتار از اهمیت ویژه ای برخوردار است. توالی حرکات تولیدی در گفتار طبیعی بزرگسالان تحت کنترل ظریفی قرارداشته و معمولا دارای فواصل زمانی بسیار کوتاهی رد حد کمتر از 10 ثانیه است. در افراد مبتلا به لکنت ویژگی های زمانی گفتار نظیر آستانه واکی (VOT یا فاصله زمانی بین رهش اندام های تولیدی و شروع ارتعاش تار آواها) تحت کنترل ظریف نیست و موجب گفتار ناروان می شود. در این تحقیق تحلیلی-توصیفی مقطعی VOTs افراد لکنتی (30 مرد و 7 زن) در هجاهای اول و سوم 18 کلمه که با همخوان ها بی واک /PTK/ و واکدار /bdg/ شروع می شد، اندازه گیری شدند. آزمون های آماری مورد استفاده عبارت بودند از: آزمون تی مستقل و زوج، آزمون ضریب همبستگی، آزمون اندازه گیری های مکرر و آزمون مقایسه ها چند گانه. نتایج این پژوهش عبارتست از: لکنتی ها دارای VOT طولانی تری نسبت به غیر لکنتی ها هستند که نشانه عدم هماهنگی بین سیستم های تنفسی، آوایی و تولیدی آنها است. لکنتی ها VOT طولانی تری در هجای اول نسبت به هجای سوم دارند یعنی در هجای اول بیش از سایر هجاها دچار مشکل می شوند. VOT نامناسب شدید یک عامل فیزیولوژیک اولیه در بروز لکنت در کودکان باشد چرا که ارتباط معنی داری بین VOT و طول مدت ابتلا به لکنت وجود نداشت. در افراد طبیعی میزان VOT از همخوان های لبی به لثوی و کامی بدون توجه به جایگاه بلکه تحت تاثیر میزان فشار اندام های تولیدی افزایش می یابد. در افراد طبیعی میزان VOT همخوان های مورد مطالعه تحت تاثیر واکه های مجاور از /a/ به /O/ و /u/ با توجه به میزان افراشتگی زبان افزایش می یابد.