دو ماهنامه شنوایی شناسی

ارزیابی های پیش از عمل کاشت الکترود در حلزون و برنامه ریزی این وسیله در کودکان

مهرناز کریمی

بروز کمبود شنوایی و ناشنوایی در کودکان اثرات شدیدی را بر توسعه مهارت‏های زبانی و کلامی کودک خواهد داشت، که با اقدامات به موقع می‏توان این اثرات را کاهش داد. در درجۀ اول، جهت استفادۀ مفید از توانایی شنیداری باقی مانده، از سمعک‏های موجود استفاده می‏شود. در رابطه با کودکانی که باقی مانده شنوایی ندارند ویا این باقی مانده آنقدر ناچیز است که حتی با استفاده از پر قدرت‏ترین سمعک‏ها هم نمی‏توان کمکی به آن‏ها کرد، با استفاده از کاشت الکترود در حلزون (Cochlear Implant) توانایی شنیداری جهت این دسته از کودکان فراهم می‏گردد. کاشت الکترود در حلزون نتیجۀ بررسی‏ها و تحقیقات فراوان مراکز متعدد طی دو دهۀ اخیر است، اگرچه تلاش به‏منظور ایجاد شنوایی توسط تحریک الکتریکی سیستم شنیداری تاریخچه‏ای بس طولانی دارد. در حال حاضر، کاربرد کاشت حلزون در کودکان از تحقیقات صرف خارج شده و جنبۀ بالینی وسیعی پیدا کرده است به‏طوری که در حدود 1000 کودک در سراسر جهان انواع کاشت حلزون را که شامل تک کاناله وچند کاناله می‏شود، دریافت می‏کنند. البته در ابتدا کاربرد کاشت‏های حلزون به‏دلیل عوارض ناشناخته و طولانی مدت تحریک الکتریکی و قراردادن الکترودها در حلزون سؤال برانگیز بود، ولی اثرات منفی که بروز سریع ناشنوایی در سنین پایین بر توسعۀ درک گفتار، تولید آن و توانش زبانی دارد، ضرورت استفاده از کاشت حلزون را کاملاً ایجاب می‏کند. در بخثی که پیش رو خواهید داشت، در مورد تیم کاشت حلزون، معیار انتخاب بیمار، ارزیابی‏های پیش عمل جراحی و در نهایت برنامه‏ریزی یا فیتینگ این وسیله در کودکان مطلبی ارائه می‏گردد.

بررسی رشد زبان در کودکانی که تحت عمل کاشت الکترود در حلزون قرار گرفته اند

مرجان صبری لقائی

برقراری ارتباط از طریق زبان گفتاری، فرایند پیچیده‏ای است که مختص انسان می‏باشد. این فرایند پیچیده توسط پنج نظام قواعد زبانی کنترل می‏شود که عبارتند از:

قواعد کاربردشناسی ^(1),معناشناسی ^(2),نحو ^(3),تکواژشناسی ^(4),واج‏شناسی ^(5),هماهنگی مناسب این قواعد با یکدیگر در برقراری ارتباط کلامی نقش اساسی دارد.کودکانی که دارای شنوایی طبیعی هستند تولید و درک الگوهای صوتی زبان گفتاری را بدون داشتن دستور عملی اصولی و خاص، در سنین بسیار پایین می‏آموزند هرگونه آسیب شنیداری می‏تواند روی درک و تولید الگوهای صوتی اثر گذاشته و متعاقب آن زبان گفتاری و برقراری ارتباط از این طریق را متأثر می‏سازد.

هدف نهایی کاشت الکترود در حلزون کودکان خصوصاً کودکانی که ناشنوای مادرزادی هستند یا قبل از زبان آموزی ناشنوا شده‏اند، این است که بتوانند اطلاعات شنیداری کسب شده از پروتز کاشت حلزون را با قواعد ارتباطی آن‏ها به‏صورت واحدی منسجم درآوردند. گرچه تولید و توانش زبانی به‏طور کلی عوامل اصلی در تعیین کاندید بودن فرد جهت عمل کاشت الکترود نمی‏باشد، اما اجزاء اصلی و بسیار مهم در تعیین موفقیت طولانی مدت عمل کاشت می‏باشد.

سمعک و جامعه

علی اصغر دانش

سالانه میلیون‏ها نفر در دنیا ناچار به خرید سمعک می‏گردند. سمعک یک پروتز شنوایی است که به‏منظور جبران کم‏شنوایی در افراد کم‏شنوا طراحی گردیده و معمولاً بیمار در آخرین مراحل، پس از گشت و گذار فراوان و پرس و جو از پزشک و شنوایی‏شناس و متخصص، بالاخره به آن روی می‏آورد، یک بیمار کاندید سمعک را در نظر بگیرید، وی در دفتر متخصص سمعک و یا شنوایی‏شناس نشسته و با ناامیدی به اطراف خود می‏نگرد، ترس از این‏که چگونه می‏خواهد یک سمعک را بر روی گوش خود بگذارد در بدنش رخنه کرده، با خود می‏اندیشد آیا لازم است که سمعک بزند؟ اصلاً سمعک به دردش می‏خورد؟ استفاده از سمعک باعث بدتر شدن شنوائیش نمی‏گردد؟ اگر از سمعک استفاده کند، همسر، دوستان، همکاران و اطرافیان چگونه تصویری در موردش خواهند داشت؟ آیا فکر می‏کنند که دیگر نمی‏تواند خوب بشنود؟ اگر دوستی در خیابان سمعک را بر گوش او ببیند چه خواهد گفت؟ آیا مردم او را با انگشت به یکدیگر نشان خواهند داد و مسخره‏اش خواهند کرد؟ اینها سؤالاتی است که قبل از تهیه سمعک برای بیمار مطرح می‏شود.

اختلالات شنیداری و نارسا خوانی

احمدرضا ناظری

در این مقاله سعی شده است مشکلات شنیداری کودکان که به نارساخوانی مبتلا هستند بررسی گردد. در بیماران مبتلا به نارساخوانی علاوه بر مشکلاتی چون تاخیر در خواندن، حافظه، درک دیداری، درک فضایی و اختلالات شنیداری نیز وجود دارد. تحقیقات در این زمینه ادامه دارد و هنوز نتایج محتوم در مورد سبب شناسی نارساخوانی به دست نیامده است. مقاله حاضر کوششی است در جهت طرح آن مشکل از دیدگاه ادیولوژی. Dyslexia یا نارساخوانی زیر گروهی از اختلالات یادگیری است. کودک نارساخوان علیرغم هوش طبیعی، در یادگیری خواندن و نوشتن مشکل دارد. این کودکان که بعضی از آنها هوش سرشاری نیز دارند، تا قبل از رفتن به مدرسه، کودکانی طبیعی به نظر می رسند. اما با رفتن به مدرسه مشکلات آنها آغاز می شود. آموزگار کودک از ناتوانی او در امر یادگیری، بخصوص یادگیری خواندن و نوشتن شکایت می کند و گاه به غلط این کودکان در زمره افراد عقب مانده ذهنی قلمداد شده و به مراکز آموزش عقب ماندگان ذهنی معرفی می شوند. گاه سرخوردگی در مدرسه و خانه به مشکلات درسی کودک اضافه شده و کودک درمانده و مضطرب، دچار اختلالات عاطفی می شود. گفته می شود نارساخوانی بر اثر نقص در توانایی های شناختی اصلی مغز بروز می کند. و آن انواعی از Minimal brain dysfunction می دانند. این کودکان مشکلاتی در زمینه حافظه، درک شنیداری، درک دیداری، درک فضایی، تشخیص کلمات و ... دارند. 2 تا 5% دانش آموزان، مبتلا به نارساخوانی هستند در جمعیت های بزرگتر که این تحقیق صورت نگرفته ممکن است این آمار بیشتر شود. تشخیص زودرس نارساخوانی حایز اهمیت است زیرا در این صورت سرویس های توانبخشی لازم چون روان درمانی تکنیک های نوشتاری، مشورت های خواندن به آنها ارائه شده و آنها قابلیت های خود را باز می یابند. مشخصات نارساخوانی به اختصار عبارتند از: 1) این عارضه در پسرها شایعتر از دخترهاست در بعضی منابع این نسبت سه به یک ذکر شده است. 2) این کودکان واجد هوش طبیعی یا گاه بالاتر از حد طبیعی هستند. 3) کودک تمایل به معکوس نوشتن سمبل های نوشتاری و عکس نوشتن کلمات دارد. 4) خواندن از جهت مخالف. 5) نوشتن آینه ای. 6) عدم توانایی استفاده صحیح از حروف اضافه. 7) تاخیر در زمان یادگیری گفتن وقت و زمان. 8) اشکال در درک فضایی و نقاشی آنها با عدم آگاهی همراه است. 8) اشکالات شنیداری. 9) این کودکان در بکار بردن کلمات جهت صحیح صحبت کردن اشکال دارند. 10) کودک تمایل دارد گفتار را آهسته، شمرده، درهم و برهم و مردد ادا کند.

اندازه گیری فشار داخل جمجمه از طریق کانال گوش

فرزاد موبد شاهی

همان‏گونه که می‏دانیم مغز و نخاع توسط پوشش غشایی احاطه شده و لایۀ استخوانی ضخیمی نیز آن‏ها را در بر گرفته است. این موضوع به جداسازی کامل سیستم اعصاب مرکزی کمک نموده و آن را از ضربات و جراحات احتمالی محافظت می‏نماید.مایع مغزی‏-‏‏نخاعی (C.S.F) این سیستم را در بر گرفته و به سهولت در آن جریان می‏یابد. فشار این مایع بیش از فشار اتمسفری بوده و در تمام جهات به میزان مساوی انتقال می‏یابد.فشار داخل جمجمه (I.C.P) ⁽¹⁾همان فشار CSF در نظر گرفته شده و دانسته‏های ما دربارۀ I.C.P بستگی تام به دانش و معلومات ما دربارۀ سیستم CSF، مکانیسم تشکیل این مایع، ذخیره و جذب آن و بالاخره تأثیر متقابل هیدرولیک بین این مایع و دیگر اجزاء نسوج دارد. سیستم اعصاب مرکزی شامل مغز و نخاع بوده که به‏صورت اندام‏هایی نیمه ژلاتینی و نرم در داخل جمجمه و ستون مهره‏ها قرار گرفته‏اند. این سیستم توسط 3 لایۀ غشایی یا مننژها محافظت می‏گردد. این 3 لایه عبارتند از سخت‏شامه (Duramatter) عنکبوتیه (Archnoid) و نرم‏شانه (Piamatter).

کاربرد صندلی نوسانگر در تشخیص برخی از پاتولوژی های وستیبولر

لعیا پوست فروش باتقوی

صندلی نوسانگر بر مبنای (Rotatory chair) بارانی ساخته شده، اما معایب آن را ندارد. این معایب عبارتند از: عادت‏پذیری سیستم وستیبولر بعد از چند بار تکرار یکنواخت آزمایش و نیز ناخوشایند بودن آزمایش و عکس العمل‏های نوروژتاتیو شدید در شتاب‏های بالای تحریک، به‏علاوه صندلی نوسانگر، اطلاعات متعددی از عملکرد سیستم وستیبول محیطی و مرکزی می‏دهد که توسط تست بارانی امکان‏پذیر نیست.تکنیک آزمایش به این صورت است که صندلی در سطح افق حول محور عمودی، حرکات نوسانی به صورت رفت برگشت با شتاب‏های مختلف انجام می‏دهد. این تست را مانند آستانه‏گیری ادیومتری می‏توان با روش (descending, ascending) انجام داد در روش (ascending) صندلی از شتاب صفر و سکون حرکت کرده و شتاب تا حد معینی رفته رفته افزایش می‏یابد در شیوۀ (descending) بالعکس از شتاب معین آغاز به حرکت کرده و به تدریج از شتاب و لذا سرعت و دامنۀ حرکت صندلی کاسته شده تا متوقف گردد.در شکل (1)، منحنی بالایی نمودار حرکت صندلی است، که به شکل سینوسی تحلیل‏رونده بوده ودر هر لحظه می‏توان با استفاده از منحنی حرکت صندلی شتاب حرکت را معین نمود.اولین استفاده‏ای که از این تست می‏شود اندازه‏گیری آستانه تحریک سیستم وستیبولر است، که در اشخاص عادی o/sec² 2-1 می‏باشد. لازم به ذکر است که بر خلاف شیوۀ آستانه‏گیری شنوایی، در آستانه‏گیری وستیبولر متد (ascending) آستانۀ پایین‏تری ارائه می‏دهد.

سیستم های کمک لامسه ای (Tactile aids)

محترم السادات همایونی

TACTILE AIDS یا سیستم کمک لامسه‏ای وسیله‏ای است که از طریق آن می‏توان صدا را به صورت ارتعاش به پوست منتقل کرد. در حدود 60 سال است که برای انتقال صدا به پوست از طریق وسایل کمک لامسه‏ای کوشش‏هایی به‏عمل آمده است، تا همین اواخر، این کوشش‏ها با پیشرفت کمی روبه‏رو بودند زیرا به نظر نمی‏رسید که انتقال اطلاعات گفتاری از طریق پوست برای افراد دچار کاهش شنوایی عملی باشد. اولین بار در سال 1924 شخصی به نام Goult دستگاهی ساخت که قادر بود گفتار را به پوست منتقل کند. به علت سنگین و بزرگ بودن وسایل کمک لامسه اولیه، استفاده از آن‏ها محدود به محیط آزمایشگاه بود و ساختن نمونه پرتابل نیز غیرممکن، زیرا منبع تأمین انرژی این وسایل در آن زمان به‏حدی بزرگ بود که برای شخص استفاده‏کننده، به‏خصوص بچه‏ها، ایجاد مشکل می‏کرد. خوشبختانه با پیشرفت‏های تکنولوژیکی ظرفیت استفاده عملی از این وسایل افزایش یافته و نمونه‏های متعددی از آن‏ها وارد بازار شده‏اند.

نویز صنعتی

مهران ذوالفقاری

در محیط‏های صنعتی عوامل زیان‏آور متعدد من‏جمله سر و صدا (نویز) وجود دارند که اگر موازین حفاظت وبهداشت صنعتی در موارد آن‏ها رعایت نگردد، سلامت کارگران به مخاطره می‏افتد. کنترل نویز صنعتی و حفاظت شنوایی به جهت جلوگیری از ناشنوایی کارگردان که در تماس مداوم با نویز محیط کار می‏باشند، از اهمیت فوق العاده‏ای برخورد ار می‏باشد.هرگاه برای مدت کوتاهی در معرض نویزی با تراز بالا قرار می‏گیریم، دچار کاهش شنوایی موقت می‏گردیم. شاید این مسئله را به هنگام خروج از کارخانه در فضای آرام تجربه نموده باشید.حال اگر این تماس هر روز به مدت چندین ساعت ادامه یابد، رفته رفته قدرت شنوایی کاهش یافته و خطر جدی برای سلامتی ایجاد می‏گردد.شاید یکی از عمده‏ترین دلایل در حوادث ناگهانی کارخانجات و محیط‏های صنعتی، عصبی بودن افراد و بی‏دقتی آن‏ها در اثر حضور نویز باشد. آمار نشان می‏دهد که نویز، رفتار کارگران را در محیط خانواده نیز تحت تأثیر قرار می‏دهد. از این رو ضرورت ایجاب می‏نماید، برنامه حفاظت شنوایی داشته باشیم و به نوعی آن را در محیط‏های صنعتی کنترل نماییم.

طراحی و ساخت دستگاه ABR در ایران

سیدکمال الدین ستاره دان

با کشف کاربردهای بیشتر برای دستگاه‏های استخراج‏کنندۀ پتانسیل‏های برانگیخته در زمینه‏های مختلف تشخیصی؛ اهمیت آن‏ها روزبه‏روز بیشتر می‏شود. از جمله کاربردهای مهم این سیستم‏ها؛ بررسی چگونگی عملکرد سیستم شنوایی و یا به عبارت دیگر شنوایی سنجی است.تشخیص کم‏شنوا و ناشنوایی و دلایل علمی آن؛ به‏خصوص در مورد نوزادان از اهمیت فراوانی برخوردار است، چرا که در این مورد مسئله یادگیری زبان و تکلم و افزایش اطلاعات محیطی نیز وجود دارد.از آنجا که روش‏های معمول شنوایی سنجی که نتیجه و دقت آن‏ها به‏طور کامل به همکاری بیمار وابسته است؛ در مورد نوزادان و حتی کودکان و موارد مشابهی که بیمار توانایی همکاری ندارد قابل کاربرد نیست؛ اهمیت وجود سیستم‏های استخراج‏کنندۀ پتانسیل‏های برانگیختۀ شنوایی بیش از پیش آشکار می‏شود.متأسفانه به علت وجود مشکلات تکنولوژیکی در طراحی و ساخت این سیستم‏ها و نتیجتاً قیمت‏های بسیار بالای آن‏ها تعداد اندکی از این سیستم‏ها در مراکز تشخیصی‏-‏درمانی داخل کشور موجود است.

بررسی سن تشخیص کم شنوایی و عوامل وابسته در گروهی از دانش آموزان مدارس ناشنوایان باغچه بان تهران

مهناز احمدی

برآورد سنی که در آن ضایعات شنوایی در جامعه بطور معمول تشخیص داده می شوند، جهت مقایسه با ملاک های مورد قبول و تخمین کاستی های موجود در برنامه ریزی های تشخیصی و باز توانی لازم می باشد. بر این اساس، طی یک بررسی گذشته نگر مقطعی از فروردین تا خرداد ماه 1371، سن تشخیص کم شنوایی و عوامل وابسته، در بین جمعی از دانش آموزان مدارس ناشنوایان باغچه بان، تهران مورد مطالعه قرار گرفت. این بررسی توسط پرسشنامه ای سه قسمتی با همکاری والدین 445 نفر از دانش آموزان واحدهای 2، 6، 10 مجتمع باغچه بان تهران در نیمه دوم سال تحصیلی 71-1370 انجام گردید. نتایج نشان می دهد که میانگین سن تشخیص کم شنوایی - اعم از مادر زادی و اکتسابی - در جمعیت تحت مطالعه معادل سه سال و شش ماهگی می باشد. در حالیکه میانگین سن تردید والدین نسبت به وجود شنوایی طبیعی در کودک حدود یک سال و ده ماهگی است. مقایسه سن تشخیص کم شنوایی میزان کم شنوایی (در کم شنوایی متوسط تا عمیق) سن تشخیص کاهش می یابد (P<0.01). در بین منابع ارجاع دهنده برای انجام اولین آزمون شنوایی، کمترین تشخیص مربوط به ارجاع توسط پزشکان می باشد. بر خلاف انتظار، میانگین سن تردید و تشخیص کم شنوایی در افرادی که دارای تاریخچه مثبت وجود کم شنوایی در خانواده می باشد، بالاتر از افرادی است که تاریخچه خانوادگی کم شنوایی نداشته اند (P<0.01). در حال، هیچگونه ارتباطی بین سن تشخیص تعداد افراد ناشنوای خانواده مشاهده می شود (P<0.02).