زمینه و هدف: یکی از مشکلات دانش آموزان نارساخوان ضعف آنها در پردازش شنیداری، دیداری و حافظۀ فعال آواشناختی و دیداریـفضایی است. از این رو هدف از پژوهش حاضر بررسی اثربخشی برنامۀ تمرین رایانهای شناختی بر عملکرد حافظۀ فعال دانشآموزان نارساخوان بود.
روش بررسی: پژوهش حاضر از نوع مداخلهای و تجربی با دو گروه ناهمسان همراه پیشآزمونـپسآزمون با گروه شاهد بود. نمونهگیری در دسترس شامل ۲۵ دانشآموز نارساخوان دبستانی ۱۲-۷ سال که بهصورت تصادفی در دو گروه ۱۵ نفری مورد، دریافتکنندۀ ۳۰ جلسه تمرینهای ناوابسته به زبان برنامۀ مداخلۀ BrainWare Safari و ۱۰ نفری شاهد قرار گرفتند. مجموعه آزمونهای حافظۀ فعال کودکان و آزمون خواندن و نارساخوانی (نما) برای هر دو گروه در پیشآزمونـپسآزمون اجرا شد. روش تحلیل کواریانس چندمتغیری، تکمتغیری و بررسی اندازۀ اثر در تحلیل دادهها مورد استفاده قرار گرفت.
یافتهها: نتایج بیانگر تفاوت گروهها در حافظۀ فعال دیداریـفضایی بود(p<۰/۰۰۱). همچنین تفاوت گروهها در دو خردهآزمون یادآوری مستقیم مکعبها و یادآوری معکوس مکعبها معنیدار بود(p<۰/۰۱) و در حافظۀ مازها این تفاوت معنیدار نبود(p>۰/۰۱). نتایج آزمون خواندن و نارساخوانی نشان داد که تفاوت معنیداری در هیچ یک از خردهآزمونها وجود ندارد(p>۰/۰۵)، اما نتایج بررسی اندازۀ اثر آنها بیانگر تأثیرات مداخله در شش مورد از خردهآزمونها بود.
نتیجهگیری: برنامۀ تمرین رایانه ای شناختی BrainWare Safari، موجب بهبودی عملکرد حافظۀ فعال دیداریـفضایی دانشآموزان نارساخوان میشود و همچنین این برنامه بر برخی ویژگیهای عملکرد خواندن تأثیر میگذارد.