fa بررسی اثر خیشومی‏شدگی بر سازه‎های فرکانسی واکۀ /a/ قبل و بعد از همخوان خیشومی در کودکان بهنجار 4 تا 9 سالۀ فارسی‏زبان پژوهشي Research <p align="justify">زمینه و هدف: خیشومی‏شدگی واکه، اضافه شدن تشدید خیشومی به عملکرد انتقالی مسیر صوتی است و به‏علت فرآیند هم‏تولیدی رخ می‏دهد. یکی شدن فضای تشدیدی خیشومی با حفرۀ دهانی‏ـ‏حلقی، سازه‏های مسیر صوتی را تغییر می‏دهد. هدف از این پژوهش بررسی اثر خیشومی‏شدگی بر سازه‏های فرکانسی واکۀ /a/ قبل و بعد از همخوان خیشومی و بررسی فرآیند هم‏تولیدی و کنترل حرکتی در زبان فارسی بود.</p><p align="justify">روش بررسی: در این پژوهش نمونه صدای ضبط شده از ۶۰ کودک هنجار چهار تا نه ساله مورد بررسی قرار گرفت. از آزمودنی‏ها خواسته شد طبق ارائۀ مدل شنیداری، /ʔ ama/ را سه مرتبه تولید کنند و <a name="OLE_LINK30"></a><a name="OLE_LINK29">واکۀ </a>/a/ را به‏مدت سه ثانیه بکشند. داده‏ها با استفاده از نرم‏افزار<a name="OLE_LINK74"></a><a name="OLE_LINK73"> </a>5.3.13 Praat تحلیل شد. بین F₀ ، F₁ ، F₂ و F₃ در واکۀ /a/ قبل و بعد از همخوان خیشومی /m/ برای سه مرتبه تکرار ساختار /ʔ ama/ میانگین گرفته شد.</p><p align="justify">یافته‏ها: تفاوت <a name="OLE_LINK84"></a><a name="OLE_LINK83">F₁ </a>، F₂ و F₃ در مقایسه‏های انجام شده میان واکۀ /a/ در قبل و بعد از همخوان خیشومی، واکۀ /a/ قبل از همخوان خیشومی با واکۀ /a/ تنها، واکۀ /a/ بعد از همخوان خیشومی با واکۀ /a/ تنها، معنی‏دار بود(۰۰۱/۰=p). </p><p align="justify">نتیجه‏گیری: در زبان فارسی همچون سایر زبان‏ها F₁ ، F₂ و F₃ در واکۀ /a/ قبل از همخوان /m/ تحت تأثیر رخدادهای پیش‏بینی‏کنندۀ خیشومی و سازه‏های فرکانسی در واکۀ /a/ بعد از همخوان /m/ تحت تأثیر رخدادهای بعد از هم‏تولیدی خیشومی و خیشومی‏شدگی کاهش می‏یابند.</p> <p>Background and Aim : Nasalization of a vowel refers to the addition of nasal resonance to the vocal tract transfer function. Also, vowel nasalization occurs because of coarticulation. Coupling of the nasal resonating space to the oropharyngeal cavity alters the vocal tract formants in complex ways. The purpose of this study was to <a name="OLE_LINK76"></a>investigate the effect of nasalization on /a/ vowel formants in before and after nasal consonant.</p><p>Methods: In current cross-sectional study, voice samples of 60 normal children ranging the age of four-nine years were investigated. Participants were asked to repeat / ʔ ama/ three times and vowel /a/ after presentation of an auditory model. Then, obtained samples were analyzed using Praat 5.3.13 . Average of F₀, F₁, F₂ and F₃ were calculated for /a/ comes before and after /m/ in production of / ʔ ama/ over three trials.</p><p>Results: There were statistically significant differences of F₁, F₂ and F₃ between /<a name="OLE_LINK70"></a><a name="OLE_LINK69"> a/ which proceeds nasal consonant and /a/ follows nasal consonant </a>, the before nasal consonant /a/ versus single /a/ and the after nasal consonant /a/ versus single /a/ (p=0.001 for all).</p>Conclusion<a name="OLE_LINK82"></a><a name="OLE_LINK81"> : F₁, F₂ and F₃ in /a/ before nasal consonant affected by </a>anticipatory nasal coarticulation and in /a/ after nasal consonant affected by carry-over nasal coarticulation . This study showed nasal coarticulation and nasalization result in decreasing F₁, F₂ and F₃ in /a/ vowel. خیشومی‏شدگی، واکه، سازه‏های فرکانسی، آنالیز آکوستیکی، زبان فارسی، هم‏تولیدی Nasalization, vowel, formants, acoustic analysis, Persian language, coarticulation 43 50 http://aud.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-31&slc_lang=fa&sid=1 Kowsar Baghban کوثر باغبان No Department of Speech therapy, School of Rehabilitation, Tehran University of Medical Sciences, Iran گروه گفتاردرمانی، دانشکده توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، ایران Farhad Torabinezhad فرهاد ترابی‏نژاد f-torabinezhad@tums.ac.ir Yes Department of Speech therapy, School of Rehabilitation, Tehran University of Medical Sciences, Iran گروه گفتاردرمانی، دانشکده توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، ایران Negin Moradi نگین مرادی No Lecturer, Musculoskeletal Rehabilitation Research Center, Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran مرکز تحقیقات توانبخشی عضلانی‏ـاسکلتی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران Akbar Biglarian اکبر بیگلریان No Department of Biostatistics, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran گروه آمار زیستی، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران، ایران