fa بررسی ارتباط آگاهی واج‏شناختی و فرآیندهای واجی در کودکان مبتلا به اختلال صدای گفتار پژوهشي Research <p align="justify">زمینه و هدف: رشد آگاهی واج‏شناختی در برخی کودکان مبتلا به اختلال صدای گفتار با مشکل همراه است، از این رو هدف این مطالعه بررسی ارتباط آگاهی واج‏شناختی و فرآیندهای واجی در کودکان مبتلا به اختلال صدای گفتار بود.</p><p align="justify">روش بررسی: این مطالعۀ مقطعی روی ۲۱ کودک پنج سالۀ مبتلا به اختلال صدای گفتار انجام شد. کودکان مبتلا به اختلال صدای گفتار از کلینیک‏های دانشگاه علوم پزشکی تهران به روش نمونه‏گیری در دسترس انتخاب شدند. مهارت‏های زبانی، تولیدی، عملکرد حرکتی‏ـ‏دهانی و آگاهی واج‏شناختی این کودکان به‏ترتیب با استفاده از آزمون رشد زبان‏ـ۳، آزمون تشخیصی آوایی و واجی برای کودکان سه تا شش سالۀ فارسی‏زبان و آگاهی واج ‎ شناختی ارزیابی شد. داده‏ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و اسپیرمن مورد تحلیل قرارگرفتند.</p><p align="justify">یافته‏ها: ضریب همبستگی فرآیندهای واجی غیرطبیعی با خرده‏آزمون‏های تجانس(p=۰/۰۰۵)، قافیه(p=۰/۰۰۹)، ترکیب(p=۰/۰۰۶)، شناسایی واج آغازین یکسان(p=۰/۰۰۷) و شناسایی واج پایانی یکسان(p=۰/۰۰۷) معنی‏دار بود. همچنین ارتباط معنی‏داری بین همبستگی فرآیندهای واجی غیرطبیعی در سطح واج با خرده‏آزمون‏های تجانس(p=۰/۰۰۱)، قافیه(p=۰/۰۰۸)، ترکیب(p=۰/۰۲۹)، شناسایی واج آغازین یکسان(p=۰/۰۰۷) و شناسایی واج پایانی یکسان(p=۰/۰۰۳) وجود داشت. سطح معنی‏داری کمتر از ۰۵/۰ در نظر گرفته شده است.</p><p align="justify">نتیجه‏گیری: بین مهارت‏های آگاهی واج‏شناختی کودکان مبتلا به اختلال صدای گفتار با فرآیندهای واجی ارتباط وجود دارد به‏ویژه در کودکانی که از فرآیندهای واجی غیرطبیعی در سطح واج در گفتار خود بیشتر استفاده می‏کنند.</p> <p align="justify">Background and Aim: Some children with speech sound disorder (SSD) have difficulty with phonological awareness skills therefore, the purpose of this study was to survey the correlation between phonological processes and phonological awareness.</p><p align="justify">Methods: Twenty-one children with speech sound disorder, aged between 5 and 6, participated in this cross-sectional study. They were recruited from speech therapy clinics at the Tehran University of Medical Sciences. They were selected using the convenience sampling method . Language, speech sound, and phonological awareness skills were investigated by the test of language development-third edition (TOLD-3), the Persian diagnostic evaluation articulation and phonology test, and the phonological awareness test. Both Pearson’s and Spearman’s correlations were used to analyze the data.</p><p align="justify">Results: There was a significant correlation between the atypical phonological processes and alliteration awareness (p=0.005), rhyme awareness (p=0.009), blending phonemes (p=0.006), identification of words with the same initial phoneme (p=0.007), and identification of words with the same final phoneme (p=0.007). Analyzing the correlation on the basis of the phoneme and syllable structure separately showed there was a significant correlation between the atypical phoneme structure and alliteration awareness (p=0.001), rhyme awareness (p=0.008), blending phonemes (p=0.029), identification of words with the same initial phoneme (p=0.007), and identification of words with the same final phoneme (p=0.003).</p><p align="justify">Conclusion: Results revealed a relationship between phonological processes and phonological awareness in children with speech sound disorder. Poor phonological awareness was associated with atypical phonological processes especially at the phoneme level.</p> اختلال صدای گفتار, آگاهی واج‏شناختی, فرآیندهای واجی, کودکان, زبان فارسی Speech sound disorders, phonological awareness, phonological processes, children, Persian language 35 43 http://aud.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-69-1&slc_lang=fa&sid=1 Navideh Shakeri نویده شاکری No Department of Speech therapy, School of Rehabilitation, Tehran University of Medical Sciences, Iran گروه گفتاردرمانی، دانشکده توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، ایران Zahra Soleymani زهرا سلیمانی soleymaniz@tums.ac.ir Yes Department of Speech therapy, School of Rehabilitation, Tehran University of Medical Sciences, Iran گروه گفتاردرمانی، دانشکده توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، ایران Talieh Zarifian طلیعه ظریفیان No Department of Speech therapy, Faculty of Rehabilitation, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran گروه گفتاردرمانی، دانشکده توانبخشی، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران، ایران Mohammad Kamali محمد کمالی No Department of Rehabilitation Management, Faculty of Rehabilitation Sciences, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه مدیریت توانبخشی، دانشکده علوم توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران