حیات

بررسی تأثیر آموزش تلفنی بر تبعیت از رژیم دارویی در بیماران مبتلا به صرع

سید کاظم موسوی

زمینه و هدف: صرع، شایع ترین بیماری مزمن عصبی پس از سردرد است. حدود نیمی از بیماران مبتلا به صرع تبعیت دارویی مناسبی ندارند که این امر سبب عدم کنترل حملات تشنجی، بالا رفتن هزینه های درمانی و حتی افزایش میزان مرگ و میر در این بیماران می شود. مطالعه حاضر با هدف تعیین تأثیر آموزش تلفنی بر تبعیت دارویی بیماران مبتلا به صرع انجام یافته است.
روش بررسی: در این مطالعه نیمه تجربی، تعداد 60 نفر از بیماران مراجعه کننده به درمانگاه اعصاب بیمارستان ولی عصر (عج) زنجان در سال 1398 به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی ساده در دو گروه کنترل و مداخله قرار گرفتند. جهت گردآوری داده ها از پرسشنامه تبعیت دارویی Morisky استفاده شد. در ابتدای مطالعه و پس از تکمیل پرسشنامه ها یک جلسه آموزش حضوری برای تمام شرکت کنندگان در پژوهش برگزار شد. سپس، آموزش تلفنی در مورد داروهای مصرفی برای بیماران گروه آزمون طی دو ماه داده شد و برای گروه کنترل مداخله ای صورت نگرفت. دو ماه پس از پایان مداخله، تمامی بیماران مجدداً پرسشنامه را تکمیل کردند. در نهایت، داده های جمع آوری شده با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 25 و با استفاده از آمار توصیفی (میانگین و انحراف معیار) و استنباطی (کای دو، تست دقیق فیشر، تی مستقل و تی زوجی)، تجزیه و تحلیل شد.
یافته ها: قبل از مداخله، بین دو گروه از نظر مشخصات فردی و نمرات تبعیت دارویی تفاوت معنادار آماری وجود نداشت (05/0p>)؛ اما دو ماه پس از مداخله، میانگین نمرات تبعیت دارویی در گروه مداخله افزایش معناداری داشت و بین دو گروه مداخله و کنترل اختلاف معناداری به دست آمد. به طوری که بیماران گروه آزمون نسبت به گروه کنترل تبعیت دارویی بالاتری داشتند (001/0p<).
نتیجه گیری: نتایج این مطالعه سودمندی استفاده از روش آموزش تلفنی را در بهبود تبعیت از رژیم دارویی در بیماران مبتلا به صرع نشان داد. بنابراین، توصیه می شود این روش در برنامه آموزشی این بیماران مورد استفاده قرار گرفته و همچنین مطالعات بیش تری در خصوص مقایسه اثربخشی آموزش تلفنی با دیگر روش های پرستاری از راه دور نظیر آموزش از طریق فضای مجازی و اینترنت صورت گیرد.

بررسی عوامل مرتبط با مقابله معنوی نوجوانان مبتلا به سرطان براساس الگوی «تعالی نفس Reed»

اعظم شیرین آبادی فراهانی

زمینه و هدف: ابتلا به سرطان در دوره نوجوانی باعث ناتوانی شده و دستیابی به وظایف مهم این دوران را دچار اختلال می کند. با توجه این که مسایل معنوی پیچیده ای پیش روی نوجوانان قرار دارد، با تأکید بر آن ها می توان چارچوب منحصر به فردی را برای درک و مقابله با بیماری فراهم کرد. این مطالعه با هدف تعیین عوامل مرتبط با مقابله معنوی نوجوانان مبتلا به سرطان براساس الگوی «تعالی نفس Reed» انجام گرفته است.
روش بررسی: در این پژوهش توصیفی- همبستگی، تعداد 270 نوجوان مبتلا به سرطان مراجعه کننده به بیمارستان های تابع دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی شهر تهران در سال 98-1397، به صورت در دسترس، انتخاب شدند. اطلاعات با استفاده از پرسشنامه های «ویژگی های جمعیت شناختی و بالینی»، «مقابله معنوی نوجوانان»، «امیدواری نوجوانان»، «تعالی نفس- نسخه نوجوانان» و «مقابله نوجوانان» جمع آوری شد. تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 19 و روش های آماری توصیفی و آزمون های کروسکال- والیس، کولموگروف–اسمیرنوف، ضریب همبستگی اسپیرمن و تحلیل مسیر انجام یافت.
یافته ها: براساس ضریب همبستگی اسپیرمن، ارتباط امیدواری (440/0=r_s و 001/0>p)، مقابله (149/0=r_s و 015/0=p) و تعالی نفس (143/0=r_s و 019/0=p) با مقابله معنوی نوجوانان مثبت و معنادار بود. همچنین نتایج تحلیل مسیر برازش الگوی تعالی نفس Reed نشان می دهد متغیرهای امیدواری و تعالی نفس به صورت مستقیم و متغیر مقابله به صورت غیرمستقیم و از طریق متغیر واسطه تعالی نفس، بر مقابله معنوی در نوجوانان تأثیرگذار بوده است.
نتیجه گیری: متغیرهای امیدواری، مقابله و تعالی نفس از عوامل مرتبط با مقابله معنوی در نوجوانان مبتلا به سرطان بوده است و الگوی تعالی نفس Reed در نوجوانان ایرانی مبتلا به سرطان برازش دارد. بنابراین پرستاران به عنوان اولین ارایه دهندگان مراقبت، می توانند با تمرکز بر این الگو و با دست کاری در متغیرهای مختلف آن، مقابله معنوی را در نوجوانان افزایش دهند.

بررسی تأثیر کاربرد نظریه موقعیتی اختصاصی، بر کیفیت زندگی بیماران نارسایی قلبی

سکینه سبزواری

زمینه و هدف: آموزش خودمراقبتی از جمله روش های مؤثر در افزایش کیفیت زندگی و سلامت بیماران نارسایی قلبی است. هدف این مطالعه تعیین تأثیر کاربرد نظریه موقعیتی اختصاصی بر کیفیت زندگی بیماران نارسایی قلبی بوده است.
روش بررسی: مطالعه حاضر از نوع کارآزمایی بالینی است. تعداد 80 بیمار نارسایی قلبی کلاس 2و3 مراجعه کننده به بیمارستان 12 فروردین شهر کهنوج در سال 1397، در آن شرکت داشتند. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه های ویژگی های فردی، اختلال عملکرد بطن چپ جهت کیفیت زندگی و خودمراقبتی در نارسایی قلب بود. پرسشنامه ها در اولین معاینه و سه ماه پس از پی گیری توسط بیماران تکمیل شد. داده ها با استفاده از آزمون t مستقل و زوجی، آنالیز واریانس یک راهه و ضریب همبستگی پیرسون در نرم افزار آماری SPSS نسخه 20 تجزیه و تحلیل شد.
یافته ها: قبل از مداخله بین دو گروه از نظر نمرات خودمراقبتی و کیفیت زندگی تفاوت آماری وجود نداشت. پس از مداخله میانگین نمره کیفیت زندگی، خودمراقبتی و ابعاد آن در بیماران گروه مداخله نسبت به گروه کنترل افزایش یافت (001/0p<). در مورد خودمراقبتی بعد از مداخله، بیش ترین نمره مربوط به اعتماد به خودمراقبتی با میانگین و انحراف استاندارد 30/3±43/21 و کم ترین نمره مربوط به مدیریت خودمراقبتی با میانگین و انحراف استاندارد 5/5±45/17 بود (001/0p<).
نتیجه گیری: توجه به خودمراقبتی براساس الگوی نظریه موقعیتی اختصاصی می تواند موجب شناخت دقیق تر مشکلات و برنامه ریزی مناسب شده و متعاقب آن کیفیت زندگی بیماران را بهبود بخشد. از آن جا که در این مطالعه اکثراً کم سواد یا بی سواد بودند، استفاده از وسایل کمک آموزشی به صورت تصویری، تنظیم برنامه براساس شرایط و زمان آمادگی بیمار و در صورت لزوم مشارکت خانواده می تواند نتایج مثبتی به همراه داشته باشد. توجه به عوامل زمینه ای به خصوص در افرادی که تحصیلات و درآمد پایین تری دارند، ضروری به نظر می رسد.
ثبت کارآزمایی بالینی: IRCT20141109019862N6

مقایسه تأثیر انحراف فکر با موسیقی درمانی و حضور همراه بر میزان اضطراب بیماران تحت آندوسکوپی

عارف فقیه

زمینه و هدف: استرس و اضطراب، یکی از مشکلات اساسی بیماران تحت رویه های تشخیصی و درمانی نیمه تهاجمی و تهاجمی مانند آندوسکوپی است. روش های مختلف جهت کاهش اضطراب اثرات یکسانی ندارند، لذا این مطالعه با هدف مقایسه تأثیر انحراف فکر با موسیقی درمانی و حضور همراه بر میزان اضطراب بیماران تحت آندوسکوپی انجام یافته است.
روش بررسی: در این کارآزمایی بالینی تعداد 105 بیمار مراجعه کننده به بخش آندوسکوپی بیمارستان شهید محمدی و خلیج فارس بندرعباس در سال 1397 به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند و به شیوه تخصیص تصادفی در سه گروه موسیقی درمانی، حضور همراه و کنترل قرار گرفتند (هر گروه 35 نفر). پرسشنامه اطلاعات جمعیت شناختی و بیماری و پرسشنامه اضطراب اشپیل برگر (STAL) قبل و بعد از مداخله تکمیل شد. در گروه موسیقی درمانی، بیماران صداهای طبیعت را از طریق هدفون دریافت کردند. در گروه حضور همراه، آندوسکوپی بیماران با حضور همراه بیمار انجام یافت و گروه کنترل نیز فقط مراقبت های معمول قبل از آندوسکوپی را دریافت کردند. داده ها در نرم افزار آماری SPSS نسخه 24 با استفاده از آمار توصیفی و استنباطی در سطح معناداری از 05/0p< مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.
یافته ها: نتایج آزمون آنالیز واریانس نشان داد میانگین اضطراب در سه گروه قبل از مداخله تفاوت معناداری نداشته است (77/0=p). اما پس از مداخله تفاوت آماری معنادار مشاهده نشد (005/0p<) به این ترتیب که کاهش نمرات در گروه موسیقی درمانی معنادار بود (044/0=p). اما در گروه همراه (571/0=p) و گروه کنترل (663/0=p)، قبل و بعد از آندوسکوپی تغییر معناداری مشاهده نشد.
نتیجه گیری: نتایج حاصل از پژوهش نشان داد که انحراف فکر با موسیقی درمانی شیوه مؤثری جهت کمک به بیماران تحت آندوسکوپی است و استفاده و ترویج این روش می تواند به بیماران در جهت هر چه بهتر انجام یافتن این روش و احساس رضایت آنان کمک کند.
ثبت کارآزمایی بالینی: IRCT20190715044215N1

ارتباط تاب‌آوری و خودکارآمدی با کیفیت زندگی حرفه‌ای در کارکنان اورژانس پیش بیمارستانی

مریم آقابراری

زمینه و هدف: کارکنان اورژانس پیش بیمارستانی به عنوان اولین گروه حاضر در صحنه حوادث و بلایا، باید توانایی مقابله و همچنین حفظ سلامت جسمی و روانی خود را داشته باشند. این مطالعه با هدف تعیین ارتباط تاب آوری و خودکارآمدی کارکنان عملیاتی اورژانس پیش بیمارستانی با کیفیت زندگی حرفه ای آنان انجام گرفته است.
روش بررسی: مطالعه حاضر از نوع توصیفی است که به صورت مقطعی در سال 1398 انجام یافته است. 200 نفر از کارکنان عملیاتی اورژانس پیش بیمارستانی استان البرز به روش نمونه گیری نسبتی و در دسترس وارد مطالعه شدند. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه جمعیت شناختی و سه پرسشنامه استاندارد شده تاب آوری کارکنان پیش بیمارستانی، خودکارآمدی Schwartz و Jerusalem، و کیفیت زندگی حرفه ای Stamm بود. داده ها با استفاده از نرم افزار آماری SPSS نسخه 20 و آمار توصیفی (میانگین و انحراف معیار) و آمار تحلیلی (همبستگی اسپیرمن، آنالیز واریانس یک طرفه و رگرسیون خطی چندگانه) در سطح معناداری 05/0≥p تحلیل شد.
یافته ها: میانگین و انحراف معیار خودکارآمدی 82/5±67/29 تاب آوری 07/17±14/123، رضایت از شفقت 09/8±81/39، فرسودگی 76/4±06/12، و استرس تروماتیک ثانویه 27/7±61/23، بود. همبستگی معناداری بین خودکارآمدی با سه مؤلفه کیفیت زندگی حرفه ای وجود داشت (05/0>p). خودکارآمدی با رضایت از شفقت رابطه مثبت و با فرسودگی و استرس تروماتیک ثانویه رابطه منفی داشت. همچنین خودکارآمدی و تاب آوری پیش بینی کننده رضایت از شفقت، و فرسودگی بودند (05/0>p). جهت تأثیر خودکارآمدی و تاب آوری بر رضایت از شفقت مثبت بود. نتایج حاصل از آزمون رگرسیون خطی چندگانه گام به گام نشان داد که 5 مؤلفه تاب آوری شامل خودمدیریتی، نتایج استرس، چالش های ارتباطی، حفظ آرامش و انگیزه شغلی بر رضایت از شفقت تأثیر داشته اند (05/0>p). جهت تأثیر تمامی مؤلفه های تاب آوری بر رضایت از شفقت مثبت بود.
نتیجه گیری: کارکنان عملیاتی اورژانس پیش بیمارستانی استان البرز از نظر میزان تاب آوری، خودکارآمدی و کیفیت زندگی حرفه ای در سطح قابل قبولی قرار داشتند.

بررسی عوامل مؤثر بر پذیرش واکسن کووید-19 براساس الگوی چرخه تغییر رفتار در استان بوشهر در سال 1399: مطالعه ای در بستر وب

آزیتا نوروزی

زمینه و هدف: با توجه به اهمیت پذیرش واکسن کووید-19 جهت پایان پاندمی بیماری کرونا، مطالعه حاضر با هدف تعیین عوامل مؤثر بر پذیرش واکسن کووید-19 براساس الگوی چرخه تغییر رفتار و مؤلفه های سه گانه آن (توانایی، فرصت و انگیزه) انجام یافته است.
روش بررسی: در این مطالعه مقطعی، 1102 فرد بالای 18 سال ساکن استان بوشهر از 28 بهمن تا 10 اسفند سال 1399 به شیوه نمونه گیری چندمرحله ای و به شیوه آنلاین بررسی شدند. جهت جمع آوری داده ها لینک پرسشنامه ویژگی های جمعیت شناختی، سؤالات سازه های مربوط به مؤلفه های الگوی چرخه تغییر رفتار و سؤالات مربوط به سنجش پذیرش واکسن کووید-19 در پلت فورم واتساپ تکمیل و بررسی شد. داده ها در نرم افزار SPSS ویرایش 22 تجزیه و تحلیل شد.
یافته ها: نتایج مطالعه نشان داد که اکثر شرکت کنندگان تمایل به تزریق واکسن ایرانی (726 نفر معادل 9/65%) داشتند. از بین عوامل جمعیت شناختی تنها جنس با پذیرش واکسن ارتباط داشت و مردان پذیرش بیش تری برای واکسیناسیون داشتند (022/0=p). از بین سازه های الگو بیش ترین پیشگویی کنندگی مربوط به سازه حمایت اجتماعی در مؤلفه فرصت بود (001/0>p و 55/0= و 183/0=B). از بین سازه های مؤلفه انگیزه، نقش اجتماعی (001/0>p و 118/0= و 162/0=B) و در مؤلفه توانایی، سازه تنظیم رفتاری (001/0>p و 152/0= و 155/0=B) بیش ترین پیشگویی کنندگی پذیرش واکسن را داشتند. به طور کل سازه های مؤلفه فرصت بیش ترین تأثیر را بر پذیرش واکسن داشتند.
نتیجه گیری: جهت افزایش پذیرش واکسیناسیون کووید-19، باید از طریق ایجاد فرصت و ارایه حمایت اجتماعی، جلوه دادن واکسیناسیون به عنوان یک وظیفه اجتماعی و نیز افزایش تنظیم رفتاری (افزایش درک توانایی انجام واکسیناسیون به منظور پیشگیری از بیماری و قطع زنجیره انتقال بیماری) اقدام نمود.

تبیین تسهیلگرهای سوء رفتار براساس درک سالمندان ساکن جامعه: یک تحلیل درون‌مایه‌ای

مریم اسماعیلی

زمینه و هدف: با افزایش پدیده سوء رفتار با سالمند در جوامع امروزی، درک عوامل تسهیلگر و باز دارنده مربوط به سوء رفتار ضروری به نظر می رسد. این مطالعه با هدف تبیین تسهیلگرهای سوء رفتار با سالمندان در جامعه ایرانی انجام یافته است.
روش بررسی: این مطالعه یک مطالعه کیفی است که در آن از رویکرد تحلیل درون مایه ای به منظور جمع آوری و تحلیل داده ها در جهت تبیین درک سالمندان از تسهیلگرهای سوء رفتار انجام گرفته است. در این مطالعه 20 سالمند ساکن جامعه به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. روش جمع آوری اطلاعات با استفاده از مصاحبه های عمیق نیمه ساختاری به صورت فردی و چهره به چهره انجام یافته است. در این مطالعه از رویکرد تحلیل درون مایه ای Braun و Clark جهت آنالیز داده ها استفاده شده است.
یافته ها: نتایج حاصل از تحلیل داده ها منجر به شناسایی 3 درون مایه الگوپذیری، تخلیه ناکامی ها و زمینه خانوادگی فرهنگی اجتماعی گردید. درون مایه سوم دارای سه زیر درون مایه شکاف نسلی، شیوه فرزند پروری و بی تفاوتی جامعه بود.
نتیجه گیری: سوء رفتار نتیجه ترکیبی از علل و عوامل است. تجربیات سالمندان حاکی از این است که سوء رفتار فراتر از یک موضوع خصوصی است و ریشه در رویه های فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی دارد. در حال حاضر عدم پذیرش یکدیگر و بی توجهی به انتظارات طرف مقابل است که زمینه ساز بسیاری از تضادها و سوء رفتار در سطح خانواده و جامعه می شود.

فراوانی عوامل زمینه‌ساز ورود جسم خارجی به گوش، بلع و آسپیراسیون در کودکان زیر پنج سال شهر تبریز در سال 98-1397

لیلا ولی زاده

زمینه و هدف: توصیف ساختار یافته فوریت های طبی کودکان، نیازمند بررسی و دسته بندی عوامل زمینه ساز است. هدف مطالعه حاضر تعیین فراوانی عوامل زمینه ساز ورود جسم خارجی به گوش، بلع و آسپیراسیون آن در کودکان زیر پنج سال شهر تبریز بوده است.
روش بررسی: مطالعه حاضر از نوع توصیفی مقطعی است که از اسفند 1397 تا تیر 1398، در بخش های گوش و حلق و بینی، اورژانس و درمانگاه بیمارستان کودکان تبریز، با روش نمونه گیری در دسترس (به تعداد 245 کودک) انجام گرفته است. ابزار گردآوری داده ها فرم مشخصات و پرسشنامه عوامل زمینه ساز محقق ساخته بود. تحلیل داده ها در نرم افزار SPSS نسخه 21 و با استفاده از آمار توصیفی انجام گرفت.
یافته ها: 137 مورد (9/55%) آسپیراسیون به راه های هوایی (فوقانی و تحتانی) و بیش تر در بینی بود. جسم خارجی در گوش 6/19% و معده 2/19% بود. تظاهرات بالینی به ترتیب درد (2/50%)، بدون علایم بالینی (4/29%)، و بقیه موارد خون ریزی و درد، سرفه، تنگی نفس، خفگی، خس خس سینه و تهوع و استفراغ بودند. وقوع حادثه در خانه (اتاق نشیمن) و بیش تر در عصر و شب بود. انواع اشیا، مواد خوراکی و تنقلات و آجیل، حبوبات و هسته ها و تکه های اسباب بازی دخیل در حادثه گزارش شد که بیش تر تخمه، تکه اسباب بازی، آجیل، دکمه پیراهن و دانه تسبیح بودند.
نتیجه گیری: عوامل والدینی، مربوط به کودک و عوامل محیطی در بروز حادثه گزارش گردید. بنابراین پیشنهاد می شود مطالعاتی برای تعیین دقیق و سهم هر دسته و اقدامات آموزشی، اطلاع رسانی و مداخله ای لازم در هر سه حیطه طراحی شوند.