حیات

ارتباط بین روان‌رنجورخویی، برون‌گرایی، وظیفه‌شناسی و زیرمؤلفه‌های آن‌ها با کیفیت ‌زندگی بیماران مبتلا به نشانگان روده تحریک‌‌پذیر

فرحناز مسچی

زمینه و هدف: نشانگان روده تحریک پذیر نوعی اختلال گوارشی است که با تغییر در اجابت مزاج و درد یا ناراحتی شکمی مشخص می شود و می تواند به نحو قابل ملاحظه ای کیفیت زندگی را مختل می کند. شخصیت اثر مهمی بر کیفیت زندگی مرتبط با سلامت دارد؛ ولی تأثیر آن بر کیفیت زندگی نشانگان روده تحریک پذیر هنوز مشخص نیست، لذا مطالعه حاضر با هدف تعیین ارتباط بین روان رنجورخویی، برون گرایی، وظیفه شناسی و زیرمؤلفه های آن ها با کیفیت زندگی بیماران مبتلا به نشانگان روده تحریک پذیر انجام گرفته است.
روش بررسی: مطالعه حاضر از نوع توصیفی- همبستگی است. جامعه مورد مطالعه بیماران مبتلا به نشانگان روده تحریک پذیر مراجعه کننده به مطب خصوصی متخصص گوارش در شهر تهران در سال 1400 بود. نمونه ها به تعداد 223 نفر و به صورت مستمر انتخاب شدند. داده ها با استفاده از فرم کوتاه پرسشنامه 5 عاملی نئو و پرسشنامه کیفیت زندگی بیماران مبتلا به نشانگان روده تحریک پذیر گردآوری و با استفاده از آمار توصیفی و آنالیز رگرسیون در سطح اطمینان 95% در نرم افزار SPSS نسخه 24 مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفت.
یافته ها: میانگین نمره کیفیت زندگی بیماران مبتلا به نشانگان روده تحریک پذیر 55/20±68/57 به دست آمد. آنالیز رگرسیون نشان داد که زیرمؤلفه های شخصیتی خودسرزنشی (001/0p<، 376/0-=β) و عواطف مثبت (020/0=p، 160/0=β) مهم ترین پیش بینی کننده های کیفیت زندگی بیماران مبتلا به نشانگان روده تحریک پذیر بودند. زیرمؤلفه های شخصیتی خودسرزنشی و عواطف مثبت در مجموع 6/22% از واریانس کیفیت زندگی بیماران مبتلا به نشانگان روده تحریک پذیر را پیش بینی می کردند.
نتیجه گیری: یافته های پژوهش حاضر نشان داد که نمره زیرمؤلفه‎های شخصیتی خودسرزنشی و عواطف مثبت به طور معناداری نمره کیفیت زندگی بیماران مبتلا به نشانگان روده تحریک پذیر را پیش بینی می کنند. لذا به نظر می رسد در کنار درمان های دارویی معمول برای بیماران مبتلا به نشانگان روده تحریک پذیر، توجه به زیرمؤلفه های شخصیتی (به خصوص خودسرزنشی و عواطف مثبت) در بهبود کیفیت زندگی این بیماران مؤثر باشد.

اثر زردچوبه بر درد قفسه سینه و کیفیت خواب بیماران مبتلا به سندرم حاد کرونری: یک کارآزمایی بالینی تصادفی سه سوکور

منیر نوبهار

زمینه و هدف: درد قفسه سینه از علایم اصلی سندرم حاد کرونری و اختلالات خواب از مشکلات شایع این بیماران است. هدف این مطالعه تعیین اثر زردچوبه بر درد قفسه سینه و کیفیت خواب بیماران سندرم حاد کرونری بود.
روش بررسی: این کارآزمایی بالینی سه سوکور روی 270 بیمار در بخش مراقبت های عروق کرونر بیمارستان کوثر سمنان سال1400-1399 با تخصیص تصادفی در 3 گروه مداخله، دارونما و کنترل انجام شد. گـروه مداخله قرص 500 میلی گرمی زردچوبه و گروه دارونما، قرص 500 میلی گرم نشاسته، اویسل و لاکتوز را ساعت 9 صبح بعد از صبحانه یک بار در روز به مدت 3 روز دریافت کردند. گروه کنترل مداخلات روزمره دریافت کردند. بررسی درد قفسه سینه با ابزار ارزیابی درد قبل از مداخله و نیم ساعت بعد از مداخله 3 روز متوالی انجام یافت. کیفیت خواب با پرسشنامه استاندارد کیفیت خواب بیمارستانی سنت ماری، صبح روز اول قبل از مداخله و صبح روزهای دوم و سوم بعد از مداخله ارزیابی شد.
یافته ها: میانگین کاهش شدت درد قفسه سینه روز اول تا سوم بین گروه ها تفاوت معناداری نداشت (05/0p>). اما شدت درد قفسه سینه درون گروه مداخله، دارونما و کنترل تفاوت معناداری داشت (001/0p<). به نحوی که میانگین شدت درد قفسه سینه در روز دوم نسبت به روز اول بستری در سه گروه کاهش یافت (001/0p<). اما کاهش شدت درد قفسه سینه در روز سوم نسبت به روز دوم بستری در سه گروه معنادار نبود (05/0p>). میانگین نمره کیفیت خواب قبل از مداخله در گروه مداخله از دارونما بیش تر بود (021/0=p)، اما در روز دوم و سوم در مداخله از دارونما (001/0p<) و کنترل کم تر (001/0p<) بود.
نتیجه گیری: نتایج نشان داد در بیماران سندرم حاد کرونری، زردچوبه بر درد قفسه سینه تأثیر معنادار نداشته، اما کیفیت خواب را بهبود بخشیده است. لذا می توان از زردچوبه جهت بهبود کیفیت خواب این بیماران استفاده نمود.
ثبت کارآزمایی بالینی: IRCT20110427006318N14

تأثیر اجرای برنامه مثبت اندیشی گروهی بر اضطراب و دلبستگی مادران نوزادان نارس بستری در بخش مراقبت ویژه نوزادان

بتول پورابولی

زمینه و هدف: مادران دارای نوزاد نارس اضطراب بیش تری را نسبت به مادران دارای نوزاد ترم تجربه می کنند. با جدایی مادر از نوزاد، مهم ترین مؤلفه اثرگذار بر دلبستگی که تماس فیزیکی با نوزاد است، نیز مختل می شود. هدف این پژوهش تعیین تأثیر اجرای برنامه مثبت اندیشی گروهی بر اضطراب و دلبستگی مادران نوزادان نارس بستری در بخش مراقبت ویژه نوزادان بوده است.
روش بررسی: این پژوهش از نوع کارآزمایی تصادفی است که در سال 1399 در شهر کرمانشاه انجام گرفته است. 72 نفر از مادران دارای نوزاد نارس بستری در بخش مراقبت ویژه نوزادان بیمارستان های امام رضا (ع) و محمد کرمانشاهی به روش اختصاص تصادفی در دو گروه کنترل و مداخله قرار گرفتند. جهت جمع آوری داده ها از پرسشنامه های اضطراب اسپیلبرگر و دلبستگی پس از تولد استفاده شد. داده های جمع آوری شده با کمک نرم افزار SPSS نسخه 16 و با استفاده از آزمون های آماری (ANOVA و Chi-Square) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
یافته ها: مقایسه اضطراب آشکار قبل از مداخله (791/0=p) و بعد از مداخله (373/0=p) در دو گروه مداخله و کنترل نشان داد که دو گروه تفاوت معناداری با هم ندارند. مقایسه اضطراب پنهان قبل از مداخله (831/0=p) و بعد از مداخله (093/0=p) نیز نشان داد بین دو گروه تفاوت آماری معناداری وجود نداشته است. اما مقایسه میزان تغییرات تفاوت معناداری را نشان داد (025/0=p). در مورد دلبستگی، قبل از مداخله هیچ کدام از زیرمقیاس های دلبستگی در دو گروه تفاوت آماری معناداری نداشته است (05/0p>) پس از مداخله در نمره زیرمقیاس های «نبود خصومت» و «رضایت از تعامل» تفاوت معنادار (05/0p<) مشاهده شد.
نتیجه گیری: با توجه به یافته های حاصل از پژوهش، اجرای برنامه مثبت اندیشی گروهی را به عنوان برنامه ای تکمیلی، در کنار مراقبت های معمول برای مادران نوزادان نارس به پرستاران و مسؤولان بخش های مراقبت ویژه نوزادان توصیه می شود.
ثبت کارآزمایی بالینی: IRCT20210108049965N1

مقایسه تأثیر فشار در نقطه هوگو با اوریکولوتراپی بر درد بعد از سزارین انتخابی: یک مطالعه کارآزمایی بالینی شاهددار تصادفی شده

مجید کاظمی

زمینه و هدف: کاهش درد پس از جراحی سزارین از عوامل مهم در سلامتی مادر و نوزاد است. لذا انتخاب شیوه کاهش درد با عوارض کم تر مورد توجه محققان قرار گرفته است. از این رو مطالعه حاضر با هدف مقایسه تأثیر فشار در نقطه هوگو با اوریکولوتراپی بر درد بعد از سزارین انجام یافته است.
روش بررسی: در این کارآزمایی بالینی تعداد 168 نفر از زنان باردار کاندید جراحی سزارین، مراجعه کننده به مراکز آموزشی درمانی دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان در سال 1399، به صورت مبتنی بر هدف انتخاب و به صورت تصادفی ساده به سه گروه هوگو، اوریکولوتراپی و کنترل اختصاص داده شدند. در گروه هوگو ماساژ در موقعیت نقطه LI4 (بین انگشت شصت و انگشت اشاره) به مدت 10 دقیقه اعمال شد. 24 ساعت بعد، مداخله مجدد تکرار شد. قبل و بعد از مداخله، شدت درد سنجیده شد. در گروه اوریکولوتراپی نیز گوشواره برروی نقطه شنمن (Shenmen) در لاله گوش قرار گرفت. 20 دقیقه پس از قرار دادن گوشواره و 24 ساعت پس از آن ارزیابی درد انجام گرفت. گروه کنترل تحت مداخله نبود و فقط پژوهشگر به مدت ده دقیقه در کنار نمونه های پژوهش حضور داشت. تجزیه و تحلیل داده ها با نرم افزار SPSS نسخه 20 و آزمون تی زوجی و آنالیز واریانس یک طرفه انجام گرفت. 05/0>p معنادار در نظر گرفته شد.
یافته ها: روز اول، میانگین نمره درد در گروه هوگو قبل از مداخله 55/1±70/6 و بعد از مداخله 78/1±20/6 بود (026/0=p). همچنین میانگین نمره درد در گروه اوریکولوتراپی قبل از مداخله 75/1±99/5 و بعد از مداخله 01/2±66/4 بود (001/0p<). میانگین نمره شدت درد روز اول، بین سه گروه، قبل از مداخله، تفاوت معناداری نداشت (062/0=p)؛ اما میانگین نمره شدت درد در روز اول بعد از مداخله در گروه اوریکولوتراپی کم تر از دو گروه دیگر بود (001/0>p). در روز دوم نیز میانگین نمره درد در سه گروه پس از مداخله تفاوت معناداری داشت (009/0=p).
نتیجه گیری: نتایج نشان داد که هر دو روش اوریکولوتراپی و هوگو بر کاهش درد پس از سزارین مؤثر است، اما تداوم کاهش درد پس از اریکولوتراپی بیش تر از هوگو بود. ولی می توان از هر دو روش در کنار روش های دارویی برای تسکین درد استفاده کرد.
ثبت کارآزمایی بالینی: IRCT20131228015965N17

ارتقای برنامه مراقبت تسکینی در منزل برای بیماران مبتلا به سرطان: یک مطالعه اقدام پژوهی

جواد دهقان نژاد

زمینه و هدف: سرطان بیماریی است که کیفیت زندگی بیمار را تحت تأثیر قرار می دهد و مراقبت تسکینی راهکاری است که می تواند آن را بهبود بخشد. با این حال مراقبت تسکینی در منزل در اکثر کشورهای جهان توسعه نیافته است بنابراین هدف این مطالعه ارتقای برنامه مراقبت تسکینی در منزل برای بیماران مبتلا به سرطان است.
روش بررسی: این پژوهش یک مطالعه اقدام پژوهی است که روش چرخه ای چهار مرحله ای اولری با رویکردهای کمی و کیفی در سه مرکز مراقبت در منزل شهر تبریز در سال 1399-1397 انجام گرفته است. با 18 پرستار مراقبت در منزل که به صورت هدفمند انتخاب شدند جهت شناسایی نیازهای مراقبتی بیماران سرطانی و موانع مراقبت تسکینی در منزل مصاحبه انجام یافت و همچنین پرسشنامه تعیین نگرش و دانش به صورت قبل و بعد مرحله اقدام در میان 60 پرستار مراقبت در منزل توزیع شد. داده های کیفی از طرق تحلیل محتوا و داده های کمی با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 14 تحلیل شد.
یافته ها: نیازهای مراقبتی بیماران سرطانی در 5 طبقه و موانع مراقبت تسکینی در 3 طبقه مشخص گردید. بیماران مبتلا به سرطان دارای نیازهای جسمی، روانی، آموزشی، مالی و معنوی هستند و موانع مراقبت های تسکینی شامل نقصان دستورالعمل ها، استیصال خانواده ها و حرفه ای نبودن مراقبان است. در مرحله کمی پرستاران دانش متوسط و نگرش منفی نسبت به مراقبت تسکینی داشتند. آموزش از طریق فضای مجازی دانش و نگرش پرستاران را بهبود بخشید و آزمون تی جفت شده میانگین نمره دانش پرستاران را بعد از مرحله اقدام، معنادار نشان داد.
نتیجه گیری: براساس نتایج، جهت ارتقای مراقبت های تسکینی در منزل برای بیماران سرطانی توجه به نیازهای جسمی، روانی، آموزشی، مالی و معنوی آنان و رفع موانع از جمله تدوین دستورالعمل های مراقبت تسکینی در منزل، حمایت از خانواده های بیماران مبتلا به سرطان و تخصصی کردن پرستاران ویژه مراقبت تسکینی در منزل و آموزش آن ها می تواند مراقبت در این بیماران را ارتقا دهد.

ارتباط سلامت روان و کیفیت زندگی بقایافتگان کووید-19 یک سال پس از ابتلا: یک مطالعه مقطعی

لیلا صیادی

زمینه و هدف: بهبودیافتگان از کووید-19 به دلیل تجربه بیماری و شرایط سخت ناشی از آن در معرض تنگنای روانی هستند. ابتلا به بیماری ها همچنین می تواند بر کیفیت زندگی بیماران تأثیرگذار باشد. این مطالعه با هدف تعیین ارتباط سلامت روان و کیفیت زندگی بقایافتگان از کووید-19 یک سال پس از ابتلا انجام گرفته است.
روش بررسی: این مطالعه توصیفی، همبستگی، مقطعی، در فاصله اسفند ماه سال 1398 تا پایان تیر ماه سال 1399 انجام گرفته است. نمونه پژوهش 276 بیمار بقایافته از کووید-19 بودند که به صورت در دسترس وارد مطالعه شدند. داده ها با استفاده از فرم اطلاعات جمعیت شناختی و بالینی، پرسشنامه سلامت عمومی (GHQ-12) و نیز پرسشنامه کیفیت زندگی 36 گویه ای (SF-36) جمع آوری شد. تحلیل داده ها در نرم افزار SPSS نسخه 16 و با استفاده از آزمون تی مستقل، پیرسون، آنوا (ANOVA) و رگرسیون خطی انجام گرفت.
یافته ها: میانگین نمره سلامت روان و نمره کل کیفیت زندگی مشارکت کنندگان به ترتیب 75/2±26/6 و 30/18±2/59 بود. ارتباط معناداری بین نمره سلامت روان و نمره کیفیت زندگی وجود داشت (001/0p<) به طوری که با افزایش نمره سلامت روان که بیانگر بدتر شدن وضعیت سلامت روان مشارکت کنندگان بود، نمره کیفیت زندگی آن ها نیز کاهش می یافت.
نتیجه گیری: توجه به سلامت روان و کیفیت زندگی بقایافتگان کووید-19 و نیز اتخاد راهکارهای حمایتی برای آنان توصیه می شود. ارایه خدمات و مراقبت های روان شناسی و روان پرستاری می تواند منجر به ارتقای سلامت روان و کیفیت زندگی بقایافتگان شود.

تأثیر «مشاوره زوجی مبتنی بر حمایت همسر» بر استرس ادراک شده و بهبود خودکارآمدی شیردهی زنان با بارداری ناخواسته: یک مطالعه کارآزمایی تصادفی شاهددار

اعظم ملکی

زمینه و هدف: میانگین شاخص های رشد در نوزادان حاصل از بارداری ناخواسته، نسبت به سایر نوزادان کم تر است. استرس ادراک شده در این مادران می تواند اثر مضاعفی در کاهش ترشح شیر داشته باشد. با توجه به اهمیت شیردهی در سلامت مادر و کودک، مطالعه حاضر با هدف تعیین تأثیر مشاوره زوجی مبتنی بر حمایت همسر بر استرس ادراک شده و بهبود خودکارآمدی شیردهی زنان با بارداری ناخواسته انجام گرفته است.
روش بررسی: در این مطالعه کارآزمایی تصادفی شاهددار 60 نفر از زنان با بارداری ناخواسته مراجعه کننده به مراکز جامع سلامت شهرستان خدابنده در سال 1400 به روش در دسترس انتخاب و به طور تصادفی بلوک 4 تایی به دو گروه مداخله و کنترل تخصیص یافتند. گروه کنترل مراقبت معمول و گروه مداخله 6 جلسه مشاوره زوجی مبتنی بر حمایت همسر، دو بار در هفته دریافت کردند. داده ها با استفاده از پرسشنامه خودکارآمدی شیردهی دنیس، پرسشنامه استرس ادراک شده کوهن در سه مرحله، قبل، بلافاصله بعد از مداخله و شش هفته پس از زایمان جمع آوری و در نرم افزار SPSS نسخه 16 و با استفاده از آمار توصیفی، آزمون کای دو، آزمون دقیق فیشر ، آزمون تی مستقل و آنالیز واریانس دوطرفه با اندازه گیری مکرر در سطح اطمینان 95% تجزیه و تحلیل شدند.
یافته ها: در گروه مشاوره میانگین خودکارآمدی شیردهی بلافاصله بعد از مداخله و شش هفته پس از زایمان نسبت به قبل از مداخله افزایش و در گروه کنترل کاهش داشت (001/0p<). در گروه مشاوره میانگین نمره استرس ادراک شده بلافاصله بعد مداخله و شش هفته پس از زایمان نسبت به قبل مداخله کاهش و در گروه کنترل افزایش معناداری داشت (001/0p<).
نتیجه گیری: مشاوره زوجی مبتنی بر حمایت همسر در بهبود خودکارآمدی شیردهی و کاهش استرس ادراک شده پس از زایمان در زنان با بارداری ناخواسته مؤثر بود. به نظر می رسد حضور همسران در برنامه مشاوره شیردهی اقدام مناسبی است که می تواند مورد توجه برنامه ریزان در این حوزه قرار گیرد.
ثبت کارآزمایی بالینی: IRCT20150731023423N18

تأثیر استفاده از دستگاه خودکار ماسک دهنده بر میزان آلودگی ماسک‌های جراحی در اتاق عمل

احمد قدمی

زمینه و هدف: روش های ضدعفونی کردن دست ها نتوانسته آن ها را عاری از میکروب کند و دست های آلوده انتقال دهنده آلودگی هستند. یکی از تجهیزات حفاظت فردی اتاق عمل، ماسک است که در زمان برداشتن احتمال دارد ماسک توسط دست ها آلوده شود. این مطالعه با هدف تعیین تأثیر استفاده از دستگاه خودکار ماسک دهنده بر میزان آلودگی ماسک های جراحی در اتاق عمل، انجام گرفته است.
روش بررسی: مطالعه حاضر یک کار آزمایی میدانی است که در مورد 120 نفر از کارکنان بیمارستان آیت الله کاشانی اصفهان در سال 1400 انجام گرفته است. افراد مورد مطالعه به روش تصادفی بلوکی به دو گروه 60 نفری دستگاه خودکار و برداشتن دستی ماسک تقسیم شدند. اثر تماس دست های آغشته به پودر فلورسنت در زمان برداشتن ماسک در هر گروه اندازه گیری شد. مساحت آلودگی ماسک برداشته شده و ماسک زیرین در سطوح پشت و رو در دو گروه مقایسه شد.
یافته ها: آزمون غیر پارامتریک من ویتنی نشان داد که مساحت آغشته به پودر فلورسنت حاصل از تماس دست با سطح ماسک، بین دو روش تفاوت معناداری داشته است (05/0>p). تنها 8/77±6/125میلی متر مربع سطح رو و 0/26±6/30 میلی متر مربع سطح پشت ماسک برداشته شده با دستگاه خودکار ماسک دهنده آلوده بود، در حالی که این نسبت در ماسکی که با دست برداشته شد به ترتیب 9/612±6/961 و 6/315±4/440 میلی متر مربع بود.
نتیجه گیری: این مطالعه نشان داد که حذف تماس دست با بدنه ماسک، با استفاده از دستگاه خودکار ماسک دهنده، می تواند از آلودگی آن بکاهد. بنابراین استفاده از دستگاه خودکار در تأمین امنیت سلامت فرد و کاهش هزینه ها مؤثر است.
ثبت کارآزمایی بالینی: IRCT20150715023216N11