حیات

اثر استعمال موضعی اسانس رزماری بر شدت درد و التهاب ناشی از ورود سوزن به فیستول شریانی وریدی در بیماران تحت همودیالیز مزمن: یک کارآزمایی بالینی

مرضیه اسدی ذاکر

زمینه و هدف: درد و التهاب ناشی از ورود سوزن به فیستول یک مشکل رایج در بیماران همودیالیز است. مطالعه حاضر با هدف تعیین اثر استعمال موضعی اسانس رزماری بر شدت درد و التهاب ناشی از ورود سوزن به فیستول شریانی وریدی در بیماران تحت همودیالیز مزمن صورت گرفته است.
روش بررسی: در مطالعه کارآزمایی بالینی حاضر 60 بیمار تحت همودیالیز در بخش همودیالیز بیمارستان های گلستان و امام خمینی اهواز در سال 99-1398 به صورت تصادفی، به روش بلوکی در دو گروه مداخله و کنترل قرار گرفتند. در گروه مداخله، اسانس رزماری و در گروه کنترل، آب مقطر 5 دقیقه قبل از همودیالیز در محل ورود سوزن استفاده شد. قبل و حین مداخله (طی شش جلسه) شدت درد توسط مقیاس VAS و همچنین وجود و شدت التهاب توسط چک لیست التهاب تعیین شد. داده ها با استفاده از آزمون های آماری تی، کای اسکوئر و تحلیل واریانس دوطرفه با اندازه گیری های مکرر در نرم افزار SPSS نسخه 22 تحلیل شد.
یافته ها: نتایج نشان داد که میانگین نمره درد در گروه کنترل افزایش و از 74/1±13/5 به 67/1±93/5 رسید، در حالی که در گروه مداخله کاهش و از 53/1±83/5 به 43/1±77/3 رسید (003/0=p). میانگین نمره التهاب نیز در طول جلسات در گروه کنترل افزایش داشت و از 20/1±27/1 به 08/1±07/2 رسید در حالی که در گروه مداخله کاهش داشت و از 92/1±57/2 به 44/1±33/1 رسید ولی تفاوت معنادار نبود (267/0p=).
نتیجه گیری: یافته ها نشان داد که استعمال موضعی اسانس رزماری اثربخشی معناداری در کاهش درد ناشی از سوزن زدن داشته، ولی اثر کاهشی آن در شدت التهاب محل فیستول شریانی وریدی در بیماران تحت همودیالیز معنادار نبود. لذا، توصیه می شود با دادن آموزش به کارکنان پرستاری و بیماران در مورد استفاده از اسانس رزماری، به کاهش تجربه درد برای بیمار کمک شود. از نظر اثر کاهشی آن بر شدت التهاب محل فیستول نیاز به مطالعات بیش تر است.
ثبت کارآزمایی بالینی: IRCT2019102804526N1

تأثیر اوریکولوتراپی بر دلبستگی مادر و نوزاد: یک کارآزمایی بالینی

محبوبه والیانی

زمینه و هدف: برقراری ارتباط و دلبستگی با نوزاد تازه متولد شده از اولین و مهم ترین چالش های دوران پس از زایمان است. از آن جا که دلبستگی مادر و نوزاد بر سلامت نوزاد و حتی بر سلامت مادر تأثیر به سزایی دارد، مطالعه حاضر با هدف تعیین تأثیر اوریکولوتراپی بر دلبستگی مادر و نوزاد انجام گرفته است.
روش بررسی: این مطالعه کارآزمایی بالینی شاهددار تصادفی شده در فاصله اسفند 1400 تا شهریور 1401 در مورد 106 زن باردار مراجعه کننده به زایشگاه بیمارستان شهید صدوقی شهر اصفهان جهت انجام زایمان طبیعی، انجام گرفته است. نمونه ها به روش در دسترس انتخاب و به طور تصادفی به گروه مداخله (اوریکولوتراپی و مراقبت های معمول) و کنترل (مراقبت های معمول) تقسیم شدند. اوریکولوتراپی در نقاط اکسی توسین، رحم و شن من، تالامیک، لانگ یک و دو انجام یافت. گردآوری داده ها از طریق چک لیست مشخصات جمعیت شناختی و پرسشنامه استاندارد دلبستگی پس از تولد انجام گرفت. برای تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزار آماری SPSS نسخه 26 و آزمون های آماری تی مستقل، تی زوجی، دقیق و کای دو استفاده شد. مقدار 05/0>p معنادار در نظر گرفته شد.
یافته ها: نتایج نشان داد که از نظر کلیه متغیرهای جمعیت شناختی، بین گروه مداخله و کنترل تفاوت معناداری وجود نداشته است (05/0<p). همچنین میانگین نمره دلبستگی بعد از زایمان، در گروه اوریکولوتراپی به طور معناداری بیش تر از گروه کنترل بود (004/0=p).
نتیجه گیری: با توجه به نتایج پژوهش، اوریکولوتراپی موجب افزایش میزان دلبستگی مادر به نوزاد می شود. با توجه به آسان و غیر تهاجمی بودن این روش، استفاده از آن جهت ارتقای دلبستگی مادر و نوزاد در دوران پس از زایمان توصیه می شود.
ثبت کارآزمایی بالینی: IRCT20091219002889N12

تحلیل مفهوم عدم اطمینان در پرستاری: رویکرد واکر و آوانت

احمد نصیری

زمینه و هدف: عدم اطمینان مفهومی مبهم و به عنوان یک واقعیت غیرقابل اجتناب و مانعی برای تصمیم گیری مناسب است. از آن جا که حرفه پرستاری با چالش های زیادی روبه رو بوده است، نیاز به تصمیم گیری صحیح و مناسب پرستاران دارد و اطمینان در تصمیم گیری به عنوان عنصری حیاتی در حرفه پرستاری مطرح است. به دلیل ابهامات زیاد در زمینه این مفهوم، مطالعه حاضر با هدف تحلیل مفهوم عدم اطمینان در پرستاری به روش واکر و آوانت انجام گرفته است.
روش بررسی: این مطالعه، یک تحلیل مفهوم است که در آن از رویکرد واکر و آوانت برای تحلیل مفهوم عدم اطمینان استفاده شده است. در ابتدا مفهوم عدم اطمینان با استفاده از واژه های کلیدی uncertainty ، concept ، nurse و عدم اطمینان، مفهوم و پرستار در پایگاه های اطلاعاتی Science direct ، Scopus ، PubMed ، ProQuest ، Iran Med ، Medline ، Sid انجام یافت؛ سپس مقالات مناسب و مرتبط با موضوع بین سال های 1990 تا 2021 بررسی و تعداد 9 مقاله به دست آمد.
یافته ها: بررسی متون نشان داد، عدم اطمینان یک مفهوم انتزاعی و پیچیده است و مانعی برای اخذ تصمیم گیری مناسب. عدم اطمینان در پرستاری با واژه هایی چون سردرگمی، شک و تردید، هم ردیف و با واژه هایی چون دارا بودن اعتماد به نفس و اطمینان متضاد است. پیشایند عدم اطمینان ناتوانی در تصمیم گیری و عدم انجام مسؤولیت است و پیامد عدم اطمینان، شناخت نیازهای اطلاعاتی، تلاش برای یافتن پاسخ و در نهایت تصمیم گیری مناسب است.
نتیجه گیری: براساس نتایج مطالعه حاضر، در شرایطی که پرستاران به طور مستقل قادر به تصمیم گیری نباشد، عدم اطمینان را تجربه می نمایند و از آن جا که عدم اطمینان در تصمیم گیری در حرفه پرستاری، بر امر مراقبت از بیماران تأثیرگذار است، مدیران و برنامه ریزان می توانند با انجام اقداماتی از جمله افزایش دانش و آگاهی، ایجاد انگیزه و ترغیب برای یادگیری در پرستاران، عدم اطمینان در آن ها را کاهش داده و موجبات بهبودی و ارتقای سلامتی بیماران را فراهم آورند.

ارتباط حضورگرایی فیزیکی پرستاران با بهره وری آنان در بخش های مراقبت ویژه بیمارستان های دانشگاه علوم پزشکی تهران

ناهید دهقان نیری

زمینه و هدف: حضورگرایی و بهره وری از مقوله های مهم منابع انسانی هستند. حضورگرایی مسأله ای چالش برانگیز و عبارت از حضور کارکنان در محل کار هنگام بیماری است. در خدمات پرستاری هدف از بهره وری، دستیابی به سطحی از مراقبت پرستاری است که مناسب و مقرون به صرفه باشد. با توجه به اهمیت حضورگرایی و بهره وری این مطالعه با هدف «تعیین ارتباط حضورگرایی فیزیکی پرستاران با بهره وری آنان در بخش های ویژه بیمارستان های دانشگاه علوم پزشکی تهران» انجام گرفته است.
روش بررسی: این مطالعه توصیفی تحلیلی در سال های 1400-1399 انجام یافته است. 305 نفر از پرستاران بخش های ویژه بیمارستان های دانشگاه علوم پزشکی تهران به روش نمونه گیری طبقه بندی تصادفی وارد مطالعه شدند. ابزار گرد آوری داده ها پرسشنامه جمعیت شناختی، پرسشنامه 6 آیتمی مقیاس حضورگرایی استنفورد و پرسشنامه سنجش بهره وری بود. داده ها در نرم افزار SPSS نسخه 16 و با استفاده از آمار توصیفی (میانگین و انحراف معیار) و آمار تحلیلی (ضریب همبستگی پیرسون، اسپیرمن، تست های تی و آنوا و معادله رگرسیون) تحلیل شد.
یافته ها: حضورگرایی پرستاران در حد متوسط (میانگین انحراف معیار 7/4±15/19) و سطح بهره وری پرستاران نیز متوسط (میانگین انحراف معیار 19/10±4/47) به دست آمد. بین دو متغیر بهره وری و حضورگرایی (با ضریب همبستگی 345/0-=r) رابطه معکوس معنادار به دست آمد. بین متغیرهای جمعیت شناختی تنها سن، سابقه کار در بخش ویژه، بیمارستان و بخش کنونی با بهره وری پرستاران ارتباط معکوس معناداری داشته است (001/0p<). در معادله رگرسیونی نیز با ورود متغیرهای جمعیت شناختی و دو متغیر اصلی پژوهش، سهم این ارتباط معنادار بود.
نتیجه گیری: با توجه به نتایج، حضورگرایی پرستاران باعث کاهش بهره وری و تحمیل هزینه های غیرمستقیم زیادی به سازمان می شود. با توجه به شیوع حضورگرایی بین پرستاران و پیامدهای آن، پیشنهاد می شود با تنظیم سیاست های سازمانی و مدیریت برای کاهش حضورگرایی اقداماتی صورت گیرد و با اصلاح قوانین و مقررات اداری شرایط برای مرخصی استعلاجی در زمان بیماری یا ناخوشی برای کارکنان فراهم شود.

تأثیر درمان شناختی- رفتاری بر احساس تنهایی زنان سالمند

پروانه موسوی

زمینه و هدف: احساس تنهایی می تواند بر سلامت روان افراد سالمند تأثیر بگذارد و منجر به مشکلات روان شناختی شود. یکی از روش های درمانی که بر کاهش احساس تنهایی سالمندان می تواند مؤثر باشد، درمان شناختی- رفتاری است. این مطالعه با هدف تعیین تأثیر درمان شناختی- رفتاری بر احساس تنهایی زنان سالمند مراجعه کننده به مراکز بهداشتی درمانی شهرستان خمینی شهر انجام گرفته است.
روش بررسی: این مطالعه نیمه تجربی در مورد 60 زن سالمند تحت پوشش مراکز درمانی شهرستان خمینی شهر در سال 1399 انجام گرفته است. نمونه ها به صورت در دسترس انتخاب و با روش تصادفی به گروه مداخله و کنترل تخصیص یافتند. جمع آوری داده ها با فرم اطلاعات جمعیت شناختی و پرسشنامه احساس تنهایی دهشیری و همکاران قبل، بعد و یک ماه بعد از مداخله انجام یافت. برای گروه مداخله 8 جلسه مشاوره درمان شناختی- رفتاری به مدت 60 دقیقه برگزار شد و گروه کنترل هیچ مشاوره ای دریافت نکردند. تحلیل داده ها در نرم افزار SPSS نسخه 23 و با استفاده از آمار توصیفی و استنباطی انجام گرفت.
یافته ها: نتایج آنالیز واریانس دو طرفه با اندازه گیری های مکرر نشان داد میانگین نمره تنهایی ناشی از ارتباط با خانواده، نمره بعد نشانه های عاطفی تنهایی و نمره کل احساس تنهایی در گروه مداخله قبل و بعد از مداخله تفاوت آماری معناداری داشته است (001/0p<)، ولی در گروه کنترل تفاوت آماری معنادار مشاهده نشد (05/0<p). همچنین، مقایسه میانگین نمره تنهایی ناشی از ارتباط با دوستان در گروه مداخله قبل و بعد از مداخله تفاوت آماری معناداری نشان نداد (094/0=p) و در گروه کنترل نیز تفاوت آماری معنا داری مشاهده نشد (338/0=p).
نتیجه گیری: نتایج مطالعه حاضر نشان داد درمان شناختی- رفتاری می تواند باعث کاهش احساس تنهایی زنان سالمند شود. لذا توصیه می شود از این روش جهت کاهش احساس تنهایی زنان سالمند استفاده شود.

تببین نقش برنامه درسی پنهان در فرآیند هویت‌یابی دانشجویان کارشناسی پرستاری

فاطمه بهرام نژاد

زمینه و هدف: عوامل متعددی بر فرآیند هویت یابی دانشجویان پرستاری اثرگذار است، اما یکی از مهم ترین عوامل، نقش برنامه درسی پنهان در این فرآیند بوده و البته این فرآیند هنوز ناشناخته است. مطالعه حاضر با هدف تببین نقش برنامه درسی پنهان در فرآیند هویت یابی دانشجویان کارشناسی پرستاری انجام گرفته است.
روش بررسی: مطالعه حاضر، پژوهش کیفی از نوع گراندد تئوری است. در این مطالعه 35 دانشجوی کارشناسی پرستاری در سال های 1400-1399 دانشگاه های علوم پزشکی تهران با مصاحبه های نیمه ساختارمند، مصاحبه شدند. مدت زمان هر مصاحبه 60-30 دقیقه بود. سپس مصاحبه ها دست نویس و با رویکرد اشتروس و کوربین (2008) تجزیه و تحلیل شد.
یافته ها: پس از تجزیه و تحلیل داده های مطالعه، در نهایت سه طبقه اصلی و 12 زیرطبقه ظاهر شد. نظریه مرتبط در این پژوهش با طبقه مرکزی تزلزل هویت یابی در حرفه پرستاری شکل گرفته است. ابهام و بی انگیزگی در حرفه ای شدن طبقه اصلی، طبقه حکمرانی فرهنگ تبعیض آمیز فرآیند شکل گرفته در این مطالعه و ترویج بی انگیزگی به واسطه الگوهای ناکارآمد زمینه این مطالعه را تشکیل دادند.
نتیجه گیری: براساس یافته های مطالعه می توان فرآیند هویت یابی را به مثابه یک رود تشبیه کرد که ابرهای تبعیض بر فراز این رود از یک سو و صاعقه های ناکارآمدی الگوها از سوی دیگر، رود هویت یابی را مشوش می کند و در این اثنا بستر سنگلاخ رود که بی انگیزگی فراگیران برای حرفه ای شدن است، این بستر را برای هویت یابی نامناسب تر و متزلزل می کند.

تأثیر درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر تاب آوری زنان قربانی همسرآزاری

سکینه طاهرخانی

زمینه و هدف: در قربانیان خشونت شریک جنسی نزدیک، تاب آوری می تواند عامل محافظتی در مقابل تشدید مشکلات روانی باشد. درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد جهت افزایش تاب آوری پیشنهاد شده است. لذا مطالعه حاضر با هدف تعیین تأثیر درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر تاب آوری زنان قربانی همسرآزاری انجام گرفته است.
روش بررسی: پژوهش حاضر از نوع نیمه تجربی است. 80 زن قربانی همسرآزاری با استفاده از نمونه گیری سهمیه ای از بین زنان مراجعه کننده به 3 خانه بهداشت وابسته به مرکز بهداشتی درمانی مشهدالکوبه شهر اراک در سال 1400-1399، انتخاب و با روش تصادفی سازی بلوکی در گروه مداخله و کنترل قرار گرفتند. درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد در 8 جلسه 90 دقیقه ای، هفته ای یک بار برای گروه مداخله انجام یافت. ابزارهای مورد استفاده شامل پرسشنامه ویژگی های فردی و سلامتی، مقیاس تجدیدنظر شده تاکتیک های حل تعارض و مقیاس تاب آوری Connor و Davidson بود. یک هفته و پنج هفته پس از پایان مداخله، مقیاس تاب آوری مجدداً برای هر دو گروه تکمیل شد. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 23 و با استفاده از آمار توصیفی، آزمون تی مستقل، آزمون کای اسکوئر، آزمون دقیق فیشر و تحلیل واریانس دوطرفه با اندازه گیری های مکرر انجام یافت. 05/0>p معنادار در نظر گرفته شد.
یافته ها: میانگین و انحراف معیار نمره تاب آوری در گروه مداخله از 29/13±21/59 در قبل از مداخله به 27/11±31/64 و 49/10±34/72 در زمان های پس آزمون و پیگیری رسید. این مقادیر برای گروه کنترل به ترتیب 2/17±47/52، 72/14±94/51 و 3/15±47/52 بود. براساس نتایج تحلیل واریانس دوطرفه با اندازه گیری های مکرر، میانگین نمره تاب آوری در دو گروه و در سه مقطع زمانی بررسی شده، تفاوت آماری معناداری داشت (001/0>p).
نتیجه گیری: اجرای درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد می تواند تاب آوری زنان قربانی همسرآزاری را ارتقا دهد. لذا می توان از این مداخله در برنامه های ارتقای سلامت روان زنان قربانی همسرآزاری استفاده کرد.

فرآیند بازگشت به کار در بیماران پس از جراحی قلب: یک مطالعه نظریه پایه

زهرا سبزی

زمینه و هدف: اطلاعات محدودی در خصوص تجارب افراد از بازگشت به کار پس از جراحی قلب، با توجه به بافت فرهنگی- اجتماعی جامعه ایرانی در دسترس است. هدف این مطالعه، کشف فرآیند بازگشت به کار افراد پس از جراحی قلب است.
روش بررسی: این مطالعه کیفی با رویکرد نظریه پایه در طی سال 1401-1400 انجام یافت. 21 فرد درگیر با فرآیند بازگشت به کار پس از جراحی قلب به روش نمونه گیری هدفمند و نظری از بخش جراحی قلب بیمارستان امیرالمؤمنین کردکوی و مراجعان به مطب جراحان قلب استان گلستان انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختار یافته و یادداشت در عرصه جمع آوری شد. تحلیل داده ها با روش کوربین و اشتراوس 2015 انجام یافت.
یافته ها: «احساس تردید نسبت به بازگشت به کار»، «حمایت روانی- اجتماعی درک شده»، «عوامل فردی و شغلی»، «پیامدهای نامطلوب جراحی قلب» و «پشتیبانی محدود مؤسسات دولتی/ غیردولتی» به عنوان عوامل زمینه ای مؤثر بر بازگشت به کار مشخص شدند. «تکاپو جهت تعدیل شغل»، «ارزیابی موقعیت» و «خودمدیریتی» به عنوان راهبردها و «تطبیق پذیری با شغل» به عنوان پیامد بازگشت به کار معرفی شد. «تلاش مدبرانه جهت تطابق شغلی» به عنوان متغیر مرکزی شناسایی شد.
نتیجه گیری: براساس نتایج، عوامل متعدد فردی و محیطی بر فرآیند بازگشت به کار افراد تحت جراحی قلب تأثیر دارد. تسهیل فرآیند بازگشت به کار نیازمند حمایت روانی- اجتماعی خانواده و محیط کاری است. توصیه می شود، سیاست گذاران بهداشتی و امور اجتماعی با توانمندسازی افراد در دوران بعد از نقاهت و ایجاد تعامل بین وزارت کار، بهداشت و درمان با سازمان های بیمه گر به تسهیل بازگشت به کار افراد پس از جراحی قلب کمک نمایند.