رئوفه کریمی، زهرا روددهقان، امیرحسین خواجهزاده، نیکو سردارپور، مهسا عباسزاده، محمد جواد احمدزاده زیدی،
دوره 32، شماره 1 - ( 2-1405 )
چکیده
زمینه و هدف: عدم تحمل بلاتکلیفی یکی از سازههای روانشناختی نوظهور است که میتواند رفتارهای سلامتمحور، بهویژه تبعیت از درمان را تحت تأثیر قرار دهد؛ پژوهش حاضر با هدف تعیین ارتباط عدم تحمل بلاتکلیفی با تبعیت از درمان در بیماران مبتلا به دیابت اجرا شده است.
روش بررسی: مطالعه حاضر توصیفی- همبستگی از نوع مقطعی است که در سال 1403 در مورد 103 بیمار مبتلا به دیابت مراجعهکننده به بیمارستان امام خمینی (ره) تهران انجام گرفت. نمونهها به روش در دسترس انتخاب شدند. دادهها با استفاده از فرم مشخصات جمعیتشناختی و بالینی، مقیاس تبعیت از درمان Morisky و مقیاس عدم تحمل بلاتکلیفی Freeston و همکاران جمعآوری شد. تحلیل دادهها با استفاده از آمار توصیفی (میانگین، انحراف معیار و فراوانی) و استنباطی (آزمون t مستقل، آزمون همبستگی Pearson و آنالیز واریانس یکطرفه) در نرمافزار SPSS نسخه 16 انجام گرفت.
یافتهها: عدم تحمل بلاتکلیفی با سن رابطه مثبت (006/0=p، 27/0=r) و با مدت ابتلا به دیابت رابطه منفی و معنادار داشت (006/0=p، 27/0-=r). افراد مجرد نسبت به متأهلان سطح بالاتری از عدم تحمل بلاتکلیفی را نشان دادند (005/0>p). از سوی دیگر، بین تبعیت از درمان و سن رابطهای مثبت و معنادار مشاهده شد (001/0>p، 34/0=r) و تبعیت از درمان در زنان (021/0=p) و افراد مجرد (032/0=p) بیشتر بود. از میان شرکتکنندگان در مطالعه، ۵۰ نفر (5/48%) از بیماران دارای عدم تحمل بلاتکلیفی بالا و ۴۴ نفر (7/42%) دارای تبعیت از درمان ضعیف بودند. ارتباط مثبت و معناداری بین عدم تحمل بلاتکلیفی و تبعیت از درمان مشاهده شد (001/0p<، 65/0=r).
نتیجهگیری: یافتههای مطالعه حاضر نشان داد که بیماران مبتلا به دیابتی که از سطوح بالاتر عدم تحمل بلاتکلیفی رنج میبرند، در مواجهه با شرایط نامعلوم و پیامدهای غیرقابل پیشبینی بیماری، برای کاهش تنش روانی و بازیابی احساس کنترل، به تبعیت بیشتر از درمان بهعنوان یک راهبرد مقابلهای روی میآورند. این یافتهها بر ضرورت توجه بیشتر به ابعاد روانشناختی، بهویژه عدم تحمل بلاتکلیفی، از سوی پرستاران و سایر اعضای تیم درمانی تأکید میورزد. با این حال، با توجه به ماهیت مقطعی پژوهش حاضر و سایر محدودیتهای موجود، تفسیر نتایج باید با احتیاط صورت گیرد.
