تولید علم در رشتههای پرستاری و مامایی برای ایجاد و گسترش بدنه دانش اختصاصی این رشتهها و ارتقای کیفیت مراقبتهای پرستاری و مامایی ضروری است. در طی سالهای اخیر سرعت رشد تولید علم در کشورمان به گونهای بوده است که از آن به عنوان جهاد علمی تعبیر میشود. هرچند این دستاورد موجب مباهات هر ایرانی است، اما سؤال مهم برای سیاستگذارن و محققان رشتههای پرستاری و مامایی این است که وضعیت تولید علم در این دو رشته علمی چگونه است و آیا با روند رشد تولید علم در کشور هماهنگ است؟ این مقاله سردبیری برای پاسخ به این سؤال تدوین شده است.
نتایج جستجوی مقالات پرستاری و مامایی کشور در اسکوپوس نشان میدهد که در فاصله سالهای 2008 تا 2012 از کشور ایران 1063 مقاله توسط محققان رشتههای پرستاری و مامایی در این ایندکس وارد شده است. همچنین ملاحظه تعداد مقالات در سالهای متمادی حاکی از رشد تقریباً دو برابری تعداد مقالات هر سال نسبت به سال قبل (به استثنای سال 2012) است که حاکی از هماهنگی سرعت رشد تولید علم این دو رشته با روند شتابان تولید علم در کشور است. با این حال نتایج همین جستجو نشان میدهد که تنها 29 مقاله (7/2%) از کل مقالات از نوع مروری است. در حالی که این نسبت برای مقالات کشور انگلیس 5/13% کل مقالات پرستاری و مامایی آن کشور است. این یافته ضرورت ورود محققان و نویسندگان مجرب کشورمان را به نگارش مقالات مروری آشکار مینماید و با توجه به اهمیت این گروه از مقالات در تمهید شواهد علمی معتبر برای تصمیمات بالینی و تغییر رویههای مدیریتی، ضرورت نگارش مقالات مروری بومی دو چندان میشود.
همچنین مقایسه تعداد نویسندگان دارای ملیت دیگر در مقالات کشورمان با مقالات کشور انگلستان نشان داد که تنها 154 مقاله (کمی بیش از 10 درصد مقالات ایران) نویسنده غیر ایرانی دارد، در حالی که حدود نیمی از مقالات مربوط به کشور انگلیس در این دو رشته نویسنده غیر انگلیسی دارد. این یافته نیز ضرورت تلاش بیشتر برای انجام پژوهشهای بینالمللی را نمایان میکند.
جستجوی نمایههای Pubmed و web of Science برای مقالات نویسندگان ایرانی این دو رشته در همان بازه زمانی 2012-2008 نشان داد که تعداد مقالات پرستاری و مامایی از کشور ایران در این نمایهها به ترتیب 390 و 174 مورد میباشد. کمتر بودن مقالات پرستاری و مامایی در این دو نمایه سطح یک نسبت به نمایه Scopus لزوم توجه محققان دو رشته پرستاری و مامایی را به طراحی و اجرای پژوهشهای با کیفیت بالاتر و انتشار نتایج آنها در مجلات ایندکس شده در نمایههای Pubmed و web of Science نشان میدهد. همچنین رعایت بیشتر اصول نگارش مقالات علمی میتواند احتمال پذیرش مقالات را در این نوع نمایهها بیشتر کند. نمایه شدن مجلات پرستاری و مامایی کشور نیز در نمایههای معتبر میتواند در این امر بسیار مؤثر باشد که نیازمند توجه بیشتر مدیران و سردبیران این مجلات به امر سطح نمایه مجلات خود میباشد.
