fa مقایسه تأثیر آموزش توسط همتا با پرستار بر میزان خود مراقبتی بیماران همودیالیزی مراقبت‌هاي پرستاري Nursing Care پژوهشي Research <strong><em><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:10.0pt;">زمینه و هدف: </span></span></span></span></em></strong><em><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:10.0pt;">آموزش رفتارهای خود</span></span></em>&nbsp;<em><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:10.0pt;">مراقبتی به بیمار و خانواده وی باعث بهبود کیفیت زندگی و افزایش شرکت در برنامه‌های خود</span></span></em>&nbsp;<em><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:10.0pt;">مراقبتی می‌شود. این ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ با ﻫﺪف مقایسه تأثیر آموزش توسط همتا و پرستار بر میزان خود</span></span></em>&nbsp;<em><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:10.0pt;">مراقبتی بیماران همودیالیزی انجام یافته است<span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;">.</span></span></span></span></em><br> <strong><em><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:10.0pt;">روش بررسی:</span></span></span></span></em></strong> <em><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:10.0pt;">در اﻳﻦ ﭘﮋوﻫﺶ ﻧﻴﻤﻪ ﺗﺠﺮﺑﻲ، تعداد 105 ﺑﻴﻤﺎر ﻫﻤﻮدﻳﺎﻟﻴﺰی از سه بیمارستان منتخب در سه شهر استان اصفهان (زرین شهر، فلاورجان و مبارکه) از بهمن 1395 تا شهریور 1396 به روش نمونه‌گیری تصادفی ساده اﻧﺘﺨﺎب و ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻗﺮار گرفتند. سه مرکز به طور تصادفی به گروه‌های آموزش توسط همتا، پرستار و یک گروه کنترل تخصیص داده شدند. آموزش ﺑﻪروش چهره به چهره و فردی انجام یافت و گروه کنترل فقط آموزش معمول را دریافت کردند. اﺑﺰار گردآوری اﻃﻼﻋﺎت، ﭘﺮﺳﺸﻨﺎﻣﻪ ﺧﻮدﻣﺮاﻗﺒﺘﻲ بیماران همودیالیزی ﺑﻮد که قبل و یک ماه پس از آموزش در سه گروه ﺗﻜﻤﻴﻞ شد. داده‌ها با اﺳﺘﻔﺎده از نرم‌افزار </span></span></em><em><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">SPSS</span></span></em><em><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:10.0pt;"> نسخه 18 و با استفاده از آزمون‌های کای‌دو، تی‌زوجی، آنالیز واریانس و آزمون تعقیبی توکی در سطح معناداری 05/0</span></span></em><em><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">p<</span></span></em><em><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:10.0pt;"> مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت<span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;">.</span></span></span></span></em><br> <strong><em><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:10.0pt;">یافته‌ها</span></span></span></span></em></strong>: <em><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:10.0pt;">بین سه گروه از نظر سن، مدت دریافت دیالیز، جنس و سطح تحصیلات تفاوت معناداری وجود نداشت (05/0</span></span></em><em><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">p></span></span></em><em><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:10.0pt;">). آزمون مقایسات چندگانه توکی نشان داد که اثر مداخله پرستار در بهبود خود</span></span></em>&nbsp;<em><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:10.0pt;">مراقبتی به‌طور معناداری بیش از مداخله همتا و کنترل (001/0</span></span></em><em><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">p<</span></span></em><em><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:10.0pt;">) و همچنین اثر مداخله همتا در بهبود خود</span></span></em>&nbsp;<em><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:10.0pt;">مراقبتی به‌طور معناداری بیش از گروه کنترل (001/0</span></span></em><em><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">p<</span></span></em><em><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:10.0pt;">) بوده است<span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;">.</span></span></span></span></em><br> <strong><em><span style="letter-spacing:-.3pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:10.0pt;">نتیجه‌گیری: </span></span></span></span></em></strong><em><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:10.0pt;">آموزش از طریق پرستار بر رفتارهای خود</span></span></em>&nbsp;<em><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:10.0pt;">مراقبتی بیماران تحت درمان همودیالیز، مؤثرتر است و باعث بهبود این رفتارها می‌شود. همچنین استفاده از تجربیات افراد همتا نیز مزیت&rlm;هایی مانند، آموزش آسان، کم هزینه، مؤثر، مبتنی بر تجربیات زندگی و عدم نیاز به تجهیزات ویژه در این بیماران دارد<span style="letter-spacing:-.3pt;"><span style="color:black;">.</span></span></span></span></em><br> &nbsp; <strong>Background & Aim:</strong> Providing self-care education to patients and their family leads to improvement in the quality of life and increase in participation in self-care programs. The aim of this study was to compare the effect of education by peer and nurse on self-care in hemodialysis patients.<br> <strong>Methods & Materials:</strong> In this quasi-experimental study, 105 hemodialysis patients from three selected hospitals in three cities of Isfahan province (Zarinshahr, Falavarjan and Mobarakeh) were selected by the simple random sampling method from February 2016 to September 2016. Three centers were randomly assigned to three groups including education by peer, education by nurse and control. The individual face-to-face education was provided by the peer or the nurse to hemodialysis patients, and the control group only received routine education. Data gathering tool was the hemodialysis patients&rsquo; self-care questionnaire which was completed for three groups before and one month after education. The data were analyzed using the SPSS software version 18 through Chi-square test, paired <em>t</em> test, the analysis of variance and Tukey&rsquo;s post-hoc test at the significance level of <em>P</em><0.05.<br> <strong>Results:</strong> There were no significant differences between the three groups in age, duration of dialysis, gender, and level of education (<em>P</em>>0.05). The Tukey&rsquo;s multiple comparisons tests showed that the effect of nurse intervention on self-care improvement was significantly more than peer intervention and the control group (<em>P</em><0.001) and also the effect of peer intervention on self-care improvement was significantly more than the control group (<em>P</em><0.001).<br> <strong>Conclusion:</strong> Education by a nurse is effective in the self-care behaviors of hemodialysis patients and will improve these behaviors. Also, using peer experiences has advantages for hemodialysis patients such as easy, low-cost and effective education, based on life experiences and lack of need for special equipment.<br> &nbsp; همتا, پرستار, خود مراقبتی, همودیالیز peer, nurse, self-care, hemodialysis 277 288 http://hayat.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2473-3&slc_lang=fa&sid=1 Lyli Bayati لیلی بیاتی 0000-0002-2824-4694 No Dept. of Medical Surgical Nursing, School of Nursing and Midwifery, Rafsanjan University of Medical Sciences, Rafsanjan, Iran گروه آموزشی پرستاری داخلی جراحی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان، رفسنجان، ایران Majid Kazemi مجید کاظمی Dr.kazemi.n@rums.ac.ir 0000-0001-5623-6416 Yes Dept. of Medical Surgical Nursing, School of Nursing and Midwifery, Rafsanjan University of Medical Sciences, Rafsanjan, Iran; Non-Communicable Diseases Research Center, Rafsanjan University of Medical Sciences, Rafsanjan, Iran گروه آموزشی پرستاری داخلی جراحی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان، رفسنجان، ایران؛ مرکز تحقیقات بیماری‌های غیر واگیر، دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان، رفسنجان، ایران Tabandeh Sadeghi تابنده صادقی 0000-0003-1024-5389 No Dept. of Pediatric Nursing, School of Nursing and Midwifery, Rafsanjan University of Medical Sciences, Rafsanjan, Iran; Non-Communicable Diseases Research Center, Rafsanjan University of Medical Sciences, Rafsanjan, Iran گروه آموزشی اطفال، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان، رفسنجان، ایران؛ مرکز تحقیقات بیماری‌های غیر واگیر، دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان، رفسنجان، ایران