Journal of Hayat

fa ارتباط بین کیفیت خواب و خودمدیریتی در مبتلایان به دیابت نوع دو Relationship between sleep quality and self-management in type II diabetes patients مراقبت‌هاي پرستاري Nursing Care پژوهشي Research زمینه و هدف: اختلالات خواب در بیماران دیابتی نوع دو به علت ایجاد مقاومت به انسولین عامل خطری برای تشدید بیماری به شمار می‌رود. از این‌رو بررسی عوامل مؤثر در بهبود خواب بیماران دیابتی یک ضرورت برای مراقبان سلامت است. مطالعه حاضر با هدف تعیین ارتباط بین کیفیت خواب و خودمدیریتی در بیماران مبتلابه دیابت نوع دو انجام گرفته است. روش بررسی: مطالعه حاضر از نوع توصیفی مقطعی است. تعداد 170 نفر از افراد مبتلا به دیابت نوع دو مراجعه‌کننده به مراکز درمانی وابسته به دانشگاه علوم پزشکی قزوین در سال 98-1397 به روش نمونه‌گیری در دسترس وارد مطالعه شدند. جهت جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه استاندارد کیفیت خواب Kathy Culpepper Richards و ابزار خودمدیریتی دیابت (DSMQ) استفاده شد. داده‌ها با استفاده از نرمافزار SPSS نسخه 21 و آمار توصیفی/ تحلیلی مورد تجزیه‌ و تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها: نتایج نشان داد میانگین نمره کیفیت خواب مبتلایان به دیابت نوع 2، 90/25±89/49 (دامنه بین 100-0) و میانگین نمره خودمدیریتی 80/6±82/31 (دامنه بین 48-0) بود. نتایج حاصل از آزمون همبستگی پیرسون نشان داد ارتباط معنادار بین کیفیت خواب با خودمدیریتی وجود دارد (05/0p<). همچنین مدل رگرسیون خطی گام به گام نشان داد حیطه‌های بهداشتی و فعالیت فیزیکی خودمدیریتی و متغیرهای وضعیت تأهل و وزن بیماران تأثیر معناداری بر کیفیت خواب آن‌ها داشته است (05/0p<). نتیجه‌گیری: نتایج مطالعه نشان داد افزایش میزان خودمراقبتی بیماران، استفاده از سیستم‌های بهداشتی و مراقبتی، افزایش میزان فعالیت روزانه و داشتن وزن پایین می‌تواند به عنوان یک پیش‌گویی‌کننده در بهبود کیفیت خواب بیماران باشد. بنابراین فراهم‌سازی برنامه‌های زیرساختی نظیر آموزش مداوم و ارایه برنامه‌های مراقبتی متناسب با بیماران دیابتی جهت بهبود فعالیت‌های خودمدیریتی، افزایش فعالیت فیزیکی روزانه، افزایش استفاده از سیستم‌های بهداشتی، کنترل وزن ایده‌آل، می‌تواند در بهبود کیفیت خواب این گروه از بیماران که سهم قابل توجهی از بیماری‌های مزمن جوامع را به خود اختصاص می‌دهند، مؤثر باشد.   Background & Aim: Sleep disturbances in type II diabetes patients due to insulin resistance is a risk factor for the exacerbation of the disease. Therefore, assessment of the factors affecting the improvement of sleep in diabetic patients is a necessity for health care providers. The aim of this study was to investigate the relationship between sleep quality and self-management in type 2 diabetes patients. Methods & Materials: This is a descriptive, cross-sectional study. A total number of 170 patients with type 2 diabetes referred to the medical centers affiliated to Qazvin University of Medical Sciences were included using the convenience sampling method in 2018-2019. Data were collected by the Richards-Campbell Sleep Questionnaire (RCSQ) and the Diabetes Self-management Questionnaire (DSMQ). Data were analyzed by the SPSS software version 21 using the descriptive/analytical statistics. Results: The results showed that the mean score of sleep quality was 49.89±25.90 (range: 0-100) and mean score of self-management was 31.82±6.80 (range: 0-48). The results from the Pearson correlation analysis showed a significant relationship between sleep quality and self-management (P<0.05). Also, the stepwise linear regression model showed that the use of health care systems and physical activity and other variables such as marital status and weight of patients had a significant effect on their sleep quality (P<0.05). Conclusion: The results of the study showed that an increase in the patients’ self-care status, use of health care systems, increased daily physical activity and having an ideal weight can be predictors in improving patients' sleep quality. Therefore, providing infrastructure programs such as continuing education and providing appropriate care programs for diabetics to improve self-management activities, as well as increasing daily physical activity, increasing the use of health systems, and weight control can improve the sleep quality of this group of patients who account for a significant proportion of chronic diseases in communities.   خواب, خودمدیریتی, دیابت نوع دو sleep, self-management, type II diabetes 238 250 http://hayat.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2856-2&slc_lang=fa&sid=1 Zahra Tayebi Myaneh زهرا طیبی میانه 0000-0003-0121-3318 No Dept. of Nursing, School of Nursing, Alborz University of Medical Sciences, Alborz, Iran; Student Research Committee, Qazvin University of Medical Sciences, Qazvin, Iran گروه آموزشی پرستاری، دانشکده پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی البزر، البرز، ایران؛ کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی قزوین، قزوین، ایران Farnoosh Rashvand فرنوش رشوند 0000-0002-3419-1525 No Dept. of Nursing, School of Nursing and Midwifery, Qazvin University of Medical Sciences, Qazvin, Iran; Social Determinants of Health Research Center, Qazvin University of Medical Sciences, Qazvin, Iran گروه آموزشی پرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی قزوین، قزوین، ایران؛ مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی قزوین، قزوین، ایران Fariba Abdolahi فریبا عبدالهی faribaabdollahi93@gmail.com 0000-0002-0416-3902 Yes Dept. of Nursing, School of Nursing and Midwifery, Qazvin University of Medical Sciences, Qazvin, Iran; Social Determinants of Health Research Center, Qazvin University of Medical Sciences, Qazvin, Iran گروه آموزشی پرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی قزوین، قزوین، ایران؛ مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی قزوین، قزوین، ایران