Journal of Hayat

fa بررسی عوامل مؤثر بر پذیرش واکسن کووید-19 براساس الگوی چرخه تغییر رفتار در استان بوشهر در سال 1399: مطالعه ای در بستر وب Factors influencing COVID-19 vaccine acceptance based on the behavioral change wheel model in Bushehr province in 2021: A web-based study مراقبت‌هاي پرستاري Nursing Care پژوهشي Research زمینه و هدف: با توجه به اهمیت پذیرش واکسن کووید-19 جهت پایان پاندمی بیماری کرونا، مطالعه حاضر با هدف تعیین عوامل مؤثر بر پذیرش واکسن کووید-19 براساس الگوی چرخه تغییر رفتار و مؤلفه‌های سه گانه آن (توانایی، فرصت و انگیزه) انجام یافته است. روش بررسی: در این مطالعه مقطعی، 1102 فرد بالای 18 سال ساکن استان بوشهر از 28 بهمن تا 10 اسفند سال 1399 به شیوه نمونهگیری چندمرحلهای و به شیوه آنلاین بررسی شدند. جهت جمعآوری دادهها لینک پرسشنامه ویژگی‌های جمعیتشناختی، سؤالات سازههای مربوط به مؤلفههای الگوی چرخه تغییر رفتار و سؤالات مربوط به سنجش پذیرش واکسن کووید-19 در پلتفورم واتساپ تکمیل و بررسی شد. دادهها در نرمافزار SPSS ویرایش 22 تجزیه و تحلیل شد. یافته‌ها: نتایج مطالعه نشان داد که اکثر شرکتکنندگان تمایل به تزریق واکسن ایرانی (726 نفر معادل 9/65%) داشتند. از بین عوامل جمعیتشناختی تنها جنس با پذیرش واکسن ارتباط داشت و مردان پذیرش بیش‌تری برای واکسیناسیون داشتند (022/0=p). از بین سازههای الگو بیش‌ترین پیشگویی‌کنندگی مربوط به سازه حمایت اجتماعی در مؤلفه فرصت بود (001/0>p و 55/0= <img alt="" chromakey="white" src="file:///C:UsersuserAppDataLocalTempmsohtmlclip11clip_image001.png" >  و 183/0=B). از بین سازههای مؤلفه انگیزه، نقش اجتماعی (001/0>p و 118/0= <img alt="" chromakey="white" src="file:///C:UsersuserAppDataLocalTempmsohtmlclip11clip_image001.png" >  و 162/0=B) و در مؤلفه توانایی، سازه تنظیم رفتاری (001/0>p و 152/0= <img alt="" chromakey="white" src="file:///C:UsersuserAppDataLocalTempmsohtmlclip11clip_image001.png" >  و 155/0=B) بیش‌ترین پیشگوییکنندگی پذیرش واکسن را داشتند. به طور کل سازههای مؤلفه فرصت بیش‌ترین تأثیر را بر پذیرش واکسن داشتند. نتیجه‌گیری: جهت افزایش پذیرش واکسیناسیون کووید-19، باید از طریق ایجاد فرصت و ارایه حمایت اجتماعی، جلوه دادن واکسیناسیون به عنوان یک وظیفه اجتماعی و نیز افزایش تنظیم رفتاری (افزایش درک توانایی انجام واکسیناسیون به منظور پیشگیری از بیماری و قطع زنجیره انتقال بیماری) اقدام نمود.   Background & Aim: Considering the importance of COVID-19 vaccine acceptance to end the corona disease pandemic, the study was conducted to determine the factors affecting the vaccine acceptance based on the behavioral change wheel mode and its components (capability, opportunity, and motivation). Methods & Materials: In this cross-sectional study, 1102 adults aged 18 years and older living in Bushehr province were selected by multi-stage sampling method from February 16 to 28, 2021. To collect the data, a questionnaire including demographic characteristics, questions on the constructs related to the behavioral change wheel model components and questions on the COVID-19 vaccine acceptance was completed on WhatsApp platform. Data was analyzed using the SPSS software version 22. Results: The results of the study showed that most participants tended to receive the Iranian vaccine (726 people or 65.9%). Among the demographic factors, only gender was associated with vaccination, and men were more likely to accept to be vaccinated (P=0.022). Among the model constructs, the most predictive construct was related to social support in the opportunity component (P<0.001, β=0.55 and B=0.183). In the motivation component, social role (P<0.001 and β=0.118 and B=0.162) and in the capability component, behavioral regulation (P<0.001 and β=0.152 and B=0.155) had the highest predictor of vaccine acceptance. In general, constructs of opportunity component had the greatest impact on vaccine acceptance. Conclusion: In order to increase the acceptance of COVID-19 vaccination, opportunities should be provided through social support, vaccination should be introduced as a social role, and behavioral regulation, in other words, understanding of the ability to vaccinate to prevent the disease and break the disease transmission chain should be promoted.   واکسن کووید-19, فرآیند پذیرش, فرصت, انگیزه, مکانیسم‌های رفتاری COVID-19 vaccines, acceptance process, opportunity, motivation, behavior mechanisms 190 205 http://hayat.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-48&slc_lang=fa&sid=1 Saeed Keshmiri سعید کشمیری 0000-0003-0977-2464 No Dept. of Anesthesiology, School of Medicine, Bushehr University of Medical Sciences, Bushehr, Iran گروه آموزشی هوشبری، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی بوشهر، بوشهر، ایران Amir Hossain Darabi امیر حسین دارابی 0000-0003-4273-0696 No The Persian Gulf Tropical Medicine Research Center, The Persian Gulf Biomedical Sciences Research Institute, Bushehr University of Medical Sciences, Bushehr, Iran مرکز تحقیقات بیماری‌های عفونی و گرمسیری خلیج فارس، پژوهشکده علوم زیست پزشکی خلیج فارس، دانشگاه علوم پزشکی بوشهر، بوشهر، ایران Rahim Tahmasebi رحیم طهماسبی 0000-0003-2629-5233 No Dept. of Biostatistics and Epidemiology, School of Health, Bushehr University of Medical Sciences, Bushehr, Iran; The Persian Gulf Tropical Medicine Research Center, The Persian Gulf Biomedical Sciences Research Institute, Bushehr University of Medical Sciences, Bushehr, Iran گروه آموزشی آمار زیستی و اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی بوشهر، بوشهر، ایران؛ مرکز تحقیقات بیماری‌های عفونی و گرمسیری خلیج فارس، پژوهشکده علوم زیست پزشکی خلیج فارس، دانشگاه علوم پزشکی بوشهر، بوشهر، ایران Katayoun Vahdat کتایون وحدت 0000-0001-9782-2067 No Dept. of Infectious Diseases, School of Medicine, Bushehr University of Medical Sciences, Bushehr, Iran; The Persian Gulf Tropical Medicine Research Center, The Persian Gulf Biomedical Sciences Research Institute, Bushehr University of Medical Sciences, Bushehr, Iran گروه آموزشی عفونی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی بوشهر، بوشهر، ایران؛ مرکز تحقیقات بیماری‌های عفونی و گرمسیری خلیج فارس، پژوهشکده علوم زیست پزشکی خلیج فارس، دانشگاه علوم پزشکی بوشهر، بوشهر، ایران Azita Noroozi آزیتا نوروزی azitanoroozi@yahoo.com 0000-0001-8881-1454 Yes Dept. of Health Education and Promotion, School of Health, Bushehr University of Medical Sciences, Bushehr, Iran; The Persian Gulf Tropical Medicine Research Center, The Persian Gulf Biomedical Sciences Research Institute, Bushehr University of Medical Sciences, Bushehr, Iran گروه آموزشی آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی بوشهر، بوشهر، ایران؛ مرکز تحقیقات بیماری‌های عفونی و گرمسیری خلیج فارس، پژوهشکده علوم زیست پزشکی خلیج فارس، دانشگاه علوم پزشکی بوشهر، بوشهر، ایران