fa اثر یک مداخله مدرسه محور براساس نظریه اجتماعی- شناختی بر دریافت میوه و سبزی دانش‌آموزان دختر مقطع راهنمایی مراقبت‌هاي پرستاري Nursing Care پژوهشي Research <strong><em>زمینه و هدف: </em></strong><em>رژیم غذایی غنی از میوه و سبزی به عنوان عاملی مهم در پیشگیری از بیمارهای مزمن شناخته شده است. دوران نوجوانی مرحله مهمی برای شکل‌گیری رفتارهای مربوط به غذا خوردن است و مدرسه یکی از محیط‌های مناسب برای مداخله به منظور بهبود رفتارهای غذایی، از جمله الگوی مصرف میوه و سبزی نوجوانان است. دانش‌آموزان دختر مقطع راهنمایی است</em><em>.</em> <p></p> <p dir="rtl"><strong><em>روش بررسی:</em></strong><em> </em><em>این مطالعه یک کارآزمایی میدانی تجربی مدرسه محور است. نمونه‌ها شامل 296 دختر دانش‌آموز 13-10 ساله (157 نفر آزمون و 139 نفر شاهد) منطقه 7 آموزش و پرورش تهران در سال 1389 بود. مداخله به صورت آموزش کلاسی و عرضه میوه و سبزی در بوفه مدرسه به مدت 3 ماه اجرا شد. عوامل شناختی-اجتماعی مرتبط با دریافت میوه و سبزی با تکمیل&nbsp; پرسشنامه ، میزان دریافت میوه و سبزی توسط پرسشنامه یاد آمد 24 ساعته، پیش و پس از مداخله 3 ماهه، ارزیابی شد. </em><em>برای تحلیل داده‌ها</em><em> </em><em>از</em><em> </em><em>آمار</em><em> </em><em>توصیفی</em><em> </em><em>و</em><em> </em><em>تحلیلی</em><em> استفاده شد</em><em>.</em></p> <p dir="rtl"><strong><em>یافته‌ها</em></strong><em>: </em><em>در پایان مداخله، دریافت روزانه سبزی و میوه در گروه آزمون</em><em> </em><em>به ترتیب 6/0و 63/0 واحد و در مقایسه با گروه شاهد بیشتر بود، هرچند میزان مصرف در گروه آزمون در پایان مطالعه تغییر معناداری در مقایسه با ابتدای آن نداشت. میزان آگاهی تغذیه‌ای و خودبسندگی در گروه مداخله در مقایسه با شاهد افزایش معنادار یافت، هرچند میزان فراهمی و یادگیری مشاهده‌ای در گروه مداخله در پایان مطالعه کاهش پیدا کرده بود</em><em>.</em></p> <p dir="rtl"><strong><em>نتیجه‌گیری: </em></strong><em>فرایند اجرای برنامه نکات اجرایی متعددی را به عنوان تجربه مثبت اجرایی برای مداخلات آتی در اختیار قرار داد.</em></p> <p><strong>Background & Aim:</strong> Diet rich in fruits and vegetables is shown to be an important factor in prevention of chronic diseases. Adolescence is a critical period in adopting eating behaviors. Schools are important social environments in adolescents&#39; lives and are important settings for interventions that aim to improve eating behaviors, including fruit and vegetable intake. This study aimed to assess effectiveness of a school-based intervention based on social cognitive theory on fruit and vegetable (F&V) intake of female adolescents in Tehran.</p> <p><strong>Methods & Materials:</strong> This experimental school based field trial was conducted on 296 female students aged 10-13 years old (157 in the intervention and 139 in the control groups). The intervention included classroom nutrition education on F&V and increasing availability of F&V through school buffet. Psychosocial characteristics of the students were assessed using a questionnaire and F&V intake were measured using 24-hr recall method, at baseline and after three months intervention. Descriptive and inferential statistics were used for data analysis.</p> <p><strong>Results:</strong> After the intervention, vegetable and fruit intake were 0.6 and 0.63 servings higher in the intervention group compared to the controls. Knowledge and self-efficacy scores were significantly higher in the intervention group compared to the control group. Home availability and observational learning scores were significantly decreased in the intervention group.</p> <p><strong>Conclusion:</strong> Through the intervention process, many valuable experiences were gained to be used in future interventions.</p> میوه و سبزی,نظریه شناختی,اجتماعی,نوجوان,مدرسه fruit and vegetable, social cognitive theory, adolescent,school 73 84 http://hayat.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-48&slc_lang=fa&sid=1 Farinaz Abbasian فریناز عباسیان No Dept. of Community Nutrition, Faculty of Nutrition and Food Technology, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran کارشناسی ارشد علوم تغذیه Nasrin Omidvar نسرین امیدوار omidvar.nasrin@gmail. com Yes Associate Professor, Community Nutrition, Faculty of Nutrition and Food Technology, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشیار گروه آموزشی تغذیه جامعه دانشکده علوم تغذیه و صنایع غذایی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی Dolly Bondarianzadeh دالی بنداریان‌زاده No Nutrition Research Department, National Nutrition and Food Technology Research Institute, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran استادیار گروه تحقیقات تغذیه، انستیتو تحقیقات تغذیه‌ای و صنایع غذایی کشور، دانشکده علوم تغذیه و صنایع غذایی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی Bahram Rashidkhani بهرام رشیدخانی No Assistant Professor, Dept. of Community Nutrition, Faculty of Nutrition and Food Technology, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran استادیار گروه آموزشی تغذیه جامعه دانشکده علوم تغذیه و صنایع غذایی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی Elham Shakibazadeh الهام شکیبازاده No Assistant Professor, Dept. of Midwifery, School of Nursing and Midwifery, Zanjan University of Medical Sciences, Zanjan, Iran استادیار گروه آموزشی مامایی دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی زنجان Baran Hashemi باران هاشمی No Dept. of Community Nutrition, Faculty of Nutrition and Food Technology, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran کارشناسی ارشد علوم تغذیه