Journal of Hayat

fa تأثیر مداخله آموزشی مبتنی بر نظریه رفتار برنامه ریزی شده بر قصد و رفتار انجام زایمان طبیعی پس از سزارین قبلی در زنان باردار: یک مطالعه کارآزمایی تصادفی شاهددار The effect of a theory of planned behavior-based educational intervention on vaginal birth after cesarean intention and behavior in pregnant women: A randomized controlled trial study مراقبت‌هاي مامايي Midwifery Care پژوهشي Research زمینه و هدف: امروزه شیوع سزارین در بیش‌تر کشورها به بیش از 50% رسیده و این افزایش، اثرات منفی بر سلامت مادر و کودک میتواند داشته باشد. زایمان طبیعی پس از سزارین (VBAC)، راهی ارزشمند در کاهش میزان سزارین است. مطالعه حاضر با هدف تعیین تأثیر آموزش براساس نظریه رفتار برنامهریزی شده بر قصد و رفتار VBAC در زنان باردار با سابقه سزارین انجام یافته است. روش بررسی: پژوهش حاضر کارآزمایی تصادفی شاهددار است. نمونه‌ها 70 نفر از زنان با سابقه سزارین مراجعه‌کننده به مراکز جامع سلامت شهر اردبیل در سال 1399 هستند که به روش در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه مداخله و کنترل تخصیص یافتند. گروه کنترل مراقبت معمول و گروه مداخله، آموزش براساس سازههای نظریه رفتار برنامهریزی شده را طی چهار جلسه و یک بار در هفته دریافت کردند. دادهها با استفاده از پرسشنامه پژوهشگر ساخته قبل، بلافاصله و چهار هفته بعد از مداخله جمعآوری و در نرمفزار SPSS نسخه 16 با استفاده از آزمونهای t مستقل، دقیق فیشر، مجذور کای و آنالیز واریانس دوطرفه با اندازهگیریهای مکرر تجزیه و تحلیل شدند. یافته‌ها: آنالیز واریانس دوطرفه با اندازهگیریهای مکرر اختلاف معناداری بین میانگین‌های نمره نگرش، هنجار انتزاعی، کنترل رفتار درک شده، قصد و آگاهی در طول زمان و بین گروه کنترل و مداخله نشان داد (001/0>p). اما در نهایت، مداخله آموزشی منجر به تغییر رفتار نشد. نتیجه‌گیری: با توجه به یافتهها بهنظر میرسد لازم است حمایت سازمانی و ایجاد نگرش مثبت در پزشکان متخصص و ماماها برای انجام VBAC مورد توجه برنامهریزان این حوزه قرار گیرد. ثبت کارآزمایی بالینی: IRCT20200519047509N1   Background & Aim: The high prevalence of cesarean section in most developed countries, exceeding 50%, has led to detrimental effects on maternal and child health. Vaginal birth after cesarean (VBAC) is a beneficial way to reduce cesarean rates. This study aimed to determine the effect of theory of planned behavior-based training on the intention and behavior of VBAC in pregnant women with previous cesarean section. Methods & Materials: In this randomized controlled trial study, a convenience sample of 70 pregnant women with a history of cesarean section, referred to comprehensive health centers in Ardabil in 2020, were randomly assigned to either the intervention or control group. The intervention group received four weekly education sessions based on the theory of planned behavior structures, while the control group received standard care. Data were collected using a researcher-developed questionnaire at three time points: before, immediately after, and four weeks after the intervention. Data analysis was conducted using SPSS software version 16, employing independent t-test, Fisher’s exact test, chi-square test, and repeated measures ANOVA at a 95% confidence level. Results: Repeated measures ANOVA revealed significant differences in mean scores of attitude, subjective norm, perceived behavior control, intention, and awareness over time between the intervention and control groups (P<0.001). However, the educational intervention did not lead to a behavior change. Conclusion: Based on the findings, it is imperative for health planners to focus on providing organizational support and fostering a positive attitude among obstetricians and midwives to prioritize the implementation of VBAC. Clinical trial registry: IRCT20200519047509N1   زایمان واژینال بعد از سزارین, نظریه رفتار برنامه‌ریزی شده, آموزش, ماما vaginal birth after cesarean, theory of planned behavior, education, midwife 62 76 http://hayat.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1512-10&slc_lang=fa&sid=1 Tamara Dargahi تامارا درگاهی 0000-0003-0560-1836 No Dept. of Midwifery, School of Nursing and Midwifery, Urmia University of Medical Sciences, Urmia, Iran گروه آموزشی مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی ارومیه، ارومیه، ایران Roghieh Bayrami رقیه بایرامی 0000-0001-7122-8035 Yes Dept. of Midwifery, School of Nursing and Midwifery, Urmia University of Medical Sciences, Urmia, Iran گروه آموزشی مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی ارومیه، ارومیه، ایران Alireza Didarloo علیرضا دیدارلو 0000-0002-4541-6654 No Dept. of Public Health, School of Health, Urmia University of Medical Sciences, Urmia, Iran گروه آموزشی بهداشت عمومی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی ارومیه، ارومیه، ایران Leila Reisy لیلا رئیسی 0000-0002-4350-444x No Dept. of Midwifery, School of Nursing and Midwifery, Ardabil University of Medical Sciences, Ardabil, Iran گروه آموزشی مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی اردبیل، اردبیل، ایران