Iranian Journal of Diabetes and Lipid Disorders
مجله دیابت و متابولیسم ایران
ijdld
Medical Sciences
http://ijdld.tums.ac.ir
1
admin
2345-4008
2345-4016
000
000
000
000
000
fa
jalali
1405
1
1
gregorian
2026
4
1
26
1
online
1
fulltext
fa
همبستههای عصبشناختی تصمیمگیری؛ مروری بر مطالعات و ارایۀ یک مدل مفهومی بینشهای عصبی شناختی در تصمیمگیری
Neurocognitive Correlates of Decision Making; Review of Literature and Designing a Conceptual Model Neurocognitive Insights into Decision Making
تخصصي
Special
مروري
Review
مقدمه: تصمیمگیری یک فرآیند شناختی با سازِکارهای عصبی پیچیده است که شامل مناطق و شبکههای متعدد مغز میشود و زیربنای رفتار انسان از انتخابهای ساده تا تصمیمات پیچیده زندگی است. این مطالعۀ مروری مدلی جامع برای کارکرد تصمیمگیری براساس مفاهیم، مطالعات، و پژوهشهای موجود ارائه میدهد که نقش مناطق مغز، عملکردهای شناختی و عوامل عاطفی مانند میل، قصد، اراده و هیجان را یکپارچه میکند.<br>
روشها: در این مطالعه، با استفاده از رویکردی کیفی، ابتدا به بررسی غیرساختاریافته ادبیات موجود در پایگاههای دادهای معتبر پرداخته شد. سپس عوامل عصبی- شناختی استخراجشده در چندین جلسه پانل خبرگان متشکل از ۸ متخصص مورد بحث و اعتبارسنجی قرار گرفت. در نهایت، یک مدل مفهومی طراحی و در طی فرآیندی چندمرحلهای با کسب اجماع خبرگان، اعتبار آن تأیید شد.<br>
یافتهها: مدل مفهومی ارائه شده چارچوبی جامع برای درک سازِکارهای عصبی شناختی تصمیمگیری است. این مدل عوامل شناختی، عاطفی و انگیزشی مانند قصد، هیجان و ذخیرۀ شناختی را ادغام میکند؛ تا درک دقیقی از نحوۀ انتخاب و ارزیابی نتایج بهدست دهد. همچنین، نقش قشر پیشپیشانی و سیستم لیمبیک را برجسته مینماید. در نهایت سعی شد تأثیر محرکهای خارجی بر تصمیمگیری را نیز نشان دهد.<br>
نتیجهگیری: مدل نهایی بهدست آمده، چارچوبی یکپارچه از نقش مناطق کلیدی مغز مانند قشر پیشپیشانی و سیستم لیمبیک را در تعامل با عوامل شناختی (مانند ذخیره شناختی) و هیجانی (مانند هیجان یکپارچه و تصادفی) در فرآیند تصمیمگیری تبیین میکند. این مدل که از اعتبار خبرگی برخوردار است، کاربردهای مهمی در حیطههای آموزشی، رواندرمانی و طراحی مداخلات برای تقویت تصمیمگیری دارد.<br>
Background: Decision-making is a cognitive process with complex neural underpinnings, fundamental to all human behavior. This study reviewed existing research to present a comprehensive model of this process, integrating the functions of specific brain regions with cognitive and emotional factors to create a complete framework.<br>
Methods: Using a qualitative approach, we conducted a literature review across reputable databases. Neurocognitive factors were extracted and validated through a series of expert panel sessions with eight specialists. The final conceptual model was designed, and its validity was confirmed through a multi-stage consensus process.<br>
Results: The model provides a comprehensive framework for understanding the neurocognitive mechanisms of decision-making. It integrates cognitive, emotional, and motivational factors—such as intention, emotion, and cognitive reserve—to explain how choices are made and outcomes are evaluated. The model emphasizes the key roles of the prefrontal cortex and the limbic system, and demonstrates how external stimuli influence this process.<br>
Conclusion: This validated model offers an integrated framework for the decision-making process, highlighting the interplay between key brain regions and cognitive and emotional factors. The model has important applications in education, psychotherapy, and designing interventions to improve decision-making skills.<br>
مطالعۀ مروری, تصمیمگیری, عصب شناختی, سازِکارهای عصبشناختی تصمیمگیر
Review study, Decision making, Neuroscience, Neurocognitive mechanisms of decision making
29
44
http://ijdld.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-981-2&slc_lang=fa&sid=1
Nasim
Rezaei Javan
نسیم
رضایی جوان