مجله دیابت و متابولیسم ایران

بررسی نقش کانالهای کلسیمی و رسپتورهای آدنوزینی بر پاسخدهی عروق مقاوتی به سولفات منیزیم در رتهای دیابتی

نپتون سلطانی

مقدمه: عوارض عروقی دیابت تا حد قابل توجهی تبدیل به یک مشکل بهداشت اجتماعی شده است. ما در این مطالعه نشان دادیم آیا منیزیم از طریق مهار کانال های کلسیمی و یا فعال کردن رسپتورهای آدنوزین سبب گشاد شدن عروق دیابتی می شود.

روش ها: در این مطالعه از 30 راس رت نژاد ویستار با محدوده وزنی 180-250 گرم استفاده شد. رت ها به پنج گروه تقسیم شده، سپس با تزریق mg/kg60 استرپتوزوتوسین داخل صفاقی دیابتی شدند . پس از 8 هفته حیوانات بیهوش شده و شریان مزانتریک فوقانی آن ها کانوله و بستر مزانتر ایزوله و با روش Macgragorپرفیوژ گردید، پس از سازش بافت با شرایط جدید، به محیط پرفیوژن فنیل افرین با دوزی که 75-70 درصد پاسخ انقباضی ایجاد کند اضافه گردید و سپس سولفات منیزیم در شرایط سالم و تخریب شده از دوز 0001/0 تا 1/0 مول اضافه شده و فشار پرفیوژن ثبت گردید. در گروه سوم منیزیم در حضور گلوتامیک اسید با دوز 1/0 میلی مول به محیط اضافه شد. در گروه چهارم و پنجم در حضور تئوفیلین با دوز 3/0 میلی مول در شرایط اندوتلیوم سالم و تخریب شده منیزیم به محیط اضافه گردید و فشار پرفیوژن ثبت شد.

یافته ها: منیزیم توانست سبب شل شدن بستر مزانتر در عروق دیابتی شود و تفاوتی بین پاسخ بستر مزانتر به منیزیم در حضور اسید گلوتامیک و عدم حضور آن وجود نداشت اما در حضور تنوفیلن با اندوتلیوم سالم و تخریب شده پاسخ شل کنندگی منیزیم کاملاً متوقف شد.

نتیجه گیری: منیزیم توانست سبب شل شدن بستر مزانتر در عروق دیابتی شود و سازوکار عمل آن احتمالاً از طریق بستن کانال های کلسیمی نبوده بلکه از طریق تاثیر بر روی گیرنده های آدنوزینی می باشد.

بررسی شیوع استئوپروز و عدم همخوانی T-score ستون فقرات و فمور و برخی عوامل موثر در ایران: مطالعه آیموس

باقر لاریجانی

مقدمه: استئوپروز شایع ترین بیماری متابولیک استخوان است که با کاهش توده استخوانی و افزایش شکنندگی آن همراه می باشد. هدف از مطالعه حاضر مقایسه شیوع استئوپروز و دیسکوردنس تراکم استخوانی ستون فقرات با فمور در مردان بالای 50 سال و زنان یائسه در فاز1و3 آیموس و بررسی برخی از فاکتورهای دخیل می باشد.

روش ها: پژوهش حاضر یک مطالعه توصیفی-تحلیلی است که براساس اطلاعات مطالعات فاز 3 آیموس در شهرهای اراک و سنندج و فاز 1 آیموس در شهرهای تهران، مشهد، تبریز، شیراز و بوشهر انجام شده است. تعداد مردان بالای 50 سال و زنان یائسه به ترتیب در فاز 1 آیموس 868 و 685 نفر و در فاز 3 آیموس 295و397 نفر بودند که به صورت خوشه ای و تصادفی انتخاب شده اند. دانسیتومتری در ناحیه ستون فقرات و ران انجام گرفته است.

یافته ها: شیوع استئوپروز واستئوپنی در فاز 3 آیموس در مردان بالاتر از50 سال به ترتیب 32 و50 درصد بیشتر از فاز 1 آیموس 28 و3/ 49درصد بود که البته تفاوت آماری معناداری نداشت. در زنان یائسه در فاز 3 آیموس شیوع استئوپروز و استئوپنی در مقایسه با فاز1تفاوتی نداشت. شیوع دیسکوردنس تراکم استخوانی ستون فقرات با فمور نیز در مردان بالاتر از50 سال و زنان یائسه در فاز3 و1 تفاوتی نشان نداد در آنالیز رگرسیون لوجستیک (Logistic Regression)در هر دو گروه نمایه توده بدنی بالا و انجام ورزش در برابر استئوپنی و استئوپروز اثر محافظتی داشتند.

نتیجه گیری: به نظر می رسد شیوع استئوپروز در گروه مردان با شیب بیشتری در حال افزایش است. تغییر شیوه زندگی و در راس آن فعالیت بدنی و تغذیه می تواند نقش مهمی در پیشگیری از پوکی استخوان داشته باشد و با توجه به شیوع دیسکوردنس ستون فقرات و فمور کماکان سنجش تراکم استخوان در دو سایت مختلف ضروری به نظر می رسد.

اثر عصاره بادرنجبویه بر لیپیدها و لیپوپروتئین‌های خون و پیشگیری از دیابت در رت

صدیقه خودسوز

مقدمه: گیاهان برای درمان دیابت در سراسر جهان قرن هاست که مورد استفاده قرار می گیرند. بررسی های انجام شده، نشان داده است که دسته های متعددی از ترکیبات شیمیایی موجود در گیاهان به طور بالقوه در درمان دیابت مؤثر هستند. بادرنجبویه با اسم علمی Melissa Officinalisگیاهی از تیره نعناعیان است. در این مطالعه اثر عصاره هیدروالکلی گیاه بادرنجبویه در پیشگیری از دیابت و همچنین اثر آن بر لیپیدها و لیپوپروتئین های سرمی در موش های صحرایی مورد بررسی قرار گرفت.

روش ها: در این مطالعه 25 موش صحرایی نر، با محدوده وزنی 250-200 گرم به طور نیمه تصادفی به پنج گروه پنج تایی تقسیم شدند. گروه1 (کنترل سالم)، گروه2 (کنترل دیابتی) و گروه های 3، 4 و5 به ترتیب عصاره با دوزهای20، 100 و 500 میلی گرم/کیلوگرم وزن بدن رت، به مدت 2 هفته روزانه از طریق گاواژ دریافت کردند و سپس با تزریق داخل صفاقی آلوکسان با دوز 120میلی گرم/کیلوگرم وزن بدن رت، دیابت در حیوانات القا شد. به منظور اندازه گیری غلظت سرمی گلوکز، کلسترول، تری گلیسرید، HDL و LDL خونگیری از رت ها انجام شد.

یافته ها: نتایج حاکی از کاهش معنی دار میزان قندخون، کلسترول، تری گلیسرید و LDL در گروه های تیمار شده با عصاره هیدروالکلی بادرنجبویه بود (05/0p˂). علاوه بر این در گروه های تیمار شده، میزان HDL افزایش معناداری نسبت به گروه دیابتی یافته بود (05/0p<).

نتیجه گیری: نتایج این بررسی نشان داد که عصاره بادرنجبویه می تواند به طور مؤثر در پیشگیری، کنترل و کاهش عوارض پیچیده دیابت استفاده شود. تأثیر این عصاره احتمالاً به دلیل وجود فلاونوییدها و آنتی اکسیدان های موجود در این گیاه است.

ارائه یک روش خودکار مقایسه کمی نظیر به نظیر دمای کف پا به منظور پیش‌بینی ناحیه در معرض زخم پای دیابتی براساس تصاویر حرارتی و تکنیک‌های بینایی ماشین

علیرضا کاشفی

مقدمه: زخمپای دیابتی (Diabetic foot ulcers) یکی از شایع ترین عوارض مربوط به دیابت است که بیش از 15 درصد افراد دیابتی را مبتلا میسازد. از سوی دیگر به دلیل مشکلات موجود در سیستم ایمنی بدن افراد دیابتی، ترمیم این زخمها معمولاً به کندی صورت میگیرد و این امر احتمال گانگرن شدن پا، قطع اندام و حتی مرگ را به طور چشمگیری افزایش میدهد. روش های مرسوم برای تشخیص نواحی در معرض زخم که بر اساس معاینه و لمس کردن پوست میباشند، معمولاً نمیتوانند تغییرات مربوط به یکپارچگی پوست را در زمان مناسب آشکار کرده تا از ایجاد زخم جلوگیری شود. بنابراین در سالهای اخیر تصویر برداری حرارتی از اندام به عنوان یک روش جدید در تشخیص زودهنگام ناحیه در معرض زخم مورد توجه قرار گرفته است. این روشها بر اساس مقایسه دمای کف پای چپ و راست برای شناسایی ناحیه التهاب صورت میگیرد.

روشها: در این مطالعه از 25 نفر از شرکت کنندگان در آزمایشگاه پردازش تصویر دانشگاه حکیم سبزواری در شرایط استاندارد تصاویر حرارتی گرفته شده، سپس الگوریتمی کاملاً خودکار به منظور مقایسه دقیق تصاویر حرارتی و استخراج نواحی پُرحرارت از ماتریس دمایی برای مقایسه نظیر به نظیر درجه حرارت پای چپ و راست افراد به منظور شناسایی ناحیه دارای التهاب پنهان طراحی گردید.

یافته ها: سیستم پسشنهادی طراحی شده براساس تکنیکهای پردازش تصویر و بینایی ماشین موفق به یافتن دو مورد التهاب در بین افراد شرکت کننده در این پژوهش شد. میزان دقت (Accuracy)، حساسیت (Sensitivity) و ویژگی (Specificity) الگوریتم به ترتیب برابر با 90%، 100%، 88% به دست آمد.

نتیجه گیری: بر خلاف تحقیقات گذشته که بیشتر به صورت کیفی بر روی تصاویر حرارتی عمل می کردند، این مطالعه موفق به طراحی سیتمی کاملاً هوشمند جهت مقایسه کمی نقاط نظیر به نظیر در کف پای چپ و راست افراد به منظور شناسایی ناحیه التهاب گردید. این در حالی است که به گفته محققان، زمانی که یک بیمار آزمایش مونوفیلمان (monofilament test) را حس نمی کند و نمی تواند دمای کف پای خود را متوجه شود، در واقع تنها روش پیشبینی و پیشگیری از ایجاد زخم پا در یک پای بدون حس، تشخیص تفاوت دما است که الگوریتم طراحی شده در این تحقیق به خوبی و با دقت، صحت و مقبولیت مناسب این خواسته را برآورده می کند.

پیش بینی سازگاری روانی- اجتماعی با بیماری براساس ابعاد کانون کنترل سلامت در بیماران دیابتی نوع دو

عبدالعزیز افلاک سیر

مقدمه: کانون کنترل سلامت موضوعی مهم در بیماری دیابت است. اهداف پژوهش حاضر بررسی نقش کانون کنترل سلامت در پیش بینی سازگاری روانی- اجتماعی با بیماری و مقایسه سازگاری روانی- اجتماعی با بیماری و ابعاد کانون کنترل سلامت در مردان و زنان دیابتی نوع دو بوده است.

روش ها: تعداد 118 نفر به عنوان گروه نمونه به روش نمونه گیری در دسترس از بین بیماران دیابتی نوع دو که به کلینیک دیابت درمانگاه شهید مطهری شهر شیراز مراجعه کرده بودند، انتخاب شدند. افراد گروه نمونه با تکمیل پرسشنامه کانون کنترل سلامت و پرسشنامه سازگاری روانی- اجتماعی با بیماری در این پژوهش شرکت نمودند.

یافته ها: بر طبق نتایج این پژوهش، کانون کنترل سلامت درونی (001/0 P<، 30/0r=) و کانون کنترل سلامت خدا (05/0 P<، 18/0r=) با سازگاری روانی- اجتماعی با بیماری، همبستگی مثبت معنادار نشان دادند. همچنین کانون کنترل سلامت درونی، (01/0 P<، 28/0&beta =) سازگاری روانی- اجتماعی با بیماری را به صورت معناداری پیش بینی نمود. زنان و مردان تنها در بعد کانون کنترل سلامت شانس با یکدیگر تفاوت معنادار نشان دادند، به طوری که بیماران زن میانگین بالاتری را کسب کردند. همچنین میان زنان و مردان در سازگاری روانی- اجتماعی با بیماری تفاوت معناداری مشاهده نشد.

نتیجه گیری: بررسی یافته های این پژوهش نشان می دهد که کانون کنترل سلامت درونی و کانون کنترل سلامت خدا نقش بسزایی در سازگاری روانی- اجتماعی با بیماری ایفا می کند. بنابراین به روانشناسان و مشاوران پیشنهاد می گردد در درمان مشکلات روانشناختی بیماران دیابتی به ابعاد کانون کنترل سلامت توجه داشته باشند.

تأثیر تمرین ترکیبی و استقامتی بر سطوح اپلین پلاسمایی و شاخص حساسیت انسولین در دختران دارای اضافه وزن

رویا عسکری

مقدمه: اپلین حساسیت انسولینی را افزایش می دهد، اما ارتباط آن با تمرین های ورزشی کمتر مورد توجه قرار گرفته است. هدف این تحقیق بررسی تأثیر تمرین های ترکیبی (مقاومتی، استقامتی) و استقامتی بر سطوح اپلین پلاسمایی و شاخص حساسیت انسولینی بود.

روش ها: 45 دانشجوی داوطلب واجد شرایط (دارای نمایه توده بدنی 25 تا 30، سالم و غیرفعال)، به صورت تصادفی در سه گروه ترکیبی، استقامتی و کنترل تقسیم شدند. گروه های تمرینی 4 روز در هفته، طی 12 هفته تمرین کردند. در گروه ترکیبی، برنامه تمرینی شامل 2 روز در هفته از نوع استقامتی تناوبی از 5 تکرار دوهای 3 دقیقه ای شروع و در هفته های پایانی به 13 تکرار دوهای 3 دقیقه ای رسید (فواصل استراحت بین تکرارها 2-1 دقیقه و شدت 60 ا لی 80 درصد ضربان بیشینه قلب اعمال شد)، و 2 روز دیگر برنامه مقاومتی در 7 ایستگاه (قایقی، پرس پا، پروانه ای، باز شدن ساق پا، خم شدن ساق پا، خم و باز شدن ساعد) شامل 3 ست با 8 تا 12 تکرار (30 الی 60 ثانیه استراحت بین تکرارها و 90-60 ثانیه استراحت بین ست ها).گروه استقامتی تمرین هر 4 روز را مشابه بخش استقامتی در گروه ترکیبی انجام دادند. قبل و پس از 12 هفته، مقادیر اپلین، گلوکز انسولین، نیمرخ لیپیدی در گروه ها اندازه گیری شد. تحلیل داده ها با آنوا یکسویه در سطح 05/0p< با نرم افزار SPSS نسخه 18 انجام شد.

یافته ها: سطوح پلاسمایی اپلین در گروه های تمرینی نسبت به گروه کنترل کاهش معناداری داشت (0001/0=p). مقادیر HDL-c در گروه های تمرینی نسبت به گروه کنترل افزایش معناداری داشت (043/0=p)، شاخص حساسیت انسولینی مقادیر گلوکز و انسولین در بین سه گروه تفاوت قابل ملاحظه ای نداشت.

نتیجه گیری: این پژوهش نشان داد 12 هفته تمرین ترکیبی و استقامتی سبب کاهش معناداری بر اپلین پلاسمایی شده و هر دو شیوه تمرینی HDL-c را افزایش داده و کلیه این تغییرات مستقل از تغییر شاخص حساسیت انسولینی رخ داده است.

تاثیر تمرین هوازی فزاینده بر غلظت پلاسمایی کالیکرین-7 و شاخص مقاومت به انسولین در زنان با وزن طبیعی و دارای اضافه وزن

علیرضا صفرزاده

مقدمه: کالیکرین-7 (KLK7) سرین پروتئازی با ویژگی شبه کیموتریپسینی است که میتواند موجب گسستن زنجیره A و B انسولین شود. هدف پژوهش حاضر بررسی تاثیر فعالیت ورزشی هوازی بر غلظت پلاسمایی کالیکرین-7 و شاخص مقاومت انسولینی در زنان غیرفعال با وزن طبیعی و دارای اضافه وزن میباشد.

روشها: بیست و هشت زن غیرفعال 24 تا 60 ساله به طور داوطلبانه در تحقیق حاضر شرکت کردند و براساس نمایه توده بدن به دو گروه با وزن طبیعی (15 n=) و دارای اضافه وزن تقسیم شدند (13 n=). تمامی آزمودنیها در برنامه 8 هفتهای تمرین هوازی فزاینده (شامل دویدن با شدت 40 تا 80 درصد ضربان قلب ذخیره) شرکت کردند. شاخصهای پیکرسنجی (وزن، BMI، درصد چربی بدن)، متابولیک و غلظت پلاسمایی کالیکرین-7 در ابتدا و پایان برنامه تمرینی اندازهگیری شد.

یافتهها: این برنامه تمرینی موجب کاهش معنیدار درصد چربی بدن (05/0> P) و افزایش معنیدار اکسیژن مصرفی بیشنه (05/0> P) در هر دو گروه شد. مقادیر پایه (پیش آزمون) غلظت پلاسمایی کالیکرین-7 در زنان دارای اضافه وزن در مقایسه با گروه با وزن طبیعی به طور معنیداری بالاتر بود (05/0> P). افزایش معنیدار غلظت پلاسمایی کالیکرین-7 پس از 8 هفته تمرین هوازی تنها در گروه زنان با وزن طبیعی مشاهده شد (05/0> P). ارتباط معنیداری بین تغییرات غلظت پلاسمایی کالیکرین-7 و تغییرات غلظت انسولین یا شاخص مقاومت به انسولین مشاهده نشد (05/0> P).

نتیجهگیری: تمرین هوازی میتواند عامل موثری در افزایش سطوح پلاسمایی کالیکرین-7 در زنان غیرفعال باشد. دادههای این پژوهش تائید کننده نقش کالیکرین-7 پلاسمایی در تغییرات مقاومت انسولینی نمیباشد.