http://ijdld.tums.ac.ir مجله دیابت و متابولیسم ایران - مقالات نشریه - سال 1396 جلد17 شماره2 Yektaweb Collection - https://yektaweb.com fa 1396/12/10 http://journals.tums.ac.ir/ijdld/browse.php?a_id=5561&sid=1&slc_lang=fa <p><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مقدمه:</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> هدف مطالعه ی حاضر بررسی مقالات چاپ شده در نشریات علمی </span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">&ndash;</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> پژوهشی داخل کشور در بخش علوم ورزشی و در حوزه ی متابولیسم ورزشی از سال 1390 تا سال 1394 بود. </span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">روش</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">ها: </span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">به این منظور از 27 نشریه ی چاپ شده در حوزه ی علوم ورزشی 9 نشریه انتخاب شد و با مراجعه به سایت خود نشریات و پایگاه های جهاد دانشگاهی (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">SID</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">) و بانک اطلاعات نشریات کشور (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Magiran</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">)</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مقالات استخراج شد. در این فرآیند 766 مقاله مورد بررسی قرار گرفت</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">.</span></span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">ها:</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> از 766 مقاله ی مورد بررسی با توجه به شاخص های مورد اندازه گیری، 223 مقاله در حوزه ی متابولیسم ورزشی قرار گرفت. بیشترین مقالات در نشریه ی سوخت و ساز فعالیت ورزشی چاپ شده بود، 57/53 درصد مقالات چاپ شده در این نشریه در حوزه ی متابولیسم ورزشی بود. متوسط نویسندگان هر مقاله 28/3 نفر بود. سهم دانشگاه های دولتی در تولید مقالات 78 درصد به تنهایی و 17 درصد با دانشگاه های آزاد بود. در ارتباط با بیشترین متغیر مستقل مورد استفاده در تحقیقات می توان گفت تمرینات هوازی (استقامتی) 09/29 درصد از کل متغیرهای مورد استفاده در تحقیقات بود. از 223 مقاله ی مورد بررسی 89 مقاله پاسخ به فعالیت های ورزشی و 134 مقاله سازگاری نسبت به تمرینات ورزشی را مورد مطالعه قرار داد. بیشترین آزمودنی های مورد استفاده در تحقیقات دانشجویان و موش ها با 5/16 و 14/16 درصد از کل مقالات بود. تعداد آزمودنی های مورد استفاده در هر مقاله به طور میانگین 62/23 نفر بود. تقریباً 60 درصد مقالات هیچ نوع شاخص عملکردی یا جسمانی را اندازه گیری نکرده بودند. از میان شاخص های متابولیسمی مورد اندازه گیری، شاخص های اکسیدانی و آنتی اکسیدانی با 69/11 درصد در رتبه ی اول قرار داشت. </span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">گیری: </span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">با توجه به نتایج فوق هماهنگی، اولویت و سیاست گذاری در حوزه ی پژوهش های متابولیسم ورزشی ضروری به نظر می رسد.</span></span><br> &nbsp;</p> محمدرضا حامدی نیا http://journals.tums.ac.ir/ijdld/browse.php?a_id=5634&sid=1&slc_lang=fa <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مقدمه: </span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">تاکنون پژوهش های متعددی در زمینه ی تأثیر فعالیت ورزشی بر عوامل خطرساز مرتبط با بیماری دیابت نوع دو در داخل ایران صورت گرفته است. لذا، هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی تأثیر فعالیت های ورزشی استقامتی بر برخی متغیرهای وابسته به دیابت نوع دو به صورت مروری نظام مند و متاآنالیز بر مطالعات صورت گرفته در داخل ایران بود</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">. </span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">روش ها:</span></span></strong> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">در این بررسی پایگاه های اطلاعاتی </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">PubMed</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">،</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Embase</span></span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">، </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Cochrane</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">، </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">ISI</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">، </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Scopus</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">، </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Science</span></span></span> <span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">direct</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">، </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">sid</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> و </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">magiran</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> با هدف یافتن منابع مرتبط با موضوع مورد جستجو قرارگرفتند. </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">آنالیز داده ها با استفاده از نرم افزار </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">STATA</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> نسخه ی 12 صورت گرفت. </span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته ها: </span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">تعداد 242 مقاله به طور </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نظام مند </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مرور شدند و از این میان، 24 مقاله به صورت متاآنالیز (در مجموع 592 نفر؛ 294 نفر به عنوان گروه کنترل (96 نفر مرد، 198 نفر زن) و 298 نفر به عنوان گروه تمرین (97 نفر مرد، 201 نفر زن)) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد که میان ورزش استقامتی و سطوح گلوکز خون (0001/0=</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">P</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">؛ 656/0- الی016/1- </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">95% CI</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">)، ورزش استقامتی و انسولین (0001/0=</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">P</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">؛ 682/0- الی042/1- </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">95% CI</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">)، ورزش استقامتی و مقاومت به انسولین (0001/0=</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">P</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">؛ 217/0- الی563/0-&nbsp; </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">95% CI</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">) ارتباط معنی داری وجود دارد.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه گیری:</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> مطالعه ی مرور سیستماتیک و متاآنالیز پژوهش های صورت گرفته در داخل ایران نشان می دهد که ورزش استقامتی می تواند با بهبود سطوح گلوکز خون، انسولین و مقاومت به انسولین بیماران دیابتی نوع دو همراه باشد. لذا توصیه می شود که متخصصین درگیر در علوم ورزشی و پزشکی، از راهبرد غیردارویی ورزش استقامتی به عنوان یک مداخله ی درمانی در بیماران دیابتی نوع دو استفاده کنند.</span></span> مسعود رحمتی http://journals.tums.ac.ir/ijdld/browse.php?a_id=5705&sid=1&slc_lang=fa <div style="margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">عملکرد سلول</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">&lrm;</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">های بتای پانکراس و حساسیت به انسولین در دیابت نوع دو دچار اختلال می</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">&lrm;</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">شود. ممکن است تمرینات ورزشی در بهبود این اختلالات مؤثر باشد؛ هرچند این موضوع هنوز به درستی مشخص نشده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی 8 هفته تمرین هوازی<span style="color:windowtext;"> بر شاخص عملکرد سلول&lrm;های بتای پانکراس و مقاومت به انسولین در زنان میانسال مبتلا به دیابت نوع دو انجام شد.</span></span></span></div> <div style="margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;"><span style="color:windowtext;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">در این پژوهش 20 زن میانسال با دامنه ی سنی 40 تا 50 سال مبتلا به دیابت نوع دو به عنوان آزمودنی شرکت کردند. آزمودنی ها براساس توان هوازی به طور تصادفی به دو گروه کنترل (10 = </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:windowtext;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">n</span></span></span></span><span style="color:windowtext;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">) و تمرین (10 = </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:windowtext;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">n</span></span></span></span><span style="color:windowtext;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">) تقسیم شدند. آزمودنی های گروه تمرین به مدت 8 هفته، 3 جلسه در هفته و هر جلسه به مدت 30 تا 45 دقیقه با شدت 75-60 درصد ضربان قلب بیشینه روی نوارگردان فعالیت کردند، در این مدت آزمودنی</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:windowtext;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">&lrm;</span></span></span></span><span style="color:windowtext;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">های گروه کنترل تنها به فعالیت</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:windowtext;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">&lrm;</span></span></span></span><span style="color:windowtext;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">های روزانه ی خود پرداختند.</span></span></span></div> <div style="margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;"><strong><span dir="LTR"><span style="color:windowtext;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">&lrm;</span></span></span></span></strong><strong><span style="color:windowtext;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">ها:</span></span></span></strong><span style="color:windowtext;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> پس از 8 ه</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">فته تمرین هوازی، سطح گلوکز ناشتا، انسولین ناشتا و شاخص مقاومت به انسولین در گروه تمرینی نسبت به گروه کنترل کاهش معنی</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">&lrm;</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">داری داشت (05/0></span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">P</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">)؛ در حالی که عملکرد سلول</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">&lrm;&lrm;</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">های بتای پانکراس تغییر معنی</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">&lrm;</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">داری نکرد (2/0=</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">P</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">).</span></span></div> <div style="margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;"><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">&lrm;</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">گیری:</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> به طور کلی به نظر می</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">&lrm;</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">رسد تمرینات هوازی با شدت به کار رفته در تحقیق حاضر، ورود گلوکز به سلول</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">&lrm;</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">ها را بهبود می</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">&lrm;</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">بخشد اما تأثیری بر عملکرد سلول</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">&lrm;</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">های بتای پانکراس ندارد.</span></span></div> مهرزاد مقدسی http://journals.tums.ac.ir/ijdld/browse.php?a_id=5581&sid=1&slc_lang=fa <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مقدمه: </span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">یکی از عوامل خطری که در سبب شناسی بروز دیابت نوع دو توجه اندکی به آن شده است، سبک زندگی است. پژوهش حاضر با هدف تبیین رابطه ی بین مؤلفه های سبک زندگی و بروز دیابت نوع دو در بین شهروندان شهر رشت انجام شد.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">روش ها: </span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">این مطالعه در قالب یک طرح مورد- شاهدی انجام شد. داده ها از 150 نفر با علائم دیابت نوع دو که به بیمارستان های حشمت و گلسار و انجمن دیابت رشت مراجعه کرده بودند و 150 نفر از افراد فاقد علائم دیابت نوع دو، با سنین 30 الی 60 سال شهر رشت جمع آوری شد. ابزار اندازه گیری عبارت بودند از چک لیست ویژگی های اجتماعی- جمعیت شناختی و بالینی، و فرم کوتاه پروفایل سبک زندگی ارتقاء دهنده ی سلامت. داده ها با استفاده از آماره ی</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> t </span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">و </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:symbol;"><span style="font-size:10.0pt;">c</span></span></span>^{<span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">2</span></span></span>}<span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> و در نرم افزار </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">SPSS</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> نسخه ی 22 تحلیل شدند.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته ها: </span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">تفاوت معناداری بین افراد با علائم دیابت نوع دو و افراد سالم از لحاظ سن، نمایه ی توده ی بدن (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">BMI</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">)، میزان تحصیلات (01/0 > </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">P</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">)، وضعیت تأهل (05/0 ></span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">P</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">)، سابقه ی دیابت در خانواده، سابقه ی مصرف سیگار، سابقه ی فشار خون بالا، سابقه ی بیماری قلبی و وضعیت شغلی (01/0 ></span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">P</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">) وجود داشت. همچنین تفاوت معناداری بین دو گروه از نظر مؤلفه های رشد معنوی و خودشکوفایی، مدیریت استرس، فعالیت بدنی (01/0 ></span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">P</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">)، و مسؤولیت پذیری درباره ی سلامت (05/0 ></span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">P</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">) وجود داشت. </span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه گیری: </span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مؤلفه های سبک زندگی از عوامل مؤثر در بروز دیابت نوع دو می باشند. بنابراین، مداخله های شناختی و رفتاری با هدف تعدیل و ارتقای سبک زندگی مرتبط با سلامت ضروری به نظر می رسد.</span></span> ابراهیم مسعودنیا http://journals.tums.ac.ir/ijdld/browse.php?a_id=5602&sid=1&slc_lang=fa <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مقدمه:</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> دیابت نوع دو از جمله بیماری های غیر واگیردار می باشد. در طی سه دهه ی گذشته، تعداد افرادی که به دیابت نوع دو در جهان مبتلا شده اند به بیش از دو برابر رسیده است. در این بیماری بیش از 95 درصد درمان به وسیله ی بیمار انجام می شود و از راه های مهم کنترل بیماری دیابت نوع دو، انجام رفتارهای خودمراقبتی توسط بیمار می باشد. مطالعات مختلف نشان داده اند عوامل زیادی بر انجام رفتار خودمراقبتی در بیماران تأثیر دارد، این مطالعه با هدف تعیین پیش بینی کننده های رفتار خودمراقبتی در بیماران دیابتی نوع دو شهر بیرجند و یزد انجام شد. </span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">روش</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">ها: </span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">این مطالعه از نوع توصیفی و تحلیلی می باشد که به صورت مقطعی بر روی 100 بیمار در شهر بیرجند و 100 بیمار در شهر یزد انجام شد. داده ها با استفاده از پرسشنامه ای که در 4 قسمت طراحی شده بود (آگاهی، خودکارآمدی، سؤالات مرتبط با رفتار خودمراقبتی و سؤالات مرتبط با حمایت اجتماعی) جمع آوری شده و پس از ورود داده ها در نرم افزار </span></span>&nbsp;<span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">SPSS16</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">،</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">برای تجزیه و تحلیل داده ها از آزمون های توصیفی و تحلیلی رگرسیون با در نظر گرفتن آزمون ها در سطح خطای 5% استفاده شد. </span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">ها:</span></span></strong> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مقایسه ی شاخص میانگین آگاهی، خودکارآمدی، خودمراقبتی و حمایت اجتماعی درک شده در دو شهر بیرجند و یزد نشان دادکه بین متغیرها در دو شهر تفاوت زیادی وجود ندارد. اثر حمایت اجتماعی با مجموع اثرات مستقیم و غیرمستقیم بر رفتار خودمراقبتی در شهر بیرجند تأثیر بیشتری داشت.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه گیری:</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> با توجه به این که هدف برنامه های آموزشی به بیماران دیابتی نوع دو ارتقاء فعالیت های خودمراقبتی می باشد، می توان با افزایش خودکارآمدی، حمایت اجتماعی درک شده و آگاهی افراد به این هدف دست یافت.</span></span><br> &nbsp; سعید مظلومی http://journals.tums.ac.ir/ijdld/browse.php?a_id=5668&sid=1&slc_lang=fa <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مقدمه:</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> دیابت یکی از شایع ترین بیماری های مزمن است که با مشکلات روان شناختی به ویژه استرس رابطه ی زیادی دارد. در این زمینه مداخلات روان شناختی می تواند مفید واقع شود. هدف این پژوهش، بررسی اثربخشی کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">(MBSR)</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> بر سازگاری روانی-اجتماعی با بیماری در بیماران مبتلا به دیابت نوع دو بود<strong>.</strong></span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">روش ها:</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> در این پژوهش از طرح نیمه تجربی پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل استفاده شد. جامعه ی آماری پژوهش حاضر را بیماران مبتلا به دیابت نوع دو تشکیل دادند که عضو انجمن دیابت ایران شهر تهران محسوب می شدند. برای نمونه ی پژوهش، تعداد 60 بیمار مبتلا به دیابت نوع دو در نظر گرفته شد که به طور تصادفی به دو گروه آزمایش و کنترل تقسیم شدند. ابزار مورد استفاده در این پژوهش، مقیاس سازگاری روانی-اجتماعی با بیماری </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">(PAIS)</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> بود.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته ها:</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> نتایج آزمون تحلیل کوواریانس نشان داد، درمان کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">(MBSR)</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> تأثیر معناداری بر سازگاری روانی-اجتماعی با بیماری داشته است. همچنین یافته ها نشان داد، روش فوق بر نگرش نسبت به بیماری و محیط اجتماعی تأثیر معناداری داشت (05/0</span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">></span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">P</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">).</span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه گیری:</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> یافته ها نشان داد، کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">(MBSR)</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> می تواند بر افزایش سازگاری روانی-اجتماعی با بیماری در بیماران مبتلا به دیابت نوع دو مؤثر باشد. این یافته ها تبیین کننده ی نیازمندی بیماران مبتلا به دیابت نوع دو به افزایش سازگاری روانی-اجتماعی با بیماری خود می باشد.</span></span> نوشیروان خضری مقدم