http://ijdld.tums.ac.ir مجله دیابت و متابولیسم ایران - مقالات نشریه - سال 1397 جلد18 شماره2 Yektaweb Collection - https://yektaweb.com fa 1397/11/12 http://journals.tums.ac.ir/ijdld/browse.php?a_id=5724&sid=1&slc_lang=fa <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مقدمه: </span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مهم ترین عامل زمینه ساز مرگ و میر بیماران دیابتی عدم انجام خودمراقبتی است. روش های آموزشی مختلفی جهت بهبود خودمراقبتی استفاده می شود. این مطالعه با هدف مقایسه ی تأثیر آموزش گروهی و مبتنی بر موبایل بر رفتارهای خودمراقبتی در بیماران دیابتی نوع دو انجام شد.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">روش ها: </span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">در کارآزمایی بالینی 90 بیمار مبتلا به دیابت نوع دو</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مراجعه کننده به مراکز درمانی دانشگاه علوم پزشکی انتخاب و با توجه به برخی ویژگی های فردی</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">به سه گره همگن آموزش گروهی، آموزش مبتنی بر موبایل و کنترل تقسیم شدند. </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">درگروه آموزش گروهی هشت جلسه آموزش و در آموزش مبتنی بر موبایل نرم افزار آموزشی بر روی گوشی بیماران نصب گردید. ابزار جمع آوری داده ها شامل پرسشنامه ی نیازسنجی خودمراقبتی (اصغریان)، و پرسشنامه ی دموگرافیک در بیماران دیابتی نوع دو بود. داده ها با استفاده از نرم افزار </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">SPSS</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> نسخه ی 22 و آزمون های آماری واریانس یک طرفه </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">و تی زوجی </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">در سطح معنی داری 05/0 تجزیه و تحلیل شدند</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">.</span></span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته ها: </span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">آموزش گروهی و آموزش مبتنی بر موبایل نسبت به آموزش روتین اثربخشی معناداری داشت (001/0=</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">P</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">). </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">آموزش </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">خودمراقبتی به جز در حیطه ی مراقبت از پا که تأثیر آموزش مبتنی بر موبایل بیشتر از آموزش گروهی بوده است، در سایر موارد اختلاف معنی داری نداشتند</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">.</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> در مقایسه ی نمره خود مراقبتی در سه گروه اختلاف معنی دار آماری دیده شد. </span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه گیری: </span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">هرچند در یافته ها اثربخشی آموزش گروهی و مبتنی بر موبایل مشاهده شد. امّا استفاده از برنامه های آموزشی مبتنی بر موبایل به دلیل دسترسی آسان، فقدان محدودیت زمانی و مکانی توصیه می شود</span></span><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">.</span></span></strong> نسرین الهی http://journals.tums.ac.ir/ijdld/browse.php?a_id=5731&sid=1&slc_lang=fa <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مقدمه:</span></span></span></strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> بیماران مبتلا به دیابت جهت افزایش کیفیت زندگی نیازمند آموزش مؤثر و کارآمد هستند. با توجه به پیشرفت های فن آوری امروزی آموزش های مبتنی بر پیام کوتاه چندرسانه ای یکی از راهبردهای مؤثر آموزشی محسوب می شود. هدف این مطالعه مقایسه ی تأثیر دو نوع آموزش حضوری ومبتنی بر پیام کوتاه چندرسانه ای در محیط تلگرام بر مقادیر هموگلوبین گلیکوزیله و قندخون ناشتای بیماران مبتلا به دیابت تحت درمان با انسولین بود.</span></span></span><br> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">روش ها:</span></span></span></strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> در این کارآزمایی بالینی، ۶۶ نفر از بیماران مبتلا به دیابت تحت درمان با انسولین مراجعه کننده به بیمارستان سینا تبریز به صورت تصادفی در بلوک های دوتایی به دو گروه آموزش حضوری (۳۳ نفر) و آموزش پیام کوتاه چند رسانه ای (۳۳ نفر) تخصیص یافتند. ابزار جمع آوری اطلاعات شامل پرسشنامه ی ثبت مشخصات دموگرافیک، مقادیر هموگلوبین گلیکوزیله و قند خون ناشتای بیماران قبل و سه ماه بعد از مداخله آموزشی بود. تجزیه و تحلیل اطلاعات با آزمون های آماری تی مستقل و وابسته انجام گرفت.</span></span></span><br> <span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته ها: قبل و بعد از آموزش بین دو گروه آموزشی</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">از نظر میانگین مقادیر هموگلوبین گلیکوزیله و قند خون ناشتا اختلاف معنی دار آماری مشاهده نشد (05/0 <</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">P</span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> ). در مقایسه درون گروهی بعد از آموزش، در گروه پیام کوتاه چندرسانه ای کاهش معنی دار آماری در میانگین مقادیر هموگلوبین گلیکوزیله مشاهده شد (02/0</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">P=</span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">). </span></span></span><br> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه گیری: </span></span></span></strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">آموزش مبتنی بر پیام کوتاه چندرسانه ای در محیط تلگرام در مقایسه با شیوه ی آموزش حضوری موجب بهبود مراقبت از خود و کاهش مقادیر میانگین هموگلوبین کلیکوزیله در بیماران مبتلا به دیابت می شود. از این بستر آموزشی می توان برای تسهیل فرآیند آموزش مراقبت از خود در بیماران استفاده کرد.</span></span></span> حسین فیض اله زاده http://journals.tums.ac.ir/ijdld/browse.php?a_id=5744&sid=1&slc_lang=fa <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مقدمه: </span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">تشخیص زودهنگام بیماری دیابت به منظور جلوگیری از عوارض و آسیب های ناشی از این بیماری امری حیاتی است. هدف از این مقاله طراحی یک سیستم هوشمند در دسته بندی افراد مبتلا به دیابت، با روش رگرسیون مبتنی بر شبکه عصبی پرسپترون چندلایه است.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">روش ها: </span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">در این مطالعه ی توصیفی- تحلیلی یک سیستم هوشمند برای دسته بندی افراد به دو دسته سالم و مبتلا به بیماری دیابت طراحی شده است. سیستم طراحی شده با استفاده از نرم افزار </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">MATLAB</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> نسخه ی 2015 (197613/0/5/8) شبیه سازی شده است. مجموعه داده مورد استفاده در این پژوهش، مجموعه داده معیار </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">PID</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> موجود در مخزن داده یادگیری ماشین دانشگاه ایروین کالیفرنیا است. این مجموعه داده شامل 768 رکورد از زنان هندی و 8 فاکتور تشخیصی برای بیماری دیابت است.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته ها: </span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">داده های این مجموعه پس از پیش پردازش</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">به صورت تصادفی به 20 دسته</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">از کل مجموعه داده</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">تقسیم شدند که شامل داده های آموزش و آزمون متفاوت بودند. در هر دسته داده از 90 درصد داده ها برای مرحله ی آموزش و 10 درصد باقی مانده برای مرحله ی آزمون استفاده شد. نتایج حاصل در بهترین حالت براساس شاخص های حساسیت، اختصاصیت، صحت و دقت در دسته بندی افراد، به ترتیب معادل اعداد 4815/0، 9804/0، 8077/0، 9286/0 به دست آمد.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه گیری: </span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتایج به دست آمده برتری سیستم هوشمند طراحی شده در دسته بندی افراد به دو دسته سالم و بیمار را نسبت به سایر روش های پیاده سازی شده بر این مجموعه داده تأئید می کند. استفاده از شبکه عصبی پرسپترون چندلایه برای تقریب تابع، موجب افزایش دقت سیستم پیشنهادی شده است.</span></span> سعید آیت http://journals.tums.ac.ir/ijdld/browse.php?a_id=5748&sid=1&slc_lang=fa <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مقدمه:</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> دیابت یکی از شایع ترین بیماری های مزمن بوده و کیفیت زندگی بیمار نقش مهمی در کنترل بیماری دارد.</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> هدف از مطالعه ی حاضر، بررسی </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نقش واسطه ای کیفیت زندگی در رابطه ی بین افسردگی، استرس و اضطراب با شدت بیماری دیابت بود.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">روش ها: </span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">تعداد 108 بیمار مبتلا به دیابت نوع دو (57 زن، 51 مرد) در این پژوهش شرکت کردند. شرکت کنندگان در پژوهش، پرسشنامه ی مشخصات فردی و پرسشنامه ی استاندارد 21-</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">DASS</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> و پرسشنامه ی کیفیت زندگی </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">(</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">SF-36</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">) </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">را تکمیل کردند.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته ها:</span></span></strong> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتایج پژوهش نشان داد که </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">میزان شدت بیماری با کیفیت زندگی رابطه ی منفی و با اضطراب، افسردگی و استرس رابطه ی مثبت معنادار دارد (01/0</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">P<</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">).</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتایج تحلیل مسیر نیز حاکی از نقش واسطه ای کیفیت زندگی در رابطه ی بین افسردگی و اضطراب و میزان شدت بیماری دیابت نوع دو بود.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه گیری: </span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">براساس نتایج حاصل، لازم است در زمینه ی کنترل بیماری دیابت، مداخلات روانشناختی را به منظور کاهش افسردگی و اضطراب و بهبود کیفیت زندگی این بیماران مورد توجه قرار داد.</span></span> سمیه رامش http://journals.tums.ac.ir/ijdld/browse.php?a_id=5751&sid=1&slc_lang=fa <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مقدمه:</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> دیابت یکی از بیماری های خطرناک و رایج جهان مدرن است. از آنجا که در تحقیقات پزشکی معمولاً داده های کمی در دسترس است و داده های پزشکی دارای عدم قطعیت و ابهام زیادی است، برای پیدا کردن رابطه ی ورودی و خروجی در داده های پزشکی استفاده از مدل های فازی مناسب به نظر می رسد. هیچکدام از مقالات قبلی از رگرسیون فازی برای پیش بینی عوارض دیابت از جمله نفروپاتی استفاده نکرده اند. لذا در این مطالعه، مدل رگرسیون فازی برای پیش بینی نفروپاتی در بیمار دیابتی استفاده شده است.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">روش ها: </span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">در پژوهش حاضر از نتایج </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">GFR</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> آزمایشات قبلی بیمار برای پیش بینی افق دورتری از </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">GFR</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> و در نهایت پیش بینی عارضه ی کلیوی استفاده شده است. بیماری های مزمن کلیوی براساس مقدار </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">GFR</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> سطح بندی شده است که فازی سازی داده ها براساس این سطوح انجام شده است. پیش بینی </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">GFR</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> طی مراحل زیر انجام شد: مرحله ی 1، تعریف مجموعه های فازی براساس سطوح </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">GFR</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">، که برای هر سطح یک مجموعه فازی در نظر گرفته شده است. مرحله ی 2، فازی سازی داده های بیمار براساس مجموعه های فازی. مرحله ی 3، پیش بینی </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">GFR</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> با مدل رگرسیون فازی<strong>. </strong>مرحله ی 4، غیرفازی سازی مقادیر پیش بینی با استفاده از غیرفازی ساز میانگین. مرحله ی 5، ارزیابی کارایی مدل. خطای </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">RMSE</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> برای مقایسه کارایی مدل استفاده شده است.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته ها:</span></span></strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> نتایج پیش بینی </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">GFR</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> <span style="color:black;">نشان داد که، مقایسه </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">RMSE</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> با استفاده از<span style="color:black;"> مدل رگرسیون خطی ساده</span></span> <span style="color:black;">10.09 و </span></span>با استفاده از<span style="color:black;"> مدل</span> فازی <span style="color:black;">4.24 بود.</span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه گیری:</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> مدل رگرسیون فازی قادر به پیش بینی نفروپاتی در بیماران دیابتی است.</span></span> نرگس شفاعی بجستانی http://journals.tums.ac.ir/ijdld/browse.php?a_id=5737&sid=1&slc_lang=fa <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">هدف</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">: دیابت نوع یک، یکی از شایع ترین اختلالات متابولیکی در دوران کودکی است، به طوری که از هر 400 تا 600 کودک یک نفر به این بیماری مبتلا می شود. </span>هدف از انجام این پژوهش اثربخشی درمان شناختی ـ رفتاری بر تنظیم هیجان کودکان مبتلا به دیابت نوع یک بود. </span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">روش ها</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">: طرح پژوهش نیمه آزمایشی</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">از نوع پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری با گروه گواه بود. نمونه پژوهش 25 نفر از کودکان 8 تا 13 سال مبتلا به دیابت نوع یک با تشخیص پزشک متخصص غدد درون ریز بودند که به صورت هدفمند انتخاب شدند. و در دو گروه گواه (15 نفر) و آزمایش (10 نفر) قرار گرفتند. آزمودنی ها پرسشنامه ی نظم جویی شناختی هیجان </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">CERQ-K-P</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> (گارنفسکی و همکاران، 2007) را در پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری تکمیل کردند. داده های حاصل از پژوهش با روش تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته ها</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">: نتایج پژوهش نشان داد که</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> بین ابعاد تنظیم هیجان در </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">پیش آزمون، پس آزمون و</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> پیگیری تفاوت معنی داری وجود داشت (01/0></span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">P</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">). همچنین بین ابعاد تنظیم هیجان دو گروه آزمایش و گواه تفاوت معنی داری وجود داشت (05/0></span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">P</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">).</span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه گیری</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">: درمان شناختی ـ رفتاری می تواند به عنوان یک مداخله ی اثربخش جهت تنظیم هیجان کودکان مبتلا به دیابت محسوب شود.</span></span> محمد سلطانی زاده