http://ijdld.tums.ac.ir مجله دیابت و متابولیسم ایران - مقالات نشریه - سال 1399 جلد20 شماره1 Yektaweb Collection - https://yektaweb.com fa 1399/10/12 http://journals.tums.ac.ir/ijdld/browse.php?a_id=6021&sid=1&slc_lang=fa <span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">پژوهشگاه</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">علوم غدد و متابولیسم (</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">EMRI</span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">) در سال 1372 تأسیس شد. </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">EMRI</span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> از ابتدا مرحله به مرحله پیشرفت کرد و در 25 سال گذشته به بلوغ خود رسید. </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">EMRI</span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> در جنبه های مختلف از جمله منابع انسانی و زیرساخت ها (آزمایشگاه ها و فن آوری های جدید) گسترش یافته، پیشرفت کرده و در تحقیقات غدد درون ریز رتبه اول کشور را کسب کرده است. همچنین با سازمان های منطقه ای و بین المللی مانند سازمان جهانی بهداشت (</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">WHO</span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">)، بنیاد بین المللی پوکی استخوان (</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">IOF</span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">) و انجمن غدد درون ریز بالینی آمریکا (</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">AACE</span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">) همکاری کرده است. این مقاله مروری بر فعالیت های </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">EMRI</span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> طی یک ربع قرن دارد.</span></span></span> باقر لاریجانی http://journals.tums.ac.ir/ijdld/browse.php?a_id=6022&sid=1&slc_lang=fa <pre dir="RTL" style="text-align:justify;direction:rtl;unicode-bidi:embed;"> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مقدمه: </span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">EMRI</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">) یکی از بزرگترین مؤسسات تحقیقاتی در ایران است که برای ایجاد راهبردهای تحقیقاتی و مدیریت بیماری های غدد و متابولیک مانند دیابت ایجاد شده است. هدف این گزارش مرور و جمع بندی فعالیت های تحقیقاتی انجام شده مرتبط با دیابت در ربع قرن در </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">EMRI</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> است.</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"></span></span></pre> <pre dir="RTL" style="text-align:justify;direction:rtl;unicode-bidi:embed;"> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">روش ها:</span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> یک جستجوی جامع در </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">PubMed</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> ، </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">Scopus</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> و </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">Embase</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> برای یافتن مطالعات مرتبط با دیابت در </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">EMRI</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> انجام شد. پس از استخراج داده ها، مقالات براساس نوع مقاله، سطح شواهد، انواع دیابت و موضوع آنها طبقه بندی شدند.</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"></span></span></pre> <pre dir="RTL" style="text-align:justify;direction:rtl;unicode-bidi:embed;"> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته ها:</span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> پس از حذف موارد تکراری و غربالگری در نهایت 228 مقاله باقی ماند که طبقه بندی شدند. بیشتر تحقیقات دیابت انجام شده در مرکز تحقیقات دیابت (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">DRC</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">) در مورد دیابت نوع دو (37%) بود. براساس نوع مقاله، بیشتر مقالات اورجینال بودند. علاوه بر این، مطالعات بالینی بیشترین شواهد را در مستندات به دست آمده تشکیل می دادند. براساس موضوع، بیشتر مقالات مربوط به علوم پایه و عوامل مرتبط با دیابت بود و به دنبال آن مطالعات مربوط به مدیریت و پیشگیری از دیابت قرار داشتند.</span></span></pre> <pre dir="RTL" style="text-align:justify;direction:rtl;unicode-bidi:embed;"> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه گیری:</span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> بیشتر تحقیقات انجام شده در مرکز تحقیقات دیابت در ربع قرن اخیر از نوع مطالعات اصیل و در موضوعات علوم پایه در حوزه ی دیابت نوع دو است و بیشترین شواهد تولید شده مربوط به مطالعات مشاهده ای هستند. </span></span></pre> باقر لاریجانی http://journals.tums.ac.ir/ijdld/browse.php?a_id=6024&sid=1&slc_lang=fa <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مقدمه:</span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> استئوپروز به دلیل عارضه ی شکستگی یکی از معضلات مهم بهداشتی کشور است. مرکز تحقیقات استئوپروز با بیش از 20 سال سابقه ی فعالیت در این حوزه تلاش می کند تا با ارایه ی مجموعه دستاوردها و فعالیت های این حوزه ضمن معرفی این مرکز تصویری از وضعیت مدیریت و درمان استئوپروز در کشور ارایه دهد.</span></span><br> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">روش ها: </span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">در این مطالعه مروری، فعالیت های مرکز تحقیقات استئوپروز در خصوص برنامه ی راهبردی و عملیاتی ارایه شده است. به منظور دستیابی به مستندات، جستجو در پایگاه های رسمی بین المللی و ملی و همچنین گزارشات و اسناد چاپ نشده و غیر رسمی و وب سایت پژوهشگاه علوم غدد و مرکز تحقیقات استئوپروز صورت گرفته است.</span></span><br> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته ها:</span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> مرکز تحقیقات استئوپروز براساس برنامه ی راهبردی در سه حوزه ی تحقیقات (مطالعات مبتنی بر جمعیت، مطالعات بالینی، مطالعات علوم پایه و مطالعات نظام سلامت)، فن آوری (فن آوری های تشخیصی، درمانی، مدل های ارائه خدمات) و آموزش (تربیت دانشجویان در مقاطع مختلف تحصیلات تکمیلی، آموزش به بیماران، آموزش عمومی، و آموزش ارائه دهندگان خدمت)، فعالیت می نماید.</span></span><br> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه گیری:</span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> مرکز تحقیقات استئوپروز پژوهشگاه علوم غدد دانشگاه علوم پزشکی تهران، به عنوان تنها مرکز تحقیقات تخصصی استئوپروز در سطح ملی شناخته شده است. این مرکز تلاش دارد با تکیه بر برنامه ی راهبردی و برنامه ی عملیاتی مدون ماموریت اصلی خود را که فراهم آوردن شواهد لازم برای تصمیم گیری در حوزه ی تخصصی استئوپروز است به خوبی انجام دهد. </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></span> افشین استوار http://journals.tums.ac.ir/ijdld/browse.php?a_id=6013&sid=1&slc_lang=fa <span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;">بیماری های غیرواگیر شایع ترین علت مرگ و میر زودرس و ناتوانی در اثر بیماری ها در سطح جهان هستند</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;">که بار سنگینی را بر سیستم های سلامت وارد می کنند. چهار دسته ی اصلی بیماری های غیرواگیر شامل بیماری های قلبی عروقی، بدخیمی ها، دیابت و بیماری های مزمن تنفسی است. ایران دومین کشور بزرگ در منطقه ی خاورمیانه، در دهه های گذشته در حال طی یک دوره ی گذار بسیار مهم از اپیدمی بیماری های واگیر به سمت اپیدمی بیماری های غیرواگیر بوده است. یکی از روش های موثر کنترل بیماری های غیرواگیر، پیاده سازی مطالعات و مداخلات جمعیتی است که سعی می کند با انجام مطالعات و ارائه ی خدمات در سطح وسیعی از جمعیت، عوامل خطر مختلف این دسته از بیماری ها را کاهش داده و مانع بروز هر چه بیشتر این بیماری ها شود. پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران قطب علمی پژوهشی غدد درون ریز و متابولیسم و مرکز تحقیقات بیماری های غیرواگیر پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم تلاش های ارزنده ای در زمینه ی پیاده سازی مطالعات جمعیتی پایش و بررسی بیماری های غیرواگیر داشته اند. در این مطالعه سعی شده است با مروری بر این مطالعات و طرح های اجرا شده و در حال اجرا، نمونه ای برای پیاده سازی سیاست های پیشگیری و کنترل بیماری های غیرواگیر معرفی شود. </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></span></span> فرشاد فرزادفر http://journals.tums.ac.ir/ijdld/browse.php?a_id=6010&sid=1&slc_lang=fa <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مقدمه: </span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">شناسایی عوامل خطر سلامت سالمندان و نیز طراحی مداخلاتی در جهت ارتقاء سلامت سالمندان از اولویت های سیستم خدمات بهداشتی- درمانی در دنیای کنونی است که در قدم اول نیازمند ارتقاء دانش علمی در زمینه ی مشکلات سلامتی سالمندان است. </span></span><br> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">روش ها: </span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">در این مطالعه ی مروری که در سال 1399 انجام شده است، تمام مطالعاتی که با کلید واژه ی سالمندی یا بیمارهای مرتبط با سالمندی نظیر آترواسکلروز، پوکی استخوان، دیابت، دمانس، فریلتی، اختلالات شناختی، عملکرد روزمره زندگی، وضعیت تغذیه ای با وابستگی سازمانی مرکز تحقیقات علوم غدد و متابولیسم و یا مرکز تحقیقات سلامت سالمندان دانشگاه علوم پزشکی تهران بدون محدودیت زمانی در بانک های اطلاعاتی </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Pub</span></span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Med Web of Science, </span></span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Scopus</span></span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">,</span></span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> و موتور جستجوی گوگل اسکالر مورد بررسی قرار گرفتند. </span></span><br> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته ها: </span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">در مجموع 115 مقاله با این کلمات کلیدی یافت شد که با بررسی نحوه ی نمونه گیری، روش کار، آنالیز داده ها و نیز حذف داده های مشابه در نهایت 63 مقاله مورد استفاده قرار گرفت.</span></span><br> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه گیری: </span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">در این راستا، مرکز تحقیقات سلامت سالمندان مطالعات متعددی در جهت بومی سازی ابزارهای ارزیابی سلامت سالمندان، شناسایی بیمارهای شایع سالمندی، شیوع و بار بیماری ها و سندرم های سالمندی و طراحی چندین مطالعه ی مداخله ای در قالب سه مطالعه ی بزرگ شامل مطالعه ی سالمندان کهریزک، مطالعه ی سلامت سالمندان بوشهر و مطالعه ی طولی سالمندی بیرجند انجام داده است که در این مطالعه ی مروری مورد بحث قرار گرفته است. </span></span> حسین فخرزاده http://journals.tums.ac.ir/ijdld/browse.php?a_id=6009&sid=1&slc_lang=fa <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مقدمه:</span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> یافتن درمان</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> </span></span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">های مدرن ومناسب برای بیماری</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> </span></span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">ها به</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> </span></span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">ویژه بیماری</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> </span></span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">های مزمن (مانند بیماری</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> </span></span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">های مزمن متابولیکی) یکی از مهم</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> </span></span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">ترین موضوعات درگیر کننده ذهن بشر است. از سویی دیگر، محدودیت هایی مرتبط با پیوند اعضاء وجود دارد که نیازجدی برای رفع آنها، محققان را به انجام مطالعات گسترده در راستای یافتن بهترین روش های جایگزینی اعضاء تشویق نموده است. در این زمینه، محققان به مزیت سلول های بنیادی به عنوان رویکردی مناسب پی برده اند. بر این اساس تاکنون استفاده از سلول های بنیادی برای درمان بیماری های مختلف در بسیاری از کشورهای جهان از جمله ایران مورد توجه بوده است و مراکز تحقیقاتی زیادی به انجام مطالعه در جهت به روز رسانی علم سلول درمانی می پردازند.</span></span><br> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">روش</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;"> </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">ها:</span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> مروری بر تاریخچه ی مطالعات سلول های بنیادی در ایران و جهان انجام گرفت و مرکز تحقیقات سلول درمانی و پزشکی بازساختی به عنوان یکی از مراکز پیش رو در این حوزه معرفی و مروری بر فعالیت های این مرکز انجام شد.</span></span><br> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;"> </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">ها:</span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> سابقه ی مطالعات مرتبط با سلول درمانی در ایران به سال 1369 باز می گردد</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">.</span></span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> به دنبال آن، مرکز تحقیقات سلول درمانی و پزشکی بازساختی با ارائه خدمات مبتنی بر اصول </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">GMP</span></span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">، اقدام به ارائه خدمات بالینی مطابق با استانداردهای جهانی و انجام پژوهش های مختلف در این حوزه نموده است.</span></span><br> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;"> </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">گیری:</span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> هدف نوشته حاضر بررسی راهبردها، چالش ها و فرصت های تحقیق و درمان با استفاده از سلول های بنیادی در این مرکز است</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">.</span></span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span> بابک ارجمند http://journals.tums.ac.ir/ijdld/browse.php?a_id=6012&sid=1&slc_lang=fa <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مقدمه:</span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> پزشکی فرد محور یک رویکرد جدید و در حال ظهور در عرصه ی علوم پزشکی است که از مشخصات ژنتیکی هر فرد همراه با اطلاعات بالینی در جهت هدایت تصمیمات مربوط به پیشگیری، تشخیص زود هنگام بیماری ها به ویژه بیماری های غیرواگیر استفاده می نماید. مرکز تحقیقات پزشکی فردی تنها مرکز</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مصوب وزارت بهداشت در حوزه ی پزشکی فرد محور است که در زمینه ی مفهوم پزشکی فرد محور و علوم مرتبط فعالیت می کند.</span></span><br> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">روش ها:</span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> در این بررسی مروری، مطالعات انجام شده در مرکز تحقیقات پزشکی فردی با موضوعیت پزشکی فرد محور براساس معیارهای ورود و خروج مشخص و همچنین تدوین راهبرد جستجو در سه پایگاه اطلاعاتی </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">PubMed</span></span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">، </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Scopus</span></span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> و</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Web of Science (WoS)</span></span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> در فاصله زمانی دسامبر 2016 تا دسامبر</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">2019</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">بازیابی شدند.</span></span><br> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته ها:</span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> در نهایت با توجه به معیارهای ورود و خروج، 18 مطالعه با تمرکز بر پزشکی فرد محور در بیماری های غیر واگیر (دیابت) و سرطان (پروستات و تیروئید) جهت بررسی ها بیشتر انتخاب شد.</span></span><br> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه گیری:</span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> از آنجا که یکی از اهداف مهم پزشکی فرد محور پیش بینی و پیشگیری است، از تغییرات ژنتیکی شناسایی شده می توان در تشخیص افراد در معرض خطر ابتلا به بیماری استفاده کرد. با چنین مطالعاتی می توان به اهداف پزشکی فرد محور برای افزایش کیفیت مراقبت های سلامت دست یافت. </span></span> باقر لاریجانی http://journals.tums.ac.ir/ijdld/browse.php?a_id=6023&sid=1&slc_lang=fa <strong><span style="letter-spacing:-.4pt;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مقدمه:</span></span></span></strong><span style="letter-spacing:-.4pt;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> در این مطالعه به شناسایی الگوهای به اشتراک گذاری اطلاعات بین مجلات پزشکی مبتنی بر شواهد برای تعیین حوزه های اصلی این حیطه و ارائه ی افق علمی برای بهبود نشر پژوهش های حوزه ی پزشکی مبتنی بر شواهد در ایران و شناسایی روند موضوعی حوزه ی پزشکی مبتنی بر شواهد مرکز پزشکی مبتنی بر شواهد پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران پرداخته شده است.</span></span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.4pt;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></span><br> <strong><span style="letter-spacing:-.4pt;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">روش</span></span></span></strong><strong><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.4pt;"><span style="font-size:10.0pt;"> </span></span></strong><strong><span style="letter-spacing:-.4pt;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">ها:</span></span></span></strong><span style="letter-spacing:-.4pt;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> این مطالعه از نوع مطالعات توصیفی-مقطعی با رویکرد علم سنجی است. جامعه ی آماری شامل 121 مدرکی است که در سال های 2004 تا 2019 در پایگاه داده ی </span></span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.4pt;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Scopus</span></span></span><span style="letter-spacing:-.4pt;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> نمایه شده اند، منتشر شده است. ترسیم شبکه ی هم رخدادی واژگان و شبکه های هم نویسندگی با کمک نرم افزار </span></span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.4pt;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">VOS Viewer</span></span></span><span style="letter-spacing:-.4pt;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> انجام شد. </span></span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.4pt;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></span><br> <strong><span style="letter-spacing:-.4pt;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته ها:</span></span></span></strong><span style="letter-spacing:-.4pt;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> مجله ی دیابت و اختلالات متابولیک شامل مجموعه ی بزرگی از اطلاعات مربوط به پزشکی مبتنی بر شواهد است و مطالب آن به طور گسترده در بسیاری از مجلات در ایران ذکر شده است. بررسی شبکه ی همکاری نویسندگی مشترک نشان داد که از 121 مقاله در حوزه ی پزشکی مبتنی بر شواهد از 191 نویسنده، اکبر سلطانی بیشترین استناد را در پژوهش های حوزه ی پزشکی مبتنی بر شواهد دارد و به عنوان فردی پیشگام در این حوزه به شمار می روند. سهم علمی مجله ی دیابت و اختلالات متابولیک به پزشکی مبتنی بر شواهد در حوزه های کنترل و درمان بیماری است. مرکز تحقیقات پزشکی مبتنی بر شواهد بیشتر در زمینه هایی مانند آموزش، درمان و تحقیقات، طبابت بالینی مبتنی بر شواهد، سیاست گذاری مبتنی بر شواهد و بهبود استدلال بالینی و تفکر بالینی متمرکز شده است. در شبکه ی هم رخدادی واژگان، بیشترین تولیدات علمی در پوکی استخوان بود. مجله های اصلی که بیشترین انتشار را داشتند، مجله ی دیابت و اختلالات متابولیکی (</span></span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.4pt;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">GDMD</span></span></span><span style="letter-spacing:-.4pt;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">) بود. پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم دارای مجموعه ای گسترده از مقالات مرتبط با پزشکی مبتنی بر شواهد است که به طور گسترده در 171 سازمان در ایران مورد استناد قرار گرفته اند.</span></span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.4pt;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></span><br> <strong><span style="letter-spacing:-.4pt;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه</span></span></span></strong><strong><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.4pt;"><span style="font-size:10.0pt;"> </span></span></strong><strong><span style="letter-spacing:-.4pt;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">گیری:</span></span></span></strong><span style="letter-spacing:-.4pt;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> در بحث مشارکت علمی، شبکه ی هم نویسندگی پزشکی مبتنی بر شواهد در ایران شامل 191 نویسنده</span></span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.4pt;"><span style="font-size:10.0pt;"> </span></span><span style="letter-spacing:-.4pt;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">ی اصلی، در 23 طبقه بندی مختلف موضوعی است، که نویسندگان هسته در این شبکه را اکبر سلطانی، باقر لاریجانی، شیرین حسنی رنجبر، آرش معیری، آرش حسین نژاد، ایرج نبی پور، رامین حشمت، حمیده موسی پور، آزاده آل طه، محبوبه خباز مافی نژاد تشکیل داده اند. همچنین حیطه های موضوعی تخصصی پزشکی مبتنی بر شواهد به طور گسترده ای به سایر زمینه های پزشکی مانند پوکی استخوان و چاقی مرتبط است که از طبابت بالینی مبتنی بر شواهد به مدیریت مبتنی بر شواهد تغییر کرده است.</span></span></span> آزاده آل طاها http://journals.tums.ac.ir/ijdld/browse.php?a_id=6008&sid=1&slc_lang=fa <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مقدمه:</span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> همکاری های علمی باعث افزایش بهره وری علمی می شود. هدف مطالعه حاضر ترسیم شبکه ی همکاری علمی تحقیقات پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران در دو پایگاه استنادی است.</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></span><br> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">روش ها:</span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> این پژوهش از نوع توصیفی- مقطعی و به روش علم سنجی انجام شده است. جامعه ی پژوهش شامل کل مقالات پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">(EMRI)</span></span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> در پایگاه های هسته ی </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Web of Science</span></span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> و </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Scopus</span></span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> از سال 2002 تا 30 اکتبر 2020 بود. برای تجزیه وتحلیل داده ها از آمار توصیفی و نرم افزارهای</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Excel</span></span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> ، </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">HistCite</span></span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> &nbsp;، </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">VOSviewer</span></span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> و</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">ScientoPy</span></span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> استفاده شد. </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></span><br> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته ها:</span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> مجموعاً 4190 رکورد با وابستگی سازمانی پژوهشگاه در دو پایگاه بین المللی نمایه گردیده که 89480 استناد به آنها شده است. به طور متوسط هر مقاله 3/21 استناد دریافت کرده است. محققان پژوهشگاه تحقیقات خود را در 1118 مجله منتشر کردند. روند رشد سالانه انتشار تولیدات علمی پژوهشگاه در دو پایگاه </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Web of Science</span></span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> و </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Scopus</span></span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> به ترتیب 3/20 و 7/22 درصد بود. در انتشار مقالات مجموعاً 17662 نویسنده از 186 کشور مشارکت داشتند. در این مطالعه الگوی هم تألیفی (وابستگی سازمانی و کشور) و کلید واژه ها (بسامد واژگان) طبقه بندی و مصورسازی شدند.</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></span><br> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه گیری:</span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> این یافته ها </span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">الگوی همکاری ها در مقالات پژوهشگاه</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> را تعیین کرد که در نتیجه ی همکاری های بین المللی، تعامل با کشورهای پیشرو و همکاری های بین رشته ای، جریان دانش میان محققان پژوهشگاه افزایش می یابد. مطالعات دیگری برای تهیه تصویری جامع از شبکه ی همکاری ها پیشنهاد می شود تا وضعیت موجود را با سایر شاخص های تحلیل شبکه ی اجتماعی تحلیل نمایند. </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></span> باقر لاریجانی