مجله دیابت و متابولیسم ایران

اثر تمرینهای ورزشی بر آنزیمهای کبدی و محتوی چربی کبد در بزرگسالان مبتلا به کبد چرب غیرالکلی: مرور نظام‌مند فراتحلیل

فاطمه کاظمی نسب

مقدمه: بیماری کبد چرب غیرالکلی (NAFLD) یک سندرم پاتولوژیک است که با افزایش سطوح سرمی آنزیم های کبدی همراه است. هدف مطالعه ی حاضر بررسی اثر تمرین های ورزشی بر آنزیم های کبدی (ALT، AST و GGT) و محتوی چربی کبد در بزرگسالان مبتلا به NAFLD بود.
روش ها: جستجوی سیستماتیک در پایگاه های اطلاعاتی PubMed، Web of Science، SID، Magiran و Google scholar برای مقالات انگلیسی و فارسی منتشر شده تا فوریه سال 2022 انجام شد. فراتحلیل برای مقایسه تاثیر تمرین ورزشی بر عملکرد کبد در بیماران مبتلا به کبد چرب غیرالکلی انجام شد. اندازه اثر (SMD) و فاصله اطمینان 95 درصد (95% CI) با استفاده از مدل اثر تصادفی و مدل اثر ثابت محاسبه شد. همچنین، برای تعیین ناهمگونی از آزمون I2 و برای بررسی سوگیری انتشار از آزمون فونل پلات و تست Egger در سطح معنی داری 1/0 استفاده شد.
یافته ها: نتایج 36 مطالعه با 1602 بیمار مبتلا به NAFLD نشان داد که تمرین ورزشی سبب کاهش معنادار آنزیم ALT ] 001/0P=، (95/0- الی 51/0-) 73/0-=SMD] ، آنزیم AST ]001/0p=، (83/0- الی 39/0-95% CI=) 61/0-=SMD] ، آنزیم GGT ]007/0 p=، (14/1- الی 18/0-95% CI=) 66/0-= [SMDو چربی داخل کبدی ]001/0 p=، (38/0- الی 78/0-95% CI=) 58/0-=SMD] می شود.
نتیجه گیری: یافته های فراتحلیل حاضر نقش مهم تمرین ورزشی (تمرین هوازی، مقاومتی و ترکیبی) در بهبود عملکرد کبد را نشان می دهد. به طوری که، هر سه نوع تمرین هوازی، مقاومتی و ترکیبی به عنوان یک راهکار غیردارویی برای کاهش آنزیم های کبدی و چربی داخل کبدی برای بزرگسالان مبتلا به کبد چرب غیر الکلی پیشنهاد می شود.

تأثیر تمرین با شدت بالا و مصرف بیتروت بر NRF1 و TFAM بافت چربی احشایی موش‌های سالمند دیابتی نوع دو

معصومه حسینی

مقدمه: NRF1 و TFAM از پروتئین های مؤثر بر بایوژنز میتوکندریایی هستند که نقش مهمی در دیابت ایفا می کنند. هدف از مطالعه حاضر تبیین تأثیر تمرین با شدت بالا (HIT) و مصرف بیتروت بر NRF1 و TFAM موش های نر سالمند دیابتی نوع دو بود.
روش ها: در این مطالعه ی تجربی، ۴۰ سر موش صحرایی نر (دامنه ی وزن ۲۷۰-۳۰۰ گرم و سن ۱۲ تا ۱۴ هفته) دیابتی شده با استرپتوزوتوسین به طور تصادفی به 5 گروه (کنترل سالم، کنترل دیابتی، مکمل، تمرین، تمرین + مکمل) تقسیم شدند. گروه های تمرین به مدت ۴ هفته و هر هفته ۴ جلسه و هر جلسه ۴۴ دقیقه تحت تأثیر تمرین تناوبی شدید با شدت ۵۰ تا ۹۰ درصد حداکثر سرعت قرار گرفتند. گروه های دریافت کننده ی مکمل روزانه ۱۰ میلی گرم بیتروت به ازای هر کیلوگرم وزن بدن به مدت ۴ هفته و ۴ بار در هفته به صورت خوراکی دریافت کردند. داده ها با استفاده از آزمون تحلیل واریانس دو طرفه در سطح معنی داری (۰۵/۰≥P) ارزیابی شد.
یافته ها: نتایج پژوهش نشان داد که القاء دیابت منجر به کاهش قابل توجه سطوح پروتئینی NRF1 و TFAM شد به طوری که در گروه تمرین و بیتروت اثر معنی داری بر تغییرات NRF1 در بافت چربی احشایی موش های صحرایی سالمند مبتلا به دیابت دارند (۰۰۱/۰=P). اما تعامل تمرین HIT و مکمل بیتروت در تغییرات NRF1 معنی دار نیست (۵۶/۰=P) و نیز عامل تمرین و مکمل بیتروت همچنین تعامل تمرین HIT و بیتروت نیز اثر معنی داری بر تغییرات TFAM در بافت چربی احشایی موش های صحرایی سالمند مبتلا به دیابت دارند (۰۰۱/۰=P).
نتیجه گیری: براساس یافته های تحقیق حاضر به نظر می رسد تمرین ورزشی تناوبی همراه با مصرف بیتروت می تواند به افزایش بیان ژن NRF1 و TFAM منجر شود و در نتیجه به بهبود و کنترل دیابت در سالمندان کمک کند.

بررسی تأثیر شش هفته تمرین هوازی بر سطوح پروتئین‌های DCX و AMPA در هایپوکامپ موش‌های صحرایی دیابتی

وحید ولی پور ده نو

مقدمه: از عوارض دیابت نوع دو اختلالات عصب شناختی است و پروتئین های DCX و AMPA ممکن است در این اختلال درگیر باشند. بنابراین، هدف پژوهش بررسی اثر تمرین هوازی بر سطوح پروتئین های DCX و AMPA در هایپوکمپ موش های دارای دیابت نوع دو بود.
روش ها: در این پژوهش 32 سر موش نر ویستار هشت هفته ای به چهار گروه کنترل (C)، دیابت (D)، دیابت تمرین (DT) و تمرین (T) تقسیم شدند. دیابت به وسیله ی تزریق استرپتوزوتوسین ایجاد شد. تمرین هوازی پنج جلسه در هفته برای شش هفته اجرا شد. 24 ساعت پس از آخرین جلسه موش ها تشریح و بافت هایپوکمپ استخراج شد. پروتئین ها به روش الایزا اندازه گیری شد. برای تحلیل داده ها از آنالیز واریانس یک طرفه استفاده شد.
یافته ها: بین سطوح DCX گروه C و گروه های T (19/0=p) و DT (50/0=p) اختلاف معناداری وجود نداشت. اما بین سطوح DCX گروه های C و D تفاوت معناداری وجود داشت (05/0=P). بین گروه های دیابتی و گروه T اختلاف معناداری مشاهده شد (05/0>P). سطوح AMPA گروه های دیابتی به شکل معناداری کمتر از گروه های C و T بود (05/0>P). تفاوت بین گروه های C و T (21/0=P) و گروه های D و DT (73/0=p) معنادار نبود. بین AMPA و DCX با گلوکز همبستگی منفی معناداری مشاهده شد (به ترتیب 0005/0= p ، 75/0-=r و 0005/0= p ، 65/0-=r).
نتیجه گیری: دیابت پروتئین های AMPA و DCX را کاهش می دهد اما ورزش اثر دیابت بر آنها را به طور غیرمعناداری کاهش می دهد. با توجه به مدت زمان مناسب تمرین، این احتمال وجود دارد با توجه به ارتباط منفی معنادار این دو پروتئین با گلوکز خون، شدت تمرین بتواند اثر منفی دیابت روی آنها را کاهش دهد.

تغییرات بیان ژن Bax و Bcl2 و نسبت آنها در بافت کبد پس از تمرین تناوبی شدید و استفاده از ژل رویال در رت‌های دیابتی نوع دو

حسین عابدنطنزی

مقدمه: دیابت نوع دو شایع ترین بیماری درون ریز است که می تواند باعث صـدمه بـافتی و آپوپتوز شود. هدف پژوهش حاضر مطالعه ی بیان ژن مرتبط با آپوپتوز بافت کبد پس از تمرین تناوبی و ژل رویال در رت های دیابتی نوع دو بود.
روش ها: نمونه ی آماری پژوهش 36 سر موش صحرایی نر بودند که پس از20 هفته رژیم پُرچرب و تزریق ml/kg 25 STZ دیابتی شدند. گلوکز ناشتای بین150 تا400 mg/dl ملاک دیابتی نوع دوم در نظر گرفته شد. موش های دیابتی در4 گروه کنترل، تمرین، ژل و تمرین- ژل قرار گرفتند. پروتکل تمرینی به صورت هشت هفته تمرین تناوبی، پنج جلسه در هفته با تناوب شدید 2 دقیقه ای با 80 تا 90 درصد vo2max و تناوب استراحت یک دقیقه ای با 50 تا 56 درصد vo2max و گاواژ ژل به میزان 100 mg/kg برای 5 روز در هفته قبل تمرین داده شد. تحلیل داده ها با استفاده از آزمون تحلیل واریانس یکطرفه و دوعاملی و آزمون تعقیبی انجام شد.
یافته ها: نتایج نشان داد در مقایسه با گروه کنترل، تمرین تناوبی شدید به کاهش معنی دار گلوکز و شاخص مقاومت به انسولین منجر شد. همچنین تمرین تناوبی و مصرف ژل رویال به کاهش بیان ژن Bax و افزایش بیان Bcl2 و کاهش نسبت Bax/Bcl2 در سلول های کبدی در مقایسه با گروه کنترل منجر شد (P<0.05).
نتیجه گیری: تمرین های تناوبی همراه با ژل رویال در رت های دیابتی منجر به کاهش و بهبود شاخص قندی و مقاومت به انسولین و تغییرات مناسب در بیان ژن های آپوپتوزی کبدی شد.

تأثیر تجویز خوراکی اینترلوکین 2 نوترکیب انسانی بر نشانگرهای مولکولی نوروپاتی دیابتی در مغز مگس سرکه

مجید حسن پورعزتی

مقدمه: در این مطالعه، اثر تجویز خوراکی اینترلوکین-2 نوترکیب انسانی (rhIL-2) بر سطح NO و فعالیت AChE مغزی در شرایط هیپرگلایسمی القا شده توسط رژیم غذایی با ساکارز بالا (HSD)، بعنوان مدل دیابت نوع دو، در مگس سرکه بررسی شد.
روش ها: در این تحقیق تجربی، مگس های سرکه بالغ از هر دو جنس (30 عدد در هر گروه) به شش گروه دریافت کننده ی غذای استاندارد (ND)، غذایی با ساکارز بالا (HSD)، دریافت کننده ی rhIL-2 در غلظت های 01/0 و 1/0 نانوگرم در میلی لیتر به علاوه ND و دریافت کننده ی rhIL-2 در غلظت های 01/0 و 1/0 نانوگرم در میلی لیتر به علاوه HSD تقسیم بندی شدند. مگس ها به مدت سه هفته روی این محیط های کشت پرورش داده شدند. مغز مگس های سرکه استخراج، هموژن و سطح گلوکز، NO و فعالیت AChE در انتهای آزمایش ها سنجیده شد.
یافته ها: سطح گلوکز، فعالیت کولین استراز و سطح نیتریک اکساید در هموژنای مغز مگس های سرکه HFD در مقایسه با گروه ND افزایش یافت. وزن بدن مگس های HSD در مقایسه با ND کاهش یافت. تجویز rhIL-2 در هر دو دوز همراه با HSD به طور قابل توجهی از بروز این تغییرات پیشگیری کرد.
نتیجه گیری: این یافته ها نشان می دهد که rhIL-2 تا حدی از نوروپاتی دیابتی در مگس های سرکه جلوگیری می کند. به نظر می رسد که اثرات پیشگیرانه این ترکیب از طریق سازِکارهای وابسته به نیتریک اکساید و استیل کولین استراز در مغز واسطه گری می شود.

مُدل سازی و شناسایی عوامل مؤثر بر وجود عوارض ناشی از دیابت با روش‌های داده‌کاوی

احسان موسی فرخانی

مقدمه: در ایران با پیشرفت فناوری و توسعه ی آمارهای ثبتی لزوم استفاده از روش های داده کاوی بیشتر مورد توجه محققین قرار گرفته است. درخت رگرسیون و طبقه بندی یکی از روش های مهم در مُدل بندی داده های حجیم است که برای کنترل جامعه و پیش بینی مورد توجه محققین زیادی قرار گرفته است. هدف این مطالعه تعیین متغیرهای تأثیرگذار بر فراوانی رخداد عوارض ناشی از دیابت است.
روش ها: این پژوهش از نوع مقطعی-تحلیلی است. در این پژوهش، اطلاعات تمام افراد مراجعه کننده ی دیابتی تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی مشهد در سال 1397 از سامانه ی سینا استخراج گردید. 5016 نفر از افراد وارد شده به مطالعه دارای عارضه ی دیابت و 53613 نفر نیز بدون عارضه بودند. روش برازش مدل درخت رگرسیون و طبقه بندی و معیار سنجش مدل ضریب تعیین و مساحت منحنی راک و نمودار Lift است.
یافته ها: منحنی راک برای مدل درختی برازش داده شده 8/73 درصد که نشان دهنده ی توان نسبتاً بالای مدل است. براساس نمودار Lift قدرت تصمیم گیری بروز عارضه ی دیابت برای فردی که مراجعه می کند 5/3 برابر افزایش می یابد.
نتیجه گیری: نتایج مدل رگرسیون و طبقه بندی درختی نشان داد که از متغیرهای کمی به ترتیب نزولی سن، عامل خطرسنجی، FBS، HbA1C، مجموع زمان فعالیت، کلسترول، FBS وHDL، بیماری قلبی و عروقی، سابقه ی سکته، فشار خون، کلسترول، تجویز استاتین، شغل با فعالیت فیزیکی سخت، منطقه ی زندگی، روغن مصرفی، پیاده روی، مصرف سبزی ها و جنسیت در فراوانی رخداد عارضه ی دیابت مؤثرتر از عوامل دیگر هستند.