fa ارزشیابی ‌نظریه‌ رفتار برنامه‌ریزی‌شده و سازه‌ی خطر درک‌شده ی عوارض دیابت، در تبیین اتخاذ رفتار غذایی سالم در بیماران دیابتی نوع 2 تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="rtl"><strong>مقدمه:</strong> دیابت به دلیل عوارض متعددی که بر جای می گذارد امروزه به عنوان یک معضل &nbsp;بهداشتی &nbsp;مطرح می باشد که بوسیله ایجاد تغییرات در رژیم غذایی می توان از این عوارضپیشگیری یا آنها را به تاخیر انداخت که این امر خود مستلزم شناسایی باورهای بیماران دیابتی و ایجاد تغییرات رفتاری می باشد. هدف از این مطالعه کاربرد نظریه رفتار برنامه ریزی شده به همراه سازه ی خطر درک شده عوارض دیابت جهت شناسایی باورهای مرتبط و قابل تغییر جهت زمینه سازی برای این تغییرات رفتاری می باشد.</p> <p dir="rtl"><strong>روش</strong> <strong>ها</strong>: مطالعه توصیفی-تحلیلی حاضر بوسیله پرسشنامه خود ایفا بر اساس نظریه رفتار برنامه ریزی شده به همراه سازه ی خطر درک شده عوارض دیابت در کلینیک دیابت شهرستان سمیرم اجرا شده است.شرکت کنندگان این مطالعه 154 بیمار دیابتی بدون عوارض دیابت بودند. نگرش، هنجار ذهنی، کنترل رفتاری، خطر ابتلا به عوارض دیابت، قصد رعایت رژیم غذایی سالم و سبک تغذیه ای افراد متغیرهایی بودند که مورد اندازه گیری قرار گرفتند. از مدلسازی معادلات ساختاری جهت تحلیل داده ها استفاده شد.</p> <p dir="rtl"><strong>یافته ها: </strong>نتایج نشان داد که نظریه رفتار برنامه ریزی شده به همراه سازه ی خطر درک شده عوارض دیابت از برازش کافی با داده های مطالعه برخوردار بوده است. سازه های کنترل رفتاری درک شده، هنجار ذهنی، خطر درک شده ی عوارض دیابت دارای ارتباط معناداری با قصد رعایت رژیم غذایی سالم بوده اند.همچنین قصد رفتاری نیز ارتباط معنادار آماری با رفتار تغذیه ای داشته است. نگرش تنها سازه ای بود که با قصد رفتاری ارتباط معناداری نداشته است.</p> <p dir="rtl"><strong>نتیجه گیری: </strong>نظریه رفتار برنامه ریزی شده به همراه سازه ی خطر درک شده عوارض دیابت چارچوبی مفید برای تبیین قصد و پیرو آن رفتار رعایت رژیم غذایی سالم می باشد و می تواند جهت ترغیب بیماران دیابتی به رعایت رژیم غذایی سالم مورد استفاده قرار گیرد.</p> <div data-canvas-width="102.54136" style="left: 94.3917px; top: 552.405px; font-size: 18.4px; font-family: serif; transform: scaleX(1.12683);"></div> <div data-canvas-width="285.0123199999999" style="left: 94.3917px; top: 630.807px; font-size: 18.4px; font-family: serif; transform: scaleX(0.953218);">Background:Diabetes mellitus is regarded as a major health problem due to its complications that these,nonetheless could be prevented or delayed with changes and modifications in the patients&rsquo; behavior and dietby understanding their beliefs..The objective of this study was to explore the utility of the Theory of PlannedBehavior (TPB)and complications of diabetes perceived risk to find modifiable diabetes-related believes inorder to make behavior changes feasible.</div> <div data-canvas-width="97.81255999999998" style="left: 94.3917px; top: 747.997px; font-size: 18.4px; font-family: serif; transform: scaleX(0.940505);">Methods: The presentdescriptive-analytical cross sectional study was conducted in Semirom Diabetes Clinicbased on the TPBand complications of diabetes perceived risk, using a self-administered questionnaire. Atotal of 154 diabetic patients without complications of diabetes were participated in the study. Measured variables were patients&rsquo; attitude, subjective norm, perceived behavioral control, complications of diabetesperceived risk, intention to eat a healthful diet and nutritional style. Structural equation modeling was used toanalyze data.</div> <div data-canvas-width="437.1269600000001" style="left: 417.607px; top: 767.612px; font-size: 18.4px; font-family: serif; transform: scaleX(0.938041);">Results:The results revealed that the TPBand complications of diabetes perceived risk fitted the data</div> <div data-canvas-width="760.7995199999997" style="left: 94.3917px; top: 787.207px; font-size: 18.4px; font-family: serif; transform: scaleX(1.02258);">acceptably well among the Type 2 diabetes and within dietary behavior. Perceived behavioral control,</div> <div data-canvas-width="661.4689599999992" style="left: 94.3917px; top: 826.4px; font-size: 18.4px; font-family: serif; transform: scaleX(0.950386);">subjective norm, complications of diabetes perceived risk and intention to eat a healthy diet were related tohealthy diet behavior. No relation was found between attitude and intention to eat a healthy diet.</div> <div data-canvas-width="663.3696800000006" style="left: 190.808px; top: 845.995px; font-size: 18.4px; font-family: serif; transform: scaleX(0.946319);">Conclusion:The TPB and complications of diabetes perceived risk is a useful theory in determining</div> <div data-canvas-width="760.6743999999997" style="left: 94.3917px; top: 865.61px; font-size: 18.4px; font-family: serif; transform: scaleX(0.948472);">intentions of diabetic patients&rsquo; and their adherence to healthy diets. TPB and complications of diabetes perceived risk forms a framework for promoting dietary practice among Type 2 diabetic patien</div> دیابت ملیتوس, رژیم غذایی, نظریه رفتار برنامه ریزی شده Diabetes mellitus, Diet, Theory of planned behavior 37 44 http://ijdld.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-230-1&slc_lang=fa&sid=1 Hosein Rohani حسین روحانی h-rohani@razi.ums.ac.ir Yes Department of Health Education, Faculty of Health, Kermanshah University of Medical Sciences, Kermanshah, Iran گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت Ahmadali Eslami احمدعلی اسلامی No Department of Health Education and Promotion, Faculty of Health, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت Mehdi Raei مهدی راعی No Department of Basic Sciences, Faculty of Medicine, Qom University of Medical Sciences, Qom, Iran گروه علوم پایه، دانشکده پزشکی Hamid Tavakoli حمید توکلی No Department. of Public Health, Faculty of Health, North Khorasan University of Medical Sciences, Bojnurd, Iran گروه بهداشت عمومی، دانشکده بهداشت Mohamad Bidkhori محمد بیدخوری No Faculty of Health, Sabzevar University of Medical Sciences, Sabzevar, Iran گروه اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت Arsalan Ghaderi ارسلان قادری No Social Determinants of Health Research Center, Kurdistan University of Medical Sciences, Sanandaj,Iran مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت