Iranian Journal of Diabetes and Lipid Disorders

fa تعیین کننده‌های استفاده از گیاهان دارویی در بیماران مبتلا به دیابت نوع دو براساس تئوری رفتار برنامه‌ریزی شده (TPB) The Determinants of Use Acceptance of Herbal Medicine: An Investigation-Based Theory of Planned Behavior (TPB) among Type 2 Diabetes تخصصي Special پژوهشي Research مقدمه: علی‌رغم افزایش استفادۀ بیماران دیابتی از داروهای مکمل، تخمین روشنی از مصرف داروهای مکمل و گیاهی توسط این بیماران در ایران وجود ندارد. این مطالعه با هدف تعیین کننده‌های استفاده از گیاهان دارویی در بیماران مبتلا به دیابت نوع دو براساس تئوری رفتار برنامه‌ریزی شده انجام شد. روش‌ها: یک مطالعۀ توصیفی تحلیلی بر روی 633 بیمار مبتلا به دیابت نوع دو مراجعه‌کننده به مرکز تحقیقات دیابت نوع دو شهر یزد انجام شد. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامۀ مبتنی بر نظریۀ رفتار برنامه‌ریزی‌شده استفاده شد. این ابزار علاوه بر اطلاعات دموگرافیک و مرتبط با بیماری، شامل سؤالاتی در مورد استفاده از داروهای گیاهی مورد استفاده بود. برای تجزیه‌و‌تحلیل داده‌ها از آمار توصیفی، کای دو، آزمون دقیق فیشر، همبستگی پیرسون و رگرسیون خطی استفاده شد. یافته‌ها: رایج‌ترین گیاه مصرفی دارچین (7/34%) بود. اکثر بیماران از گیاهان به‌صورت روزانه (9/56%) استفاده می‌کردند. استفاده از داروهای گیاهی با نگرش (r= 0.48, p< 0.001)، هنجار ذهنی (r= 0.39, p< 0.001)، کنترل رفتار درک شده (r= 0.38, p< 0.001)، و قصد (r= 0.4, p< 0.001) ارتباط معنی‌داری نشان داد. سازه‌های تئوری رفتار برنامه‌ریزی شده 73 درصد تمایل به استفاده از داروهای گیاهی را پیش‌بینی کردند. و سازۀ هنجار انتزاعی بیشترین قدرت پیشگویی کننده‌ای قصد به مصرف گیاهان دارویی ( 0.49, p< 0.001=ß) را داشت. نتیجه‌گیری: هنجار انتزاعی بیشترین پیشگویی کنندۀ تمایل به استفاده از گیاهان دارویی در بیماران مبتلا به دیابت نوع دو بود. لذا توجه به عقاید، رسوم و فرهنگ محیط اطراف جامعه در خودمدیریتی صحیح کنترل بیماری و مصرف داروهای تأثیرگذار در کنترل بسیار مهم است. Background: Despite the increased use of complementary medicine by diabetic patients, there is no clear estimation of complementary and herbal medicine use by these patients in Iran. This study was conducted to investigate the uses of herbal medicine among patients with type II diabetes in Yazd, Iran, in 2022. Methods: A cross-sectional study was carried out on 633 patients with type II diabetes referred to the Diabetes Research Center in Yazd City from June to September 2022. A questionnaire-based theory of planned behavior developed and validated by the researcher was used for data collection. In addition to demographics and disease-related information, the instrument included questions about using herbal medicine used. Descriptive statistics, Chi-square, Fisher's exact, and linear regression tests were used to analyze the data. Results: The most common herb used was cinnamon (34.7%). The majority of patients used herbs daily (56.9%). Using herbal medicine was significantly associated with Attitude (r= 0.48, p< 0.001) Subjective norm (r= 0.39, p< 0.001), perceived behavior control (r= 0.38, p< 0.001) and intention (r= 0.4, p< 0.001). Constructs of the theory of planned behavior 73% predicted intention to use herbal medicine. Subjective norm structure had the highest predictive power of intention to consume herbal medicine (ß= 0.49, p< 0.001). Conclusion: Subjective norm is the most predictor of intention to use Herbal medicines in patients with diabetes. Therefore, it is very important to pay attention to the beliefs, customs, and culture of the surrounding community in the correct self-management of disease control and the use of effective drug control. گیاهان دارویی, بیمار, دیابت نوع دو, تئوری رفتار برنامه‌ریزی شده Herbal Medicine, Patient, Type 2 Diabetes, Theory of Planned Behavior 92 101 http://ijdld.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2073-1&slc_lang=fa&sid=1 Batool Yamani Ardakani بتول یمنی اردکانی 0000-0003-1552-407X No School of Nursing and Midwifery, Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd, Iran دانشکدۀ پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، یزد، یران Maliehe Mobarakian ملیحه مبارکیان 0009-0004-2289-7274 No Bushehr University of Medical Sciences, Bushehr, Iran دانشگاه علوم پزشکی بوشهر، بوشهر، ایران Vali Bahrevar ولی بهره ور 0000-0002-0829-5347 No Department of Health Education & Health Promotion, Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd, Iran گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، یزد، ایران MoradAli Zareipour مرادعلی زارعی پور 0000-0002-1039-896X No Department of Public Health, Khoy University of Medical Sciences, Khoy, Iran گروه بهداشت عمومی، دانشکدۀ علوم پزشکی خوی، خوی، ایران Sadegh Kazemi صادق کاظمی 0000-0002-2420-6463 No Department of Health in Disasters, Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd, Iran گروه سلامت در بلایا، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، یزد، ایران Mojtaba Fattahi Ardakani مجتبی فتاحی اردکانی mjfattahi57@gmail.com 0000-0001-9989-171X Yes Yazd Diabetes Research Center, Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd, Iran مرکز تحقیقات دیابت یزد، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، یزد، ایران