Iranian Journal of Health and Environment

fa پذیرش مجدد بیماران تنفسی مرتبط با ذرات معلق PM2.5: تحلیل اثرات تجمعی و خطر منتسب در شهر سنندج با استفاده از داده‌های سنجش از دور و ایستگاه‌های پایش Hospital readmissions of respiratory patients associated with PM2.5: cumulative effects and attributable risk analysis in Sanandaj using remote sensing and monitoring data هوا Air پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه و هدف: پذیرش مجدد بیماران تنفسی یکی از شاخص‌های مهم در ارزیابی کیفیت خدمات سلامت و نشان‌ دهنده بار بیماری‌های مزمن است. هدف این مطالعه بررسی اثرات تجمعی PM2.5 و برآورد خطر منتسب پذیرش‌های مجدد بیماران تنفسی در سنندج طی سال‌های 1396 تا 1401 بود. روش بررسی: در این مطالعه، مجموعه ای از داده‌های سازمان هواشناسی، داده‌های پذیرش مجدد بیماران تنفسی همراه با تلفیقی از داده‌های ایستگاه پایش محیط زیست و داده‌های سنجش از دور استفاده شد. ارتباط بین PM2.5 و پذیرش مجدد به وسیله مدل رگرسیون شبه‌ پارامتریک با توابع غیر خطی جهت کنترل مخدوشگرهای شناخته شده و اندازه‌گیری نشده (ناشناخته) بررسی شد. همچنین اثرات تجمعی تا 21 روز پس از مواجهه و خطر منتسب به تفکیک سن و جنس محاسبه گردید. یافته‌ها: افزایش غلظت PM2.5 اثر تجمعی معنی‌داری به ‌ویژه در مردان و افراد زیر 65 سال بر پذیرش مجدد داشت. در گروه سنی زیر 65 سال، الگوی پاسخ اغلب با لگ زمانی همراه بود، اما سالمندان بیشترین خطر را در روزهای ابتدایی مواجهه داشتند. برآورد خطر منتسب نشان داد حدود 3500 پذیرش مجدد در دوره مطالعه به PM2.5 قابل انتساب بوده و از این مقدار بیشترین سهم مربوط به بازه غلظتی μg/m³ 15-0 بود. نتیجه‌گیری: این مطالعه نشان داد ذرات معلق PM2.5 سهم بالایی در پذیرش‌های مجدد بیماران تنفسی داشته و اثرات آن به‌ صورت تجمعی و تأخیری ظاهر می‌شود. یافته‌ها بر ضرورت بازنگری استانداردهای کیفیت هوا، طراحی مداخلات پیشگیرانه متناسب با گروه‌های سنی و جنسی و توسعه سامانه‌های پایش و هشدار زودهنگام برای کاهش بار بیماری‌های تنفسی و هزینه‌های نظام سلامت تأکید می‌کنند.  </div> <div style="text-align: justify;">Background and Objective: Hospital readmission among respiratory patients is an important indicator for evaluating the quality of healthcare services and for assessing the burden of chronic diseases. This study aimed to examine the cumulative effects of PM2.5 and to estimate the attributable risk of respiratory-related readmissions in Sanandaj. Materials and Methods: In this study, datasets from the Meteorological Organization, hospital readmission records of respiratory patients, along with integrated data from environmental monitoring stations and satellite remote sensing, were utilized. The association between PM2.5 and readmissions was assessed using a semi-parametric regression model with nonlinear functions to control for known and unknown confounders. Based on the model outputs, cumulative effects up to 21 days post-exposure and the attributable risk were estimated, stratified by age and sex. Results: High concentrations of PM2.5 were significantly associated with cumulative increases in readmissions, particularly among men and individuals under 65 years old. In younger patients (<65 years), there were delayed effects, while in older adults the highest risk occurred during the initial days following exposure. The attributable risk analysis indicated that approximately 3500 readmissions during the study period were attributed to PM2.5 exposure, with the largest proportion observed within the 0–15 μg/m³ concentration range. Conclusion: This study demonstrated that PM2.5 contributes substantially to respiratory-related hospital readmissions, with effects that were both cumulative and delayed. These findings highlight the need to revise air quality standards, design preventive interventions tailored to age and sex groups, and strengthen early-warning and monitoring systems to reduce the burden of respiratory diseases and healthcare costs.  </div> ذرات معلق, پذیرش مجدد, بیماری‌های تنفسی, خطر منتسب Particulate matter, Hospital readmission, Respiratory diseases, Attributable risk 21 36 http://ijhe.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3100-1&slc_lang=fa&sid=1 Samira Soleimani سمیرا سلیمانی s.soleimani3205@gmail.com No Student Research Committee, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran AND Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران و گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران Omid Aboubakri امید ابوبکری asso.mhabad@gmail.com Yes Environmental Health Research Center, Research Institute for Health Development, Kurdistan University of Medical Sciences, Sanandaj, Iran مرکز تحقیقات بهداشت محیط، پژوهشکده توسعه سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران