سلامت و محیط زیست

تعیین میزان بار میکروبی و آلودگی به باکتری سالمونلا در میگوی عرضه شده در استان خوزستان

محمد جعفر سنا

زمینه و هدف: بیماری های منتقله از غذا جزء مهمترین معضلات بهداشتی جامعه است، که سالمونلا یکی از مهمترین عوامل بیماری زای غذایی است و سرو تایپ های مختلف آن از طریق مواد غذایی وارد بدن انسان شده و ایجاد عفونت غذایی در مصرف کنند گان می نماید. از طرفی یکی از مهمترین معیارهای ارزشیابی بهداشتی غذا تعیین بار میکروبی ماده غذایی است. در این مطالعه به ارزیابی میزان بار میکروبی و آلودگی به باکتری سالمونلا در میگوی عرضه شده در استان خوزستان پرداخته خواهد شد.
روش بررسی: در این مطالعه بصورت تصادفی تعداد 245 نمونه از میگوی عرضه شده در سطح استان خوزستان تهیه شده و سپس در کنار یخ نمونه ها به آزمایشگاه فرستاده شد. در آزمایشگاه ابتدا میگوی مورد آزمایش در شرایط کاملا استریل با محیط کشت آب پپتونه بافره تماس داده شده و سپس مایع حاصله از شستشو (محیط کشت تماس داده شده با سطح میگو) مورد آزمایشات میکروبیولوژی بعدی قرار گرفت.
یافته ها: در 50/2 درصد نمونه ها میانگین تعداد باکتری در هر میلی لیتر مایع حاصل از شستشو میگو 2200 باکتری، در 29/8 درصد نمونه ها 13600 باکتری و در 20 درصد نمونه ها 36700 باکتری تعیین شد. بر اساس این نتایج میانگین تعداد باکتری در کل نمونه ها 20000 باکتری در هر میلی لیتر مایع حاصل از شستشو است و از تعداد 245 نمونه، تعداد 33 نمونه از نظر آلودگی به سالمونلا مثبت و تعداد 212 نمونه از این نظر منفی ارزیابی شد که در نتیجه میزان شیوع آلودگی میگوی عرضه شده در استان خوزستان به سالمونلا 13/4 درصد تعیین گردید.
نتیجه گیری: به دلیل شیوع بالای آلودگی به انواع سالمونلا در میگوی عرضه شده در استان خوزستان ، چنانچه میگو بصورت خام یا خو ب پخته نشده مصرف شود امکان بروز مشکل در مصرف کننده افزایش می یابد.

بررسی اثر کاربرد کمپوست پسماند شهری شازند و بیوچار پوسته انار ساوه بر کاهش قابلیت دسترسی سرب در خاک و گیاه سورگوم

امیرحسین بقائی

زمینه و هدف: امروزه مدیریت دفن پسماند شهری و مشکل آلودگی خاک ها به فلزات سنگین از مشکلات عمده زیست محیطی به حساب می آید. این پژوهش با هدف بررسی اثر کاربرد کمپوست پسماند شهری شازند و بیوچار پوسته انار ساوه بر کاهش قابلیت دسترسی سرب در خاک و گیاه سورگوم انجام شد.
روش بررسی: تیمارهای آزمایشی شامل کاربرد 0، 10 و ton/ha20 کمپوست پسماند شهری ، بیوچار پوسته انار ساوه در دو سطح 0 و g/kg15 و آلودگی خاک با مقادیر 0، 600، 800 وmg Pb/kg soil 1000 بوده است. بعد از گذشت 8 هفته از کشت گیاه سورگوم (رقم کیمیا) ، ویژگی های فیزیکی، شیمیایی خاک و غلظت سرب در خاک و گیاه اندازه گیری شد.
یافته ها: کاربرد ton/ha20 کمپوست پسماند شهری به همراه g/kg 15 بیوچار باعث افزایش 0/4 واحدی pHخاک و کاهش 11 درصدی در مقدار سرب قابل دسترس خاک شده است. نتایج مشابهی در مورد غلظت سرب ریشه و شاخساره گیاه مشاهده شد، به نحوی که کاربرد همین میزان کود در خاک آلوده به mg Pb/kg soil1000 به ترتیب باعث کاهش 1/8و 2/2 برابری در غلظت سرب ریشه و شاخساره گیاه شده است.
نتیجه گیری: نتایج کلی این پژوهش حاکی از آن است که کاربرد کمپوست پسماند شهری شازند و بیوچار می تواند با افزایش ویژگی های جذبی خاک باعث کاهش غلظت سرب در خاک یا گیاه شود، هر چند که اثرات کاربرد این افزودنی های آلی در تامین نیازهای تغذیه ای گیاه نبایستی نادیده گرفته شود.

ارزیابی و مقایسه کیفیت آب با استفاده از روش های تحلیل رابطه خاکستری و NSFWQI در مخزن سد شیرین دره

مهدی تیموری

زمینه و هدف: کیفیت آب از موضوعات مهمی است که با توسعه اقتصادی و اجتماعی، اهمیت زیادی یافته و علاوه بر هزینه های هنگفت بهبود آب شرب، مخاطرات سلامت انسان ها و محیط زیست را نیز به همراه دارد. سد شیرین دره با اینکه مدت کوتاهی از ساختش می گذرد ولی مشکلات ناشی از بهره برداری از آن، بخش محیط زیست و سلامت آب را دچار چالش ساخته است.
روش بررسی: از آنجایی که کیفیت آب تحت تاثیر فرایندهای پیچیده و متغیرهای متعددی قرار می گیرد، از متغیرهای روش NSFWQI (National Sanitation Foundation Water Quality Index) به صورت ماهانه و در بازه زمانی آذر ماه 1390 تا آبان ماه 1391 استفاده شد تا کیفیت آب مخزن در چارچوب فرایند تحلیل رابطه خاکستری بررسی و با نتایج روش NSFWQI مقایسه صورت گیرد. همچنین با توجه به اهمیت وزن متغیرها، از روش آنتروپی Shannon استفاده گردید.
یافته ها: نتایج نشان داد که در روش تحلیل رابطه خاکستری از ماه های آبان 1390 تا اردیبهشت 1391 و در روش NSFWQI از مهر 1390 تا فروردین 1391 کیفیت آب متوسط و در بقیه ماه ها بد است. در روش تحلیل رابطه خاکستری، بیشترین مقدار شاخص مخزن مربوط به ایستگاه 3 و بهمن 1390 با مقدار 64/2 و بدترین کیفیت آب مربوط به ایستگاه 4 و مرداد 1391 با مقدار 39/2 است. در روش NSFWQI نیز بیشترین مقدار شاخص مخزن مربوط به ایستگاه 3 و بهمن 1390 با مقدار 68/7 و بدترین کیفیت آب مربوط به ایستگاه 1 و مرداد 1391 با مقدار 39/1 است.
نتیجه گیری: هرچند بین دو روش تفاوت چندانی وجود ندارد ولی با توجه به انطباق بیشتر نتایج روش تحلیل خاکستری با وقایع آب و هوایی و کاربری بالادست سد، استفاده از این روش توصیه می گردد. ضمنا با توجه به کیفیت بد آب مخزن در بعضی ماه ها ضروری است که منابع آلاینده ورودی در بالادست سد شناسایی و بعد از تهیه نقشه پهنه بندی مناطق بحرانی، اقدامات کنترلی انجام پذیرد.

کاربرد شبکه های عصبی مصنوعی در مدل سازی احیاء فتوکاتالیزوری Cr(VI) توسط نانوذرات تیتانیوم دی‌ اکسید: بهینه‌سازی ساختار شبکه عصبی مصنوعی

محمدعلی بهنژادی

زمینه و هدف: کروم در بسیاری از پساب های صنعتی به فرم های Cr(III) و Cr(VI)یافت می شود. سمیت Cr(III) به مراتب از Cr(VI) کمتر هست. در این مقاله هدف بهینه سازی ساختار شبکه عصبی مصنوعی در مدل سازی احیاء فتوکاتالیزوری Cr(VI) توسط نانوذرات TiO₂-P25 است.
روش بررسی: در این کار شبکه عصبی مصنوعی (ANN) برای مدل سازی احیاء فتوکاتالیزوری Cr(VI) به Cr(III) توسط نانوذرات P25-TiO₂ مورد استفاده قرار گرفته و ساختار آن بهینه سازی شده است. پارامترهای عملیاتی مورد مطالعه عبارتند از: غلظت اولیه کروم، غلظت فتوکاتالیزور، زمان تابش نور فرابنفش و pH. فرایند احیاء درون یک فتوراکتور ناپیوسته صورت گرفته و برای اندازه گیری غلظت (Cr(VI از دستگاه اسپکتروفتومتر UV/Vis استفاده شده است. محاسبات ANN با استفاده از نرم افزار Matlab 7 و جعبه ابزار ANN انجام شده است.
یافته ها: نتایج نشان می دهد که بهینه سازی ساختار ANN و استفاده از الگوریتم و توابع انتقال مناسب می تواند کارایی شبکه را بهبود بخشد. نتایج حاصله با توجه به ضریب همبستگی مناسب (0/9886) و خطای میانگین کوچک (0/00018) نشان می دهد که عملکرد شبکه عصبی پیشنهادی برای مدل سازی فعالیت نانوذرات P25-TiO₂ در احیاء Cr(VI)، قابل قبول است. نتایج نشان می دهد که همه پارامترها بر روی احیاء فتوکاتالیزوری Cr(VI) تاثیر دارند، اما تاثیر pH با 34/15 درصد سهم بیشتر از پارامترهای دیگر است. بیشترین احیاء فتوکاتالیزوری Cr(VI) درpH برابر با 2 رخ می دهد و افزایش دو پارامتر مقدار فتوکاتالیزور و زمان تابش نور در محدوده مورد مطالعه سبب افزایش احیاء Cr(VI) می شوند.
نتیجه گیری: ساختار بهینه ANN عبارت است از یک شبکه سه لایه پیش خور پس انتشار با توپولوژی 4:10:1 و مناسب ترین الگوریتم، الگوریتم پس انتشار گرادیان مزدوج هست.

حذف فلزات سنگین از محلول‌های آبی با استفاده از نانو صفحات اکسید گرافن: بهینه سازی با روش سطح پاسخ

سید مسعود منوری

زمینه و هدف : آلودگی آب با فلزات سنگین یک مشکل اساسی و در حال توسعه در جهان است. در این مطالعه حذف فلزات سنگین کادمیوم و سرب با استفاده از جاذب اکسید گرافن صورت گرفت.
روش بررسی : نانو صفحات اکسید گرافن به روش هامرز، سنتز گردید و ویژگی های آن با استفاده ازFTIR ، XRD و SEM بررسی شد. اﺛـﺮ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫـﺎی ﻣﺴﺘﻘﻞ pH، زﻣﺎن ﺗﻤﺎس و ﻏﻠﻈﺖ اولیه محلول ﺑﺮ عملکرد حذف فلزات سنگین کادمیوم و سرب ﺑﺎ روش ﺳﻄﺢ ﭘﺎﺳﺦ ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎی ﻃﺮاﺣﻲ ﺑﺎﻛﺲ ﺑـﻨﻜﻦ (Box-Behnken) ﻣـﻮرد ارزﻳـﺎﺑﻲ ﻗـﺮار ﮔﺮﻓـﺖ. با به کارگیری مدل Quadratic میزان جذب برای فلز کادمیوم و سرب تقریبا 99 درصد به دست آمد. از آﻧـﺎﻟﻴﺰ وارﻳـﺎﻧﺲ ANOVA، ﺑﻪ ﻋﻨﻮان روش آﻣﺎری آﻧﺎﻟﻴﺰ ﭘﺎﺳﺦ ﻫﺎ اﺳﺘﻔﺎده شد.
یافته ها : تصاویرSEM ، متوسط اندازه صفحات اکسید گرافن را 1 تا µm 3 نشان داد. پس از بهینه سازی توسط روش سطح پاسخ حداکثر ظرفیت جاذب، ﺑﺮای ﺳﺮب مقدار mg/g 136 و ﺑﺮای کادمیوم مقدار mg/g 68 به دست آمد. بررسی اﻳﺰوﺗﺮم ها ﻧﺸﺎن داد، ﺟﺬب کادمیوم از ایزوﺗﺮم لانگمویر و ﺟﺬب سرب از ایزوﺗﺮم ﻓﺮوﻧﺪﻟﯿﭻ ﭘﯿﺮوی ﻣﯽ ﮐﻨﺪ.
نتیجه گیری : نتایج نشان داد که ﮔﺮاﻓﻦ اﮐﺴﺎید ﻋﻤﻠﮑﺮد ﺧﻮﺑﯽ در ﺣﺬف دو آﻻینده کادمیوم و ﺳﺮب از محلول های آﺑﯽ دارد. مهمترین عوامل تاثیر گذار بر جذب فلزات مورد مطالعه، pHمحلول و غلظت اولیه بود. بررسی نتایج و تحلیل RSM نشان داد که داده های حاصل از آزمایش با مدل پیش بینی شده مطابقت داشت.

بررسی غلظت سرب و کادمیوم در ماهی قزل آلای رنگین کمان (Oncorhynchus mykiss) و ارزیابی خطر مصرف آن

هادی تحسینی

زمینه و هدف: فلزات سنگین به عنوان یکی از گروه های اصلی آلاینده های محیط های آبی موجب ایجاد مسمومیت و نگرانی در مصرف ماهی شده اند. از این رو پژوهش حاضر با هدف بررسی غلظت های سرب و کادمیوم در اندام های کبد و عضله، همچنین ارتباط آن با وزن و طول چنگالی ماهی قزل آلای رنگین کمان (Oncorhynchus mykiss) و ارزیابی خطر مصرف غذایی آن انجام شد.
روش بررسی: 30 قطعه قزل آلای رنگین کمان از یک حوضچه پرورش ماهی، واقع در شهرستان سنندج برداشت شد. پس از آماده سازی نمونه ها به روش هضم اسیدی، غلظت های فلزات سرب و کادمیوم با استفاده از دستگاه جذب اتمی اندازه گیری شد.
یافته ها: میانگین غلظت کادمیوم در اندام های کبد و عضله به ترتیب 0/62 و µg/g 0/16 وزن تر و سرب 26/31 و µg/g 23/65 وزن تر به دست آمد. میزان سرب اندازه گیری شده از بسیاری از غلظت های مجاز بین المللی بیشتر بود. ارتباط معنی داری بین غلظت کادمیوم و سرب با طول چنگالی و وزن کل در کبد و نیز کادمیوم با طول چنگالی و وزن کل در عضله به دست آمد (0/01>p). میزان نسبت خطر هدف و نیز میزان جذب روزانه و هفتگی سرب و کادمیوم پایین تر از میزان مجاز بود. حد مجاز مصرف از نظر کادمیوم و سرب برای افراد بالغ به ترتیب 0/44 و kg/day 0/01 و برای کودکان 0/09 و kg/day 0/002 به دست آمد.
نتیجه گیری: نتایج مطالعه حاضر نشان داد که میزان کادمیوم و سرب در ماهی قزل آلای رنگین کمان پایین تر از حدی است که با میزان مصرف کنونی، خطرات بهداشتی را در بلند مدت متوجه مصرف کنندگان آن کند.

ارزیابی کیفیت آب با استفاده از روش‌ TOPSIS در تالاب بین المللی انزلی

مریم فلاح

زمینه و هدف: با توجه به آسیب پذیر بودن منابع آبی، کنترل و کیفیت آب های سطحی یکی از موارد کلیدی در برنامه های حفظ محیط زیست است. تالاب انزلی در سال های اخیر در معرض تهدیدات متعدد از جمله آلاینده های محیطی بوده است. TOPSIS روشی کارآمد و قابل اعتماد جهت ارزیابی کیفیت منابع آبی است.
روش بررسی: به منظور ارزیابی وضعیت کیفیت آب، پارامترهای اکسیژن خواهی بیوشیمیایی، اکسیژن محلول، دمای آب، اسیدیته، کدورت، کل مواد جامد محلول، فسفات، نیترات و کلیفرم مدفوعی در تالاب بین المللی انزلی بصورت فصلی در 10 ایستگاه در سال 1393 اندازه گیری شد و وضعیت کیفیت آب بوسیله روش TOPSIS مورد ارزیابی قرار گرفت.
یافته ها: بیشترین مقدار BOD₅، فسفات، دما و کلیفرم مدفوعی در ایستگاه 8 اندازه گیری شد. مقایسه مقادیر TOPSIS در ایستگاه های مختلف به ترتیب حداقل (0/339) و حداکثر (0/689) مقدار را در ایستگاه های 5 و 8 نشان داد. براساس نتایج ایستگاه 5 (سرخانکل) بهترین وضعیت کیفی آب و ایستگاه 8 (پیربازار) کمترین کیفی آب را داشت. همچنین نتایج فصلی مقادیر TOPSIS نشان داد که بیشترین مقدار (0/742) در فصل بهار یافت شد.
نتیجه گیری: تخلیه انواع پساب خانگی، صنعتی و کشاورزی در تالاب از مهمترین عوامل کاهش کیفیت آب می توان ذکر کرد. نتایج این تحقیق نشان داد روش TOPSIS تغییرات کیفی منابع آبی را به وضوح نشان می دهد، بر این اساس تالاب بین المللی انزلی دارای کیفیت آب متوسط است.

اثر غلظت کلسیم ‌کلرید در هضم بیولوژیک مشترک زباله جامد شهری و شیرابه لندفیل

محمدعلی ابراهیمی نیک

زمینه و هدف: در سال های اخیر، مدیریت و دفع مواد زائد جامد شهری به یک مشکل جهانی و به مهمترین دغدغه های زیست محیطی تبدیل شده است. هضم بی هوازی علاوه بر پردازش زباله جامد، یک راه حل بالقوه و مقرون به صرفه برای پردازش پساب های آلی نیز به شمار می رود. هدف این تحقیق، بررسی تاثیر مثبت یا منفی کلسیم کلرید روی تولید بیوگاز حاصل از پردازش بی هوازی مشترک زباله شهری و شیرابه لندفیل است.
روش بررسی: اثر 8 سطح کلسیم کلرید بر هضم مشترک زباله جامد شهری و شیرابه در راکتورهای mm ۵۰۰ تحت شرایط دمایی مزوفیلیک و در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار مورد بررسی قرار گرفت. راکتورها با نسبت VS سوبسترا به ماده اصلی 2 بارگذاری و حجم بیوگاز به صورت روزانه اندازه گیری شد. جامدات کل و فرار، کربن/نیتروژن موجود در زباله و همچنین COD، BOD و فلزات سنگین شیرابه براساس استاندارد APHA اندازه گیری شد.
یافته ها: نتایج آزمایش نشان داد که با افزایش غلظت کلسیم کلرید، pH راکتور کاهش می یابد. بالاترین میزان تولید بیوگاز تجمعی مربوط به تیمار ۲Ca (g/L 2 ) با بیشترین درصد کاهش VS و TS به دست آمد. غلظت های بالاتر از این مقدار کلسیم کلرید (≥ g/L3) سبب کاهش تجزیه پذیری جامدات فرار و کل شده و در نتیجه عملکرد هاضم کاهش یافت.
نتیجه گیری: از نتایج به روشنی می توان دریافت که افزودن کلسیم کلرید، راه حل موثری برای بهبود تخریب پذیری زیستی در هضم مشترک زباله جامد شهری و شیرابه بوده و با کاهش درصد جامدات کل و فرار، میزان بیوگاز افزایش می یابد.

بررسی تاثیر اقلیم بر کیفیت شیمیایی آبخوان دشت ورامین با استفاده از نرم افزار GIS

محمود علی محمدی

زمینه و هدف: آب های زیرزمینی اصلی ترین منابع تامین آب شرب در جهان هستند. تغییرات اقلیمی در دهه های اخیر منجر به ﺑﺤﺮان ﻛﻢ آﺑﻲ در ﺑﺴﻴﺎری از ﻛﺸﻮرﻫﺎی ﺟﻬﺎن از جمله ایران شده است. در چنین شرایطی، ﺗاﻣﻴﻦ آب آﺷﺎﻣﻴﺪﻧﻲ ﺳﺎﻟﻢ اﻫﻤﻴﺖ ویژه ای دارد و آﮔﺎﻫﻲ از تاثیرات اقلیمی بر ﻛﻴﻔﻴﺖ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ اﻳﻦ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻧﻘﺶ ﻋﻤﺪه ای در ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری مناسب از آنها داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ.
روش بررسی: با استفاده از مدل های زمین آماری GIS تاثیر عوامل اقلیمی دمای کمینه و بیشینه، میانگین بارش، تبخیر، تعرق و شاخص پوشش گیاهی بر کیفیت منابع آب زیرزمینی دشت ورامین شامل: pH، هدایت الکتریکی، مواد جامد محلول، آنیون ها و کاتیون ها و سختی کل بررسی و نقشه های پهنه بندی آنها تولید شد. همبستگی این فاکتورها با استفاده از ابزار تحلیل همبستگی فضایی در سطح اطمینان 0/95 (0/05 p =) در محیط GIS بررسی شد.
یافته ها: نتایج نشان دادند که این پارامترها (به جز pH) در سطح دشت از تغییرپذیری بسیار بالایی برخوردارند و توزیع فضایی داده ها در این منطقه حول میانگین، نرمال نیست و به صورت معنی داری فراوانی پیکسل های با مقادیر کمتر از میانگین فضایی منطقه، بالاتر است. توزیع فضایی فاکتورها نشان دادند که مقدار آنها (به جز pH) در نواحی مرکزی دشت کم بوده و در نواحی غربی و شمال غربی به اوج خود می رسند. توزیع فضایی pH در تمامی نواحی دشت تقریبا یکنواخت بود.
نتیجه گیری: نتایج آنالیز همبستگی نشان داد که کیفیت منابع آبی متاثر از عوامل اقلیمی بوده و دمای بیشینه، بالاترین اثر اقلیمی را دارد.

مدل‌سازی پیامد انفجار مخازن نگهداری اتیلن ‌اکساید با استفاده از نرم‌افزار PHAST (مطالعه موردی در یک صنعت پتروشیمی)

احمد سلطان زاده

زمینه و هدف: اتیلن اکساید (EO) ماد ه ای بسیار سمی و خطرناک با پتانسیل بالای انفجار و حریق است و واحدهای تولید اتیلن اکساید در میان پرمخاطر ه ترین واحدهای صنایع پتروشیمی قرار دارند. این مطالعه با هدف تجزیه و تحلیل و مدل سازی پیامد ناشی از انفجار مخازن نگهداری EO در یکی از صنایع پتروشیمی ایران طراحی و انجام شده است.
روش بررسی: در این مطالعه پیامدهای ناشی از انفجار EOدر مخازن نگهداری یک صنعت پتروشیمی شناسایی و مورد تحلیل قرار گرفته است. این مطالعه در سال 1396 و با استفاده از نرم افزار PHAST,6.54 انجام شده است. برای این مطالعه دو شرایط آب و هوایی شامل شرایط آب و هوایی اول (بهار و تابستان) و شرایط آب و هوایی دوم (پاییز و زمستان) در نظر گرفته شد.
یافته ها: نتایج مدل سازی برای شرایط آب و هوایی اول و دوم نشان داد که در اثر پیامد انفجار به ترتیب تا شعاع 204 و 256 متری امکان ایجاد خسارات شدید وجود دارد. بعلاوه، براساس معیارهای سنجش پیامد حوادث مرتبط با سطوح آسیب مانند موج انفجار، سرعت و جهت وزش باد در اثر وقوع سناریو تخلیه ناگهانی و در نظر گرفتن نتایج عددی مربوط به مدل سازی، پیامد این سناریو در شرایط آب و هوایی دوم (پاییز و زمستان) نسبت به شرایط آب و هوایی اول (بهار و تابستان) بیشتر است.
نتیجه گیری: یافته های مطالعه بیانگر این است که علاوه بر خطر بسیار بالای انفجار مخازن نگهداری EO، سناریوهای مدل سازی شده در شرایط آب و هوایی مختلف دارای پیامد متفاوت بوده، بنابراین بایستی توجه جدی تری به ایمنی این تجهیزات به عنوان کانون های خطر در این صنعت پتروشیمی و صنایع مشابه شود.

کارایی فرایند کمپوست سازی در حذف آنتی بیوتیک مترونیدازول به‌عنوان پسماند دارویی

مینا محققی

زمینه و هدف: امروزه استفاده فزآینده از آنتی بیوتیک ها به منظور کنترل بیماری و از طرفی مدیریت و دفع نامناسب پسماند های دارویی در اماکن مختلف بهداشتی-درمانی، موجب بروز معضلات زیست محیطی شده و سلامت انسان را تهدید می نماید. تحقیق حاضر با هدف بررسی کارایی حذف آنتی بیوتیک مترونیدازول، به عنوان یکی از پرمصرف ترین داروها، در طول فرایند کمپوست سازی انجام شد.
مواد و روش ها: در این مطالعه، از روش کمپوست هوازی جهت حذف مترونیدازول استفاده شده است که برای تهیه آن، مخلوطی از فضولات دامی، زائدات میوه، کاه و لجن به کار برده شد. مترونیدازول در سه غلظت 20، 50 و mg/kg 100 به راکتورهای کمپوست اضافه شد. مدت زمان فرایند 40 روزه بود. نمونه برداری از راکتورها به صورت هفتگی بوده و جهت آنالیز آنتی بیوتیک از دستگاه HPLC مجهز به دتکتور UV استفاده گردید. تعداد نمونه ها 42 عدد بود و آزمایش دوبار تکرار شد. شرایط دما، رطوبت، pH و C/N بستر کمپوست تحت پایش بود و جهت آنالیز نمونه ها از نرم افزار SPSS22 استفاده شد.
یافته ها: کارایی حذف مترونیدازول پس از 21 روز برای راکتورها با غلظت 20، 50 و mg/kg100 از آنتی بیوتیک به ترتیب برابر با 99/9، 96/73 و 93/48 درصد بود. با افزایش غلظت در راکتورها میزان حذف کاهش و با افزایش زمان درصد حذف افزایش یافته است. در انتهای فرایند، کارایی حذف برای هر سه راکتور 99/99 درصد بوده است. خصوصیات فیزیکی-شیمیایی کمپوست نهایی در محدوده استاندارد ملی بود.
نتیجه گیری: استفاده از فرایند کمپوست هوازی جهت حذف مترونیدازول، اثر بخش و سازگار با محیط زیست است. بطوری که در پایان فرایند 99/99 درصد مترونیدازول حذف شد.

شناسایی بیوآئروسل‌های باکتریایی در ایستگاه‌های پرستاری یک بیمارستان دولتی در شهر تهران

رضوان زنده دل

زمینه و هدف: مواجهه با باکتری ها به علت حضور عوامل بیماری زا در بیمارستان ها، یکی از مهمترین مشکلات بهداشتی در پرسنل درمانی است. سازمان جهانی بهداشت در گزارش سال 2011، شیوع جهانی عفونت های بیمارستانی را از 5/7 تا 19/1درصد اعلام نموده است. هدف از این مطالعه شناسایی پاتوژن های باکتریایی در ایستگاه های پرستاری یک بیمارستان دولتی در تهران و به منظور تعیین مخاطرات شغلی در آنها بوده است.
روش بررسی: این مطالعه مقطعی در ایستگاه های پرستاری با سه بار تکرار و در 15 بخش مختلف از یک بیمارستان دولتی در تهران انجام شد. 45 نمونه بر روی سه نوع محیط کشت نوترینت آگار، مک کانگی آگار و مانیتول سالت آگار تهیه شد. نمونه های هوا طبق روش NIOSH0800 و توسط دستگاه مخصوص نمونه گیری باکتری از هوا با دبی L/min 28/3 و به مدت min 5 تهیه گردید. نمونه های تهیه شده با روش های تست های تشخیصی میکروبی بررسی گردید.
یافته ها: میانگین پاتوژن های باکتریایی در ایستگاه های بررسی شده CFU/m³)) 125/27±180/03 مشاهده شد. نتایج نشان داد نمونه های هوا در تمامی ایستگاه های پرستاری به باکتری گرم مثبتStaphylococcu aureus آلوده است. در 26/7 درصد از ایستگاه های پرستاری مواجهه شغلی با Acinetobacter Iwoffii به عنوان شایع ترین باکتری گرم منفی مشاهده شد. ایستگاه پرستاری بخش ارتوپدی بیشترین تعداد باکتری (CFU/m³ 399/99) و بخش پیوند قلب و عروق کمترین آلودگی (CFU/m³ 43/73) را نشان داد.
نتیجه گیری: میزان تماس شغلی در 80 درصد نمونه ها بالاتر از استاندارد اعلام شده توسط ACGIH)) مشاهده گردید. با توجه به حضور باکتری های Staphylococcus aureus، E.Coli و Acinetobacter Iwoffii در هوای ایستگاه های پرستاری خطر ابتلا به عفونت های بیمارستانی در پرسنل درمانی وجود دارد. به نظر می رسد پاکسازی مناسب سطوح در بخش های مختلف بیمارستان و روش های کنترل مهندسی در ایستگاه های مطالعه شده وجود ندارد که منجر به پراکنده شدن بیوآئروسل ها در هوا می گردد.