http://ijhe.tums.ac.ir  سلامت و محیط زیست - مقالات نشریه - سال 1397 جلد11 شماره4 Yektaweb Collection - https://yektaweb.com fa 1397/12/10 http://journals.tums.ac.ir/ijhe/browse.php?a_id=6183&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">زمینه و هدف: </span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">پنیر سنتی ویژگی های</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">ارگانولپتیک</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مطلوبی برای مصرف کننده ایرانی</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">دارد</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">.</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> اشریشیاکلی،</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">استافیلوکوکوس</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">اورئوس و</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">سالمونلاها</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">از</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مهمترین</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">عوامل</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">میکروبی</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">در</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">بروز</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مسمومیت های</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">غذایی و عفونت های گوارشی هستند که می توانند این فرآورده را آلوده نمایند. هدف از این مطالعه، بررسی میزان آلودگی و تعیین مقاومت آنتی بیوتیکی سویه های باکتریایی اشاره شده جدا شده از پنیرهای سنتی عرضه شده در شهرستان مهاباد بود.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مواد و روش ها: </span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">در یک مطالعه توصیفی </span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">&ndash;</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> مقطعی، در سال 1395، تعداد 100 نمونه پنیر سنتی از مراکز تولید و توزیع این فرآورده از سطح شهرستان مهاباد انتخاب و به</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"> </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">منظور بررسی میزان آلودگی باکتریایی طبق دستورالعمل استاندارد ایران، از نظر وجود استافیلوکوکوس اورئوس، شناسایی اشریشیاکلی و شناسایی سالمونلا مورد بررسی واقع شدند. تست آنتی بیوگرام با استفاده از روش استاندارد انتشار از دیسک و اندازه گیری قطر هاله مهاری بر</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">روی</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">محیط</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مولر</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">هینتون</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">آگار</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">صورت</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">گرفت.&nbsp; </span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته ها: </span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">از 100 نمونه مورد بررسی، به ترتیب 54 ، 45 و صفر</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نمونه</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">از</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نظر وجود</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">باکتری</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">اشریشیاکلی، استافیلوکوکوس اورئوس و سالمونلا مثبت</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">شدند. </span></span><span style="background:white;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">تمامی اشریشیاکلی جدا شده به آموکسی سیلین و</span></span></span>&nbsp;<span style="background:white;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">استافیلوکوکوس اورئوس به </span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">آموکسی سیلین-کلاولانیک اسید</span></span><span style="background:white;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> و آموکسی سیلین مقاوم بودند</span></span></span><span dir="LTR" style="background:white;"><span style="font-family:times new roman,serif;">.</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> ولی 66/6 درصد ایزوله های جدا شده اشریشیاکلی به سفتریاکسون و 97/7 درصد ایزوله های جدا شده استافیلوکوکوس اورئوس به تری متوپریم </span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">&ndash;</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> سولفامتوکسازول حساسیت داشتند. </span></span><br> <strong><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه گیری: </span></span></span></strong><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">پنیرهای سنتی عرضه شده در شهرستان مهاباد از نظر میکروبی در وضعیت مطلوبی قرار نداشته و</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">با استانداردهای موجود فاصله دارند که نیاز به اعمال پایش و کنترل های بیشتری است. </span></span></span></div> ابراهیم مولایی آقایی http://journals.tums.ac.ir/ijhe/browse.php?a_id=6007&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">زمینه و هدف:</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> رادن یک گاز رادیواکتیو، بی بو است.</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> گاز</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">رادن</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">با</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">انتشار</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">پرتو</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">آلفا</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">و</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">چسبیدن</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">به</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">ذرات</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">گرد</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">و</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">غبار</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">موجود</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">در</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">هوا</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">می تواند</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">باعث</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">ایجاد</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">سرطان</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">ریه</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">شود</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">. این مطالعه به اندازه گیری غلظت رادن در هوای داخل منازل مسکونی و اماکن عمومی شهر فیروزکوه و مقایسه مقادیر موجود با رهنمودها و استانداردهای توصیه شده بین المللی پرداخته است. </span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">روش بررسی:</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> جهت اندازه گیری غلظت گاز رادن از روش اندازه گیری غیرفعال و دتکتورهای </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">CR-39</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> استفاده گردید. دتکتورها به مدت سه ماه در </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">داخل </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">منازل و اماکن</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">عمومی سطح شهر جایگذاری گردیدند. بعد از طی این مدت، دتکتورها جمع آوری شدند و در آزمایشگاه، در محلول سود </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">N</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> 6/25 در دمای </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">&deg;C</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> 85 به مدت </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">h</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> 4 قرار داده شدند و پس از آماده سازی با استفاده از دستگاه اسکن اتوماتیک و روش های آماری مناسب، غلظت گاز رادن تعیین شد.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته ها:</span></span></strong> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتایج مطالعه بیانگر این است که</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">میانگین</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">غلظت</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">گاز</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">رادن</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">در</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">منازل</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> مسکونی</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">و</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">اماکن </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">عمومی </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">به</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">ترتیب </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">137/74 و</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"> Bq/m³</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> 110/17</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> بوده است. </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مقایسه نتایج حاصل با رهنمود سازمان جهانی بهداشت نشان می دهد که 76/3 درصد از منازل و 66/7 درصد از اماکن دارای غلظت بیش از مقدار رهنمودی (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">Bq/m³</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">100) بوده اند .</span></span><br> <strong><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه گیری:</span></span></span></strong> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتایج</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">حاصل</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">از</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">این</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مطالعه</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">می تواند</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">برای</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">تهیه</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نقشه</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">ملی</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">گاز</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">رادن</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">در</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">سطح</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">کشور</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مورد</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">استفاده</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">قرار</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">گیرد</span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:11.0pt;">.</span></span></div> علیرضا مصداقی نیا http://journals.tums.ac.ir/ijhe/browse.php?a_id=6138&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">زمینه و هدف:</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> نظر به سمیت، خطرات بهداشتی و اکولوژیکی فلزات سنگین در محیط زیست و تاثیرپذیری موجودات زنده، &nbsp;سنجش و ارزیابی غلظت آنها در سطوح مختلف بوم سازگان های آبی بسیار ضروری است. </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">از این رو مطالعه حاضر به سنجش غلظت فلزات سرب، نیکل، مس و روی و ارزیابی مخاطره اکولوژیکی آنها در رسوبات سطحی رودخانه سزار در استان لرستان می پردازد.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">روش بررسی:</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> نمونه برداری از 16 ایستگاه در طول رودخانه سزار انجام شد. پس از آماده سازی و هضم اسیدی نمونه ها، غلظت فلزات مذکور با استفاده از دستگاه جذب اتمی تعیین گردید. </span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته ها</span></span></strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">:</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> میانگین کلی غلظت فلزات نیکل، روی، مس و سرب در رسوبات رودخانه به ترتیب به میزان </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">mg/kg</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> 71/84 > 40/56 >7/75 > 5/61 به دست آمد.</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> بررسی شاخص های پتانسیل سمیت حاد فلزات، ریسک اکولوژیکی و بار آلودگی بیانگر وضعیت آلودگی پایین در رسوبات رودخانه بود. خطر محیط زیستی فلزات در رسوبات منطقه به ترتیب </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نیکل > سرب> مس > روی </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">ارزیابی گردید. همچنین یافته ها نشان داد در بین فلزات، فاکتور آلودگی و ارزیابی خطر اصلاح شده (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">mHQ</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">) برای فلز نیکل به ترتیب در حد متوسط، </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">و</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> در </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">طبقه آلودگی متوسط تا آلودگی قابل ملاحظه است.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه گیری</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">:</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> براساس نتایج ، پتانسیل سمیت حاد و خطر اکولوژیکی وضعیت آلودگی فلزات سنگین در رسوبات منطقه، پایین ارزیابی می گردد. </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">اما گسترش شدید فعالیت های انسانی مختلف در نواحی اطراف رودخانه، در کنار آلودگی فلز نیکل در رودخانه و احتمال اثرات سوء بیولوژیکی آن در محیط بر لزوم پایش مداوم رودخانه و ارزیابی خطر سلامت و خطر اکولوژیکی آن تاکید دارد. </span></span><br> &nbsp;</div> ثمر مرتضوی http://journals.tums.ac.ir/ijhe/browse.php?a_id=6109&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14px;"><strong><span style="font-family: b lotus;">زمینه و هدف:</span></strong> <span style="font-family: b lotus;">مخارج بهداشتی و میزان آلودگی محیط زیست از شاخص های توسعه بشمار می رود. لذا هدف مطالعه، بررسی تاثیرگذاری هزینه های سرانه بهداشتی و تاثیر انتشار</span> <span style="font-family: b lotus;">گاز دی اکسیدکربن (</span><span dir="LTR">CO₂</span><span style="font-family: b lotus;">) به عنوان شاخص آلودگی محیط زیست، بر رشد اقتصادی کشورهای منتخب توسعه یافته و درحال توسعه است.</span><br> <strong><span style="font-family: b lotus;">روش بررسی</span></strong><span style="font-family: b lotus;">: اثر مخارج بهداشتی و آلودگی هوا بر رشد اقتصادی، بر اساس اطلاعات دو گروه از کشورهای توسعه یافته و درحال توسعه (دوره 2015-2000) و استفاده از روش های اقتصادسنجی بررسی شده است.</span><br> <strong><span style="font-family: b lotus;">یافته ها:</span></strong><span style="font-family: b lotus;"> برازش معادلات مؤید تاثیر معنی دار مخارج سرانه بهداشت و انتشار </span><span dir="LTR">CO₂</span><span style="font-family: b lotus;"> بر رشد اقتصادی هر دو گروه از کشورها است. در صورت 1 درصد تغییر در این مخارج، رشد کشورهای توسعه یافته 0/029 درصد و درحال توسعه 0/054 درصد افزایش می یابد. همچنین تاثیر انتشار </span><span dir="LTR">CO₂</span> <span style="font-family: b lotus;">بر رشد آنها به ترتیب 0/011- و 0/073</span>&ndash;<span style="font-family: b lotus;"> درصد است.</span><br> <strong><span style="font-family: b lotus;">نتیجه گیری</span></strong><span style="font-family: b lotus;">: بهداشت تاثیر مستقیم بر رشد اقتصادی دارد. بهداشت با تاثیر بر بهره وری نیروی کار (با افزایش امید به زندگی و زمان مفید کار) و با کاهش هزینه های درمانی و صرف این منابع در سایر زمینه ها، بر رشد اثر مثبت می گذارد. همچنین افزایش آلودگی هوا بر رشد اقتصادی کشورها اثر منفی دارد.</span></span><br> &nbsp;</div> محمدرضا میرزایی نژاد http://journals.tums.ac.ir/ijhe/browse.php?a_id=6085&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">زمینه و هدف: </span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">صنایع هیدروکربنی به دلیل ماهیت خاص فرایندی، منابع بالقوه انتشار ترکیبات آلی محسوب می شوند. این ترکیبات می توانند مستقیما یا با تولید ترکیبات ثانویه بر روی سلامتی افراد تاثیر نامطلوب ایجاد نمایند. بنابراین شناسایی آنها گام مهمی در تدوین برنامه های کنترلی محسوب می شود. این مطالعه با هدف شناسایی نوع و میزان ترکیبات آلی فرار در منطقه پارس جنوبی صورت گرفت. </span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">روش بررسی:</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> در این مطالعه مقطعی، فرایندهای صنعتی مستقر در منطقه بررسی و اطلاعات لازم برای تخمین انتشار ترکیبات آلی گردآوری شد. جرم انتشار یافته از هر یک از ترکیبات آلی فرار در یک دوره یکساله (میانگین 92 تا 93) برآورد و براساس سه معیار جرم منتشره، مخاطرات بهداشتی و پتانسیل تولید ازن یا واکنشگری، اولویت بندی شدند.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته ها:</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> نتایج این مطالعه نشان داد که بیشترین میزان انتشار از نشتی تجهیزات و تانک های ذخیره (64 درصد)، برج های خنک کننده (21 درصد) و فلرینگ (11 درصد) رخ داده است. 171 نوع ماده آلی از این فرایندها منتشر می شوند که بیشترین جرم انتشار یافته مربوط به پروپیلن (21 درصد) بود. آلکن ها بیشترین سهم را در کل جرم منتشره (41 درصد) و تولید ازن (78 درصد) داشتند. با وزن دهی فهرست مواد براساس سه معیار مورد نظر، فرمالدهید مهمترین ماده آلی فرار منتشره بود و مهمترین واحدهای انتشار نیز واحدهای الفین و آروماتیک بودند. </span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه گیری:</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> این روش می تواند ابزاری مفید برای شناسایی ترکیبات آلی موثر در چنین مناطقی باشد. در منطقه پارس جنوبی بهینه ترین استراتژی کنترلی، کنترل انتشار فرمالدئید از فرایندهای الفین و آروماتیک است. کنترل منابع انتشار پروپیلن، اتیلن و بوتیلن در اولویت بعد قرار دارد.</span></span><br> &nbsp;</div> خسرو اشرفی http://journals.tums.ac.ir/ijhe/browse.php?a_id=6140&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">زمینه و </span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">هدف:</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> ﻧﻤﮏ ﻳﺪﺩﺍﺭ مهمترین ﻣﻨﺒﻊ ید دریافتی در ایران است ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻫﺎﻱ ﻗﺒﻠﻲ ﻧﺸﺎﻥ ﺩﺍﺩﻧﺪ که ید نمک های کشور هم در سطح توزیع و هم در سطح مصرف در وضعیت مناسبی نیست. هدف از این مطالعه توصیفی</span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">&ndash;</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">تحلیلی بررسی میزان ید نمک های خوراکی در سطح مصرف خانوارهای تحت پوشش معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران در سال 1395 است. </span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">روش بررسی:</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> این مطالعه برروی 315 خانوار که با روش نمونه گیری تصادفی و از سامانه سیب</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> (</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">سامانه یکپارچه بهداشت کشور) انتخاب شده بودند انجام شد. همراه با گرفتن نمونه نمک چک لیست از طریق مصاحبه تکمیل و میزان ید همه نمونه ها با روش کیت ید سنج، اندازه گیری شد و یک سوم نمونه ها علاوه بر کیت با استفاده از تیتراسیون نیز اندازه گیری و چک لیست ها تحلیل شدند. </span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">ﻳﺎﻓﺘﻪﻫﺎ:</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> میانگین ید نمک مصرفی خانوارها </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">&micro;g/g</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> 18/53 بود که این مقدار کمتر از استاندارد ملی کشور است. 12 درصد از ید نمونه های نمک با استاندارد </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">WHO</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> و </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">۵۹</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">درصد با استاندارد قبلی وزارت بهداشت (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">&micro;g/g</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> 55-20) و هیچکدام از نمونه ها با استاندارد جدید وزارت بهداشت (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">&micro;g/g</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> 60-30) مطابقت نداشت. </span></span><br> <strong><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه گیری:</span></span></span></strong><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> مشخص گردید که ارتباط معنی داری بین متغیرهایی مانند جنس و نوع ظرف نمک و ... با میزان ید برقرار نیست (0/05</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;"><</span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:11.0pt;">p</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">). </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">ﻧﻤﮏ ﻫﺎﻱ ﻣﺼﺮﻓﻲ ﺩﺭ خانوارهای </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مورد مطالعه</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">ﺩﺍﺭﺍﻱ ﻣﻘﺎﺩﻳﺮ ﮐﺎﻓﻲ ﻳﺪ ﻧﺒﻮﺩه ﻭ دانش و اطلاعات خانوارها در رابطه با اختلالات ناشی از کمبود ید کافی نیست و نیاز به آموزش همگانی دارند. </span></span></span></div> رامین نبی زاده http://journals.tums.ac.ir/ijhe/browse.php?a_id=6132&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><strong><span style="font-family:b lotus;">زمینه و هدف: </span></strong><span style="font-family:b lotus;">امروزه آلاینده های مرتبط با پالایشگاه ها و محصولات وابسته به نفت نگرانی های زیادی را در رابطه با محیط زیست به وجود آورده اند. در این بین سهم روانکارهای خودرو به عنوان یکی از محصولات وابسته به نفت در رابطه با مسائل زیست محیطی، آلودگی های مضر بشر و تشدید گرمایش جهانی غیرقابل اغماض است. اخیرا روش ارزیابی چرخه حیات به عنوان ابزاری سودمند جهت یافتن راه حل هایی برای مشکلات زیست محیطی ارائه شده است. هدف از این پژوهش، بررسی و مقایسه اثرات زیست محیطی روانکارهای خودرو و مواد تشکیل دهنده آن (روغن پایه و مواد افزودنی) و در نهایت شناسایی مواد آلاینده جهت جایگزینی آن با مواد دوستدار محیط زیست است.</span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;">روش بررسی: </span></strong><span style="font-family:b lotus;">در این مطالعه ابتدا مرز سیستم مشخص گردید و سپس مراحل ارزیابی چرخه حیات برای روانکارهای خودرو پیگیری شد. نهایتا نتایج در نرم افزار </span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">SimaPro</span></span><span style="font-family:b lotus;"> براساس شاخص های روش </span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">Eco Indicator 95</span></span><span style="font-family:b lotus;"> ارائه و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.</span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;">یافته ها</span></strong><span style="font-family:b lotus;">: نتایج پژوهش نشان داد علی رغم این که مواد افزودنی تقریبا 20 درصد روانکارها را تشکیل داده اند، اما بیش از 80 درصد آلاینده های زیست محیطی به آنها مربوط می شود. این مواد تاثیر چشمگیری در انتشار گازهای گلخانه ای و پتانسیل گرمایش جهانی دارند به طوری که</span> <span style="font-family:b lotus;">91 درصد از انتشارات </span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">CO₂</span></span> <span style="font-family:b lotus;">(</span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">kg</span></span><span style="font-family:b lotus;">7/81) مربوط به روانکارهای خودرو ناشی از مواد افزودنی است. همچنین این مواد باعث انتشار</span>&nbsp;<span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"> kg C₂H₄</span></span><span style="font-family:b lotus;">0/00913 و</span> <span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">kg SPM</span></span><span style="font-family:b lotus;">0/0368 شده و در نتیجه از عوامل مؤثر در تشکیل غلظت های تابستانی و زمستانی هستند. همچنین، روانکارهای خودرو باعث ورود فلزات سنگین (</span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">kg Pb</span></span><span style="font-family:b lotus;"> ^5-10&times;3/95) به آب و انتشار مواد سرطان زا (</span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">kg B(a)P</span></span><span style="font-family:b lotus;"> ^6-10&times;4/22) می شوند که روغن های پایه درصد بسیار کمی از ورود این مواد را به خود اختصاص داده است.</span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;">نتیجه گیری:</span></strong><span style="font-family:b lotus;"> مهمترین عامل آلایندگی زیست محیطی روغن های روانکار خودرو، مواد افزودنی به آن تعیین گردید. با توجه به اینکه درصد آلایندگی هر یک از مواد افزودنی به روانکارها به ترتیب شامل مواد ضد زنگ (40 درصد)، مواد ضد سایش (23 درصد)، پاک کننده ها (20 درصد) و اصلاح کننده های چسبندگی (17 درصد) است، شرکت می بایست به دنبال تغییر مواد ضدزنگ و جایگزینی آن با آنتی اکسیدان هایی با آلایندگی زیست محیطی پایین تر در چرخه تولید محصولات روانکار خود باشد.</span></span><br> &nbsp;</div> محسن شفیعی نیک آبادی http://journals.tums.ac.ir/ijhe/browse.php?a_id=6154&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">زمینه و هدف:</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> این پژوهش در زمینه ارزیابی خطر بوم شناختی گروه مهمی از آلاینده ها به نام هیدروکربن های آروماتیک چند حلقه ای (</span></span><span dir="LTR">PAHs</span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">) در رسوبات فراساحل استان بوشهر است که با هدف مدلسازی خطر سمیت این ترکیبات برای موجودات آبزی منطقه مورد مطالعه، انجام پذیرفته است.</span></span><br> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"><strong>روش بررسی:</strong> در مدل ارزیابی خطر استفاده شده در این مطالعه، در گام اول واحدهای سمیت و حلالیت </span></span><span dir="LTR">PAHs</span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> با استفاده از مدل های ارتباطات ساختاری-فعالیت کمی (</span></span><span dir="LTR">QSAR</span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">) مدلسازی شد و در گام دوم غلظت ترکیبات در آب میان بافتی رسوبات به عنوان نماینده جزء در دسترس زیستی این ترکیبات مورد محاسبه قرار گرفت. در نهایت مدل معرفی شده برای ارزیابی رسوبات فراساحل خلیج فارس مورد استفاده قرار گرفت. رسوبات منطقه در 7 خط عمود بر ساحل و در 19 ایستگاه به منظور ارزیابی خطر بوم شناختی 21 ترکیب </span></span><span dir="LTR">PAHs</span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> مورد مطالعه قرار گرفتند. استخراج و پاکسازی ترکیبات رسوبات با روش استخراج مایع تحت فشار (</span></span><span dir="LTR">PLE</span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">) و ستون باز کروماتوگرافی انجام شد. ترکیبات با دستگاه </span></span><span dir="LTR">GC-MS</span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> آنالیز شدند.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته ها:</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> سمیت و حلالیت </span></span><span dir="LTR">PAHs</span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> مدلسازی شد و مقدار همبستگی پیرسون برای داده های پیش بینی شده در مدل و اندازه گیری شده بیش از 0/93 به دست آمد. مقدار سمیت کل ترکیبات به عنوان شاخص خطر معرفی گردید. به کارگیری مدل برای منطقه مورد مطالعه، مقدار بیشینه و کمینه سمیت کل برای رسوبات را به ترتیب معادل 0/018 و 0/147 نشان داد. نتایج نشان داد که </span></span><span dir="LTR">PAHs</span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> موجود در رسوبات هرچند نگرانی عمده ای را در این منطقه ایجاد نمی کند، اما ممکن است در سطوح مختلف زیر حد کشندگی بر موجودات کف زی اثرگذار باشد. نتایج به کارگیری مدل ارزیابی خطر معرفی شده در این مطالعه برای ترکیبات غیر استخلافی </span></span><span dir="LTR">PAHs</span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> اندازه گیری شده در منطقه نشان داد که رسوبات ساحل ایرانی خلیج فارس در محدوده استان بوشهر در محدوده کم خطر قرار دارند.</span></span><br> <strong><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه گیری</span></span></span></strong><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">:</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مطالعه حاضر نشان دهنده خطر پایین آلودگی رسوبات منطقه است. با فاصله از ساحل و تاسیسات نفتی-گازی منطقه، شاخص خطر کاهش نشان داد که بیانگر اثر زیاد فعالیت های انسانی بر آلودگی محدوده مورد مطالعه است.</span></span></span></div> فاطمه باطنی http://journals.tums.ac.ir/ijhe/browse.php?a_id=6141&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">زمینه و هدف:</span></span></span></strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> مخازن آب چاه نیمه در استان سیستان و بلوچستان مهمترین منبع تامین کننده آب شرب و کشاورزی هستند. بارش، جغرافیای حوضه آبریز، اتمسفر، زمین شناسی و فعالیت های انسانزاد فاکتورهای تاثیرگذار بر</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"> </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">روی کیفیت آب مخازن چاه نیمه ها هستند. بنابراین پایش و ارزیابی کیفیت آب چهار مخزن چاه نیمه از اهداف اصلی این پژوهش است. </span></span></span><br> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">روش بررسی:</span></span></span></strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> نمونه</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"> </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">برداری آب از 84 ایستگاه در چاه</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"> </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نیمه</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"> </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">ها، براساس روش های استاندارد در دو دوره</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">(شهریور ماه 1396 و فروردین ماه 1397) صورت گرفت و یون های اصلی، کلیفرم، </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">BOD</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">، هدایت الکتریکی، ذرات جامد محلول، اسیدیته و نیترات اندازه گیری شدند. نمودارهای پایپر وگیبس و روش های آماری برای تحلیل های هیدروژئوشیمیایی داده ها مورد استفاده قرار گرفتند. به منظور تعیین وضعیت کیفی آب از شاخص کیفیت آب (</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">WQI</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">) استفاده شد.</span></span></span><br> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته ها:</span></span></span></strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> نتایج تحلیل هیدروژئوشیمیایی نشان دهنده تغییر تیپ آب از بیکربناته سدیک و سولفاته سدیک به کلروره سدیک در طی دوره های نمونه برداری است. نمودار گیبس نشان داد که هوازدگی سنگ ها به طور عمده کنترل کننده شیمی یون های اصلی آب بوده است. نتایج تحلیل های آماری مشخص کرد که همبستگی بالایی میان پارامترهایی مانند کلیفرم، نیترات، سولفات و کلر با شاخص کیفیت آب وجود دارد. نتایج پهنه بندی کیفی آب براساس شاخص </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">WQI</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> نشانگر کاهش کیفیت آب چاه نیمه ها به ترتیب چاه نیمه های 3، 2، 1 و 4 است. </span></span></span><br> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه گیری:</span></span></span></strong> <span style="color:#000000;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">در این مطالعه استفاده از روش </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">WQI</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> برای تفسیر آسان و سریع داده ها به منظور استفاده آب شرب، بسیار مفید بوده است. براساس تقسیم بندی </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">WQI</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> اکثر نمونه های آب در محدوده خوب تا ضعیف قرار گرفته اند. </span></span></span><br> &nbsp;</div> عطا شاکری http://journals.tums.ac.ir/ijhe/browse.php?a_id=6126&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><strong><span style="letter-spacing:.4pt;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">زمینه و هدف:</span></span></span></strong> <span style="letter-spacing:.4pt;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">گاز </span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">رادن</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> یکی از عوامل خطر محیطی در هوای داخل است که </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مواجهه با آن سبب افزایش ریسک سرطان ریه می شود و پس از سیگار دومین عامل سرطان ریه شناخته می شود. </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">بنابراین هدف از</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> این مطالعه اندازه گیری غلظت گاز رادن در منازل مسکونی و اماکن عمومی شهر نورآباد ممسنی و برآورد دوز موثر دریافتی ناشی از مواجهه با آن</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> بوده است.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">روش بررسی:</span></span></strong> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">در</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">این</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مطالعه</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">52</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">منزل</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مسکونی</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">و</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">8</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مکان</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">عمومی</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">جهت</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">اندازه</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"> </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">گیری</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">غلظت گاز</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">رادن</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">هوای داخل مورد بررسی</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">قرار</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">گرفتند</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">.</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> اندازه</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"> </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">گیری</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">غلظت</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">رادن هوای داخل به روش غیر فعال</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">با استفاده</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">از</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">آشکارسازهای ردپای آلفا</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">(</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">CR-39</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">) </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">به مدت سه ماه</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">انجام</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">گرفت</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">و پس از این مدت آشکارسازها برای شمارش تعداد ردپاها به آزمایشگاه ارسال شدند.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته ها:</span></span></strong> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتایج نشان</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">می</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"> </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">دهد،</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">میانگین (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">&plusmn;</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> انحراف معیار) </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">غلظت</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">گاز</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">رادن</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">در هوای داخل</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">منازل</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مسکونی</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">و</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">اماکن</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">عمومی</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">به</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">ترتیب </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">(</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">14/7</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">(&plusmn;</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">42/4 و </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">) Bq/m³</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">20/1</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">(&plusmn;</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">32/9 بود و در همه محل های نمونه برداری، غلظت رادن کمتر از مقادیر استاندارد سازمان حفاظت محیط زیست آمریکا و رهنمود سازمان جهانی بهداشت بوده است. همچنین دوز مؤثر دریافتی سالانه ناشی از گاز رادن در منازل مسکونی به طور میانگین</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"> mSv </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">1/07 تخمین زده شد. </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">ارزیابی نتایج به دست آمده نشان می دهد که در مورد منازل مسکونی رابطه معنی داری میان نوع اتاق و تعداد طبقه با غلظت رادن وجود دارد. </span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه گیری:</span></span></strong> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتایج این مطالعه بیانگر این است که</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">غلظت گاز رادن به عنوان یک عامل خطر محیطی در محل های مورد بررسی کمتر از حدود اعلام شده در رهنمود </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">سازمان جهانی بهداشت</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">بوده و احتمالا نقش قابل ملاحظه ای در ایجاد اثرات بهداشتی منتسب به آن ندارد.</span></span><br> &nbsp;</div> محمدصادق حسنوند http://journals.tums.ac.ir/ijhe/browse.php?a_id=6156&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">زمینه و هدف:</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> مدیریت فاضلاب در مناطق روستایی به عنوان یکی از ارکان توسعه پایدار در این مناطق شناخته می شود. لذا هدف از این مطالعه نیازسنجی و اولویت سنجی استقرار تاسیسات مدیریت فاضلاب روستایی در جهت تامین منبع آب سالم و جایگزین در استان های دارای تنش آبی شدید ایران است.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">روش بررسی:</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> این یک مطالعه توصیفی-مقطعی است که در سال 1397-1396 در مناطق روستایی</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">استان های دارای تنش آبی شدید (خراسان جنوبی، خراسان رضوی، فارس، اصفهان، یزد، سمنان، قم و سیستان و بلوچستان) به اجرا درآمد. در این مطالعه، برآورد تعداد روستاهای نمونه به روش کوکران و تعیین روستاهای نمونه به صورت نمونه برداری طبقه ای-قضاوتی بود. داده های مرتبط با استان های نمونه بوسیله یک پرسشنامه محقق ساخت روایی سنجی شده، مورد گردآوری و تجزیه و تحلیل آماری در نرم افزار </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">Excel</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> قرار گرفت.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته ها: </span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتایج این مطالعه نشان داد، اختلاف میان همه استان های مورد مطالعه از نظر اولویت آنها در استقرار تاسیسات مدیریت فاضلاب روستایی در جهت تامین منبع آب سالم و جایگزین بسیار کم بود. بطوری که استان های اصفهان، سمنان و فارس دارای امتیاز 76 از ۱۰۰ بودند و استان های خراسان جنوبی و سیستان و بلوچستان امتیاز ۷۱ را کسب کردند.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه گیری</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">: نتایج این مطالعه با تاکید بر معیارهای تصمیم گیری جامع و مبتنی بر توسعه پایدار، نشان داد که استان های دچار تنش آبی شدید دارای اولویت بالایی درخصوص استقرار طرح های مدیریت فاضلاب روستایی در جهت تامین منبع آب سالم و جایگزین هستند.</span></span><br> &nbsp;</div> مهدی فرزادکیا http://journals.tums.ac.ir/ijhe/browse.php?a_id=6159&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">زمینه و هدف: </span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">استفاده از استخرهای شنا به عنوان یک مرکز ورزشی و تفریحی روز به روز عمومیت بیشتری پیدا می کند. عدم رعایت استانداردهای بهداشتی از نظر ویژگی های فیزیکوشیمیایی، میکربی و سایر پارامترهای بهداشت محیطی، می تواند این ورزش سالم و مفرح را به منبعی برای انتقال و شیوع انواع بیماری ها تبدیل نماید. به دلیل اهمیت حفظ راحتی، بهداشت و سلامت شناگران، این مطالعه با هدف بررسی و تحلیل وضعیت بهداشت محیطی، فیزیکوشیمیایی و میکربی استخرهای شنای شهر تبریز انجام شد.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">روش بررسی:</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> در این مطالعه مقطعی با رویکرد توصیفی، چک لیست بازرسی آیین نامه ماده 13 استخرهای مورد مطالعه (10 استخر دولتی و 22 استخر خصوصی) از واحد بهداشت محیط مرکز بهداشت شهرستان تبریز دریافت و بر طبق بازرسی های انجام شده در زمستان 95 و تابستان 96 اطلاعات مرتبط با اهداف مطالعه از چک لیست استخراج</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> شد. آنالیز داده ها با استفاده از نرم افزار </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">Excel</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">، </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">SPSS,23</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> و آزمون آماری ﻛﺎی دو (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">Chi-squared</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">) انجام شد.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته ها:</span></span></strong> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">میانگین تطابق پارامترهای فیزیکوشیمیایی با استانداردهای موجود در دو فصل برای استخرهای دولتی 67/5 درصد و برای استخرهای خصوصی 65 درصد بود. در بین پارامترهای فیزیکوشیمیایی کلر آزاد باقیمانده نسبت به سایر موارد میزان مطابقت کمتری با استاندارد داشت. به طور میانگین در فصل تابستان 49/5 درصد و در زمستان 28 درصد استخرهای مورد مطالعه دارای آلودگی باکتریایی بودند</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه گیری</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">:</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مقادیر کلر آزاد باقیمانده در قسمت استخر، جکوزی و چیلر حاکی از ضعف مدیریت و راهبری استخرها و پتانسیل بالای بیماری زایی بوده </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">لذا نیاز به پایش مستمر وضعیت بهداشتی استخرها و تدوین برنامه نظارتی هدفمند توسط </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مقامات محلی</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> به ویژه در مورد کنترل استخرهای خصوصی، احساس می شود. </span></span><br> &nbsp;</div> حسن اصلانی