سلامت و محیط زیست http://ijhe.tums.ac.ir  سلامت و محیط زیست - مقالات نشریه - سال 1398 جلد12 شماره3 Yektaweb Collection - https://yektaweb.com fa 1398/9/10 مدیریت پسماندهای بیمارستانی در استان مازندران با تاکید بر پسماندهای ژنوتوکسیک http://journals.tums.ac.ir/ijhe/browse.php?a_id=6247&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">زمینه و هدف:</span></span></span></strong> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">پسماندهای بیمارستانی با محتوای زباله های عفونی، پاتولوژیک، اشیای تیز و برنده، زباله های دارویی و ضایعات ژنوتوکسیک در زمره پسماندهای خطرناک قرار دارند. در این میان پسماندهای ژنوتوکسیک اثرات بسیار مخرب موتاژنیک و تراتوژنیک برای انسان دارند. پسماندهای ژنوتوکسیک به داروهای سایتوتوکسیک، شیمیایی و رادیواکتیو، که در درمان سرطان و یا درمان پیوند اعضا به کار می روند، اطلاق می شوند. هدف از این مطالعه بررسی مدیریت پسماندهای بیمارستانی در استان مازندران با تاکید بر پسماندهای ژنوتوکسیک است. </span></span><br> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">روش بررسی:</span></span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> این مطالعه توصیفی-مقطعی در 35 بیمارستان دولتی و تامین اجتماعی استان مازندران در سال 1396 انجام گرفت. در این تحقیق کمیت و کیفیت پسماندهای بیمارستانی و ژنوتوکسیک و نحوه مدیریت آنها، از طریق تکمیل پرسشنامه های تخصصی مطالعه شد. جهت ارزیابی وضعیت موجود اطلاعات به دست آمده در نرم افزار </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">Excel</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> پردازش و تحلیل گردید.&nbsp; </span></span><br> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته ها:</span></span></span></strong> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">میانگین</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">سرانه</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">پسماند</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">به</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">ازای</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">هر</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">تخت</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">فعال بیمارستانی</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">برابر</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"> kg </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">3/51 بود</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">.</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> این سرانه برای پسماند</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">عادی 2/2، عفونی 1/24، ژنوتوکسیک،</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">شیمیایی و</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">دارویی</span></span> <span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">kg</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> 0/1</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">برآورد شد</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">.</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> میانگین</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">شاخص</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مدیریت پسماندهای بیمارستانی</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">در</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">استان</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مازندران</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">حدود</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">84</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">از</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">100</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">است،</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">که</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نشان دهنده وضعیت خوب</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مدیریت</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">این</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">پسماندها</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">بود</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">.</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> مدیریت</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">پسماندهای ژنوتوکسیک در</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">7</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">بیمارستان</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">تخصصی</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">شیمی</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">درمانی حدود</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">64</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">از</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">100</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">بود،</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">که</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نشان دهنده</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">وضعیت</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">متوسط</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مدیریت</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">این پسماندها بود.</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">در</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">28</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">بیمارستان</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">فاقد</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">بخش</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">شیمی</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">درمانی شاخص مدیریت</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">پسماند ژنوتوکسیک</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">42</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">از</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">100</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">برآورد</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">شد،</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">که</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نشان</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">دهنده</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">وضعیت</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">ضعیف</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مدیریت</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">این</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">پسماندها بود</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">.</span></span><br> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه گیری:</span></span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> عمده</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"> </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">ترین نقطه ضعف در مدیریت پسماندهای بیمارستانی مربوط به مدیریت پسماندهای شیمیایی-دارویی و ژنوتوکسیک بود، بر این اساس بهبود کیفیت مدیریت پسماندهای ژنوتوکسیک و شیمیایی- دارویی بایستی در برنامه ریزی جدید مورد توجه خاص قرار گیرد.</span></span><br> &nbsp;</div> مهدی فرزادکیا برآورد اثرات ذرات معلق هوا با قطر 2/5 میکرومتر و کمتر (PM2.5) شهر تهران بر سلامت، با استفاده از نرم افزار BenMAP-CE http://journals.tums.ac.ir/ijhe/browse.php?a_id=6274&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><strong><span style="border:none windowtext 1.0pt;padding:0cm;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">زمینه و هدف: </span></span></span></strong><span style="border:none windowtext 1.0pt;padding:0cm;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">با وجود بهبود قابل توجه کیفیت هوا در سال 1397 در تهران و کمتر شدن میانگین غلظت های اکثر آلاینده ها در مقایسه با سال های قبل، کیفیت هوا در این کلانشهر کماکان با مقادیر رهنمود سازمان جهانی بهداشت و استاندارد ملی فاصله دارد. </span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">هدف این مطالعه، برآورد اثرات آلودگی هوا بر سلامت در شهر تهران و با لحاظ نمودن توزیع مکانی </span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">ذرات معلق هوا با قطر 2/5 میکرومتر و کمتر </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:11.0pt;">(PM<sub>2.5</sub>) </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> و توزیع مکانی جمعیت، در تعیین میزان مواجهه است.</span></span><br> <strong><span style="border:none windowtext 1.0pt;padding:0cm;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">روش بررسی: </span></span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">در این مطالعه، ضمن معرفی تابع</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">غلظت-پاسخ </span></span><span dir="LTR">GEMM</span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> و نرم افزار </span></span><span dir="LTR">BenMAP-CE</span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">، مرگ و میر منتسب به مواجهه بلند مدت با </span></span><span dir="LTR">PM<sub>2.5</sub></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> هوای آزاد و توزیع مکانی آن در تهران برای سال های 1396 و 1397 از این طریق تخمین زده شده است. داده های غلظت ساعتی </span></span><span dir="LTR">PM<sub>2.5</sub></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> ایستگاه های سنجش کیفیت هوا جهت تخمین میزان غلظت </span></span><span dir="LTR">PM<sub>2.5</sub></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> برای 349 محله تهران استفاده شده است. </span></span><br> <strong><span style="border:none windowtext 1.0pt;padding:0cm;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته ها:</span></span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> نتایج به دست آمده نشان داد که میانگین غلظت مواجهه با </span></span><span dir="LTR">PM<sub>2.5</sub></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> وزن دهی شده با جمعیت در شهر تهران در سال های 1396 و 1397 برابر </span></span><span dir="LTR">&micro;g/m<sup>3</sup></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> 31/8 و </span></span><span dir="LTR">&nbsp;&micro;g/m<sup>3</sup></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">26/2 بوده است. با استفاده از تابع </span></span><span dir="LTR">GEMM</span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">، در مجموع 377</span></span><span dir="LTR">,</span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">7 (126</span></span><span dir="LTR">,</span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">6</span></span><span dir="LTR">-</span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">581</span></span><span dir="LTR">,</span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">8) مرگ منتسب به </span></span><span dir="LTR">PM<sub>2.5</sub></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> در سال 1396 در بزرگسالان (بزرگ تر از 25 سال) برآورد گردید و برای سال 1397 این تعداد 418</span></span><span dir="LTR">,</span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">6 (918</span></span><span dir="LTR">,</span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">5</span></span><span dir="LTR">-</span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">753</span></span><span dir="LTR">,</span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">6) برآورد شد.</span></span><br> <strong><span style="border:none windowtext 1.0pt;padding:0cm;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه گیری:</span></span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> توزیع مکانی مرگ های منتسب به </span></span><span dir="LTR">PM<sub>2.5</sub></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> نشان داد نرخ مرگ منتسب به ازای هر 100 هزار نفر جمعیت، در مناطق 16 و 18 شهرداری تهران از سایر مناطق بالاتر و در منطقه یک از مناطق دیگر پایین تر است.</span></span><br> &nbsp;</div> خسرو اشرفی حذف یون نیکل (II) با استفاده از نانوذرات اکسید آهن (III) از محلول‌های آبی: مطالعه مدل‌های سینتیک، ایزوترم و ترمودینامیک http://journals.tums.ac.ir/ijhe/browse.php?a_id=6246&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;">زمینه و هدف:</span></strong><span style="font-family:b lotus;"> با توجه به وجود صنایعی مانند فولاد زنگ نزن، </span><span style="font-family:b lotus;">حضور یون نیکل (</span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">II</span></span><span style="font-family:b lotus;">) در آب ها و پساب&rlm;ها در غلظت های بالا گزارش شده است</span><span style="font-family:b lotus;">.</span><span style="font-family:b lotus;"> بنابراین، حذف یون نیکل (</span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">II</span></span><span style="font-family:b lotus;">) از پساب&rlm;ها و محیط زیست امری ضروری به شمار می آید. در این پژوهش نانوذرات اکسید آهن (</span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">III</span></span><span style="font-family:b lotus;">) به عنوان جاذب برای حذف یون نیکل </span><span style="font-family:b lotus;">(</span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">II</span></span><span style="font-family:b lotus;">) از آب در یک سیستم تعادلی منقطع مورد مطالعه قرار گرفت.</span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;">روش بررسی:</span></strong> <span style="font-family:b lotus;">جهت مشخصه</span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;"> </span></span><span style="font-family:b lotus;">یابی ساختاری نمونه</span> از تکنیک های <span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">FT-IR</span></span><span style="font-family:b lotus;">، </span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">&nbsp;SEM</span></span><span style="font-family:b lotus;">و </span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">&nbsp;XRD</span></span><span style="font-family:b lotus;">استفاده شد. برای تعیین شرایط بهینه جذب، اثر پارامترهای مهم از قبیل: </span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">pH</span></span><span style="font-family:b lotus;">، زمان تماس، وزن جاذب و غلظت اولیه مورد بررسی قرار گرفت.</span> <span style="font-family:b lotus;">همچنین، مطالعه ترمودینامیکی (تغییرات انرژی آزاد استاندارد گیبس، آنتالپی و آنتروپی)، مطالعات ایزوترمی (ظرفیت جذب) و مطالعات سینتیکی (تاثیرپذیری جاذب با زمان) بررسی گردید.</span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;">یافته ها:</span></strong><span style="font-family:b lotus;"> نتایج نشان داد که جاذب مغناطیسی مذکور، دارای بالاترین راندمان حذف آلاینده نیکل (</span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">II</span></span><span style="font-family:b lotus;">) در </span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">pH</span></span><span style="font-family:b lotus;"> برابر 7، زمان تماس </span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">min</span></span><span style="font-family:b lotus;"> 60، مقدار جاذب </span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">mg</span></span><span style="font-family:b lotus;"> 200 و بالاترین غلظت قابل حذف </span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">mg/L</span></span><span style="font-family:b lotus;"> 400 است.</span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;">نتیجه گیری:</span></strong><span style="font-family:b lotus;"> با مطالعات ترمودینامیکی مشخص گردید که واکنش گرماگیر بوده</span> <span style="font-family:b lotus;">و خودبه خودی بودن فرایند جذب، با عامل آنتروپی کنترل می شود (</span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">J/mol.K</span></span><span style="font-family:b lotus;"> 165/7+ </span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">&nbsp;&Delta;S&deg;=</span></span><span style="font-family:b lotus;">و </span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">KJ/mol</span></span><span style="font-family:b lotus;"> 2/7-</span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">(&Delta;G&deg;= </span></span><span style="font-family:b lotus;">. برای درک بهتر مکانیزم جذب، از معادلات سینتیک شبه درجه اول و دوم استفاده شد. سپس جهت تعیین ظرفیت جذب، ایزوترم های جذبی لانگمویر و فروندلیچ بررسی گردید و مطابقت خوب نتایج با مدل فروندلیچ و ظرفیت جذب برابر با </span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">mg/g</span></span><span style="font-family:b lotus;"> 43/5 به دست آمد</span> <span style="font-family:b lotus;">که بیانگر ظرفیت جذب بالای جاذب و چند لایه بودن آن است.</span><br> &nbsp;</div> رضا انصاری اندازه گیری آهنگ دز گامای محیطی در فضای باز و فضای داخل ساختمان ها در شهرهای گرگان و بندرترکمن با استفاده از دزیمتر گازی و دزیمتری ترمولومینسانس http://journals.tums.ac.ir/ijhe/browse.php?a_id=6088&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><strong><span style="font-family:b lotus;">زمینه و هدف</span></strong><span style="font-family:b lotus;">: پرتوگیری خارجی انسان به واسطه پرتوهای حاصل از منابع طبیعی به مراتب بیشتر از منابع مصنوعی است. در این پژوهش با تعیین آهنگ دز گامای محیطی در داخل ساختمان ها و فضای باز، میزان دز موثر سالانه در شهرهای گرگان و بندرترکمن برآورد شد.</span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;">روش بررسی</span></strong><span style="font-family:b lotus;">: با استفاده از یک آشکارساز اتاقک یونیزاسیون، آهنگ دز معادل گامای محیطی در محیط بیرون و فضای آزاد شهرهای گرگان و بندرترکمن به ترتیب در 32 و 16 ایستگاه منتخب به مدت </span><span dir="LTR">h</span><span style="font-family:b lotus;"> 1 مورد اندازه گیری قرار گرفت. همچنین اندازه گیری های آهنگ دز معادل گامای محیطی فضای داخل ساختمان ها توسط 36 عدد </span><span style="font-family:b lotus;">دزیمتر در شهرهای گرگان و بندرترکمن به ترتیب در 11 و 6 منزل مسکونی با استفاده از روش دزیمتری ترمولومینسانس انجام گردید.</span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;">یافته ها</span></strong><span style="font-family:b lotus;">: نتایج این مطالعه نشان می دهند که تا حدودی آهنگ دز معادل گامای محیطی در فضای باز بیشتر از مقدار این کمیت در فضای داخل ساختمان است. مقدار دز موثر سالانه دریافتی ناشی از گامای محیطی در فضای باز و فضای داخل ساختمان ها توسط ساکنین گرگان و بندرترکمن به ترتیب معادل 0/720 و </span><span dir="LTR">&nbsp;mSv</span><span style="font-family:b lotus;">0/719 است.</span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;">نتیجه گیری:</span></strong><span style="font-family:b lotus;"> دز موثر سالانه دریافتی توسط ساکنین شهرهای گرگان و بندرترکمن از مقدار میانگین جهانی آن و همچنین از سطح دز مرجع برای افراد عادی (</span><span dir="LTR">mSv</span><span style="font-family:b lotus;"> 1) کمتر است. </span></span></div> رحیم خباز ارتباط نگرش مذهبی با گرایش به صرفه جویی در مصرف آب در نوجوانان: یک مطالعه مقطعی در یزد http://journals.tums.ac.ir/ijhe/browse.php?a_id=6172&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">زمینه و هدف: </span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">آب</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">از</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">جمله</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">با</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">ارزش ترین</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">عوامل</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">زیست محیطی</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">است که امروزه به</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">یکی</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">از</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">بزرگ</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"> </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">ترین</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">چالش های جامعه</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">بشری تبدیل شده</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">است. هدف از مطالعه حاضر تعیین ارتباط نگرش مذهبی با گرایش به صرفه جویی در مصرف آب در دانش آموزان دبیرستانی شهر یزد است.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">روش بررسی: </span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">این مطالعه به روش مقطعی روی 600 نفر از دانش آموزان دبیرستانی شهر یزد (300 نفر دختر و 300 نفر پسر) به صورت تصادفی در سال 1397 انجام شد<strong>. </strong>ابزار</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">گردآوری</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">اطلاعات،</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">پرسشنامه</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">21 سوالی</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">گرایش به صرفه جویی در مصرف آب و</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">پرسشنامه</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">60 سوالی نگرش</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مذهبی</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">بود. دامنه نمره برای گرایش به صرفه جویی در مصرف آب و نگرش مذهبی به ترتیب 105-21 و 300-60 بود. داده ها با استفاده از نرم</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">افزار</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"> SPSS16 </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">و</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">با آمار توصیفی و آمار تحلیلی ( آزمون</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"> </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">های</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مجذور</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">کای،</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">آنوا، تی مستقل</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">و</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">ضریب</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">همبستگی</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">پیرسون) مورد</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">تجزیه</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">و</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">تحلیل</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">قرار</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">گرفت</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"> </span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">ها</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">: میانگین و انحراف معیار</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نمره</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نگرش</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مذهبی</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">و</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">گرایش به صرفه جویی در مصرف آب شرکت</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">کنندگان</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">به</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">ترتیب</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">برابر</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">با 14/31</span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">&plusmn;</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"> </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">180/11 و</span></span><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"> </span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> 10/21</span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">&plusmn;</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> 65/27 بود. نگرش مذهبی دانش آموزان</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">با</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">متغیرهای سن و جنس و گرایش به صرفه جویی در مصرف آب با متغیر جنس و تعداد اعضای خانواده رابطه معنی داری داشت (0/05></span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">p</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">). همبستگی بین نگرش مذهبی و گرایش به صرفه جویی در مصرف آب از نظر آماری معنی دار بود (0/69=</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">r</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> و 0/01=</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">p</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">). </span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه گیری: </span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">با توجه به همبستگی مثبتی که نگرش مذهبی بر گرایش به صرفه جویی در مصرف آب دارد تلاش</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">در</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">تقویت نهاده های</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مذهبی</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">و</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">اخلاقی</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مرتبط</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">با</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">صرفه جویی در مصرف آب در</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">دانش آموزان، می تواند</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">منجر</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">به</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">گسترش</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نگرش</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مصرف بهینه آب در</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">این قشر تاثیرگذار جامعه</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">گردد.</span></span><br> &nbsp;</div> مهران برزگران تصفیه جلبکی مخلوطی از پساب شهری و ویناس با استفاده از ریزجلبک اسپیرولینا پلاتنسیس http://journals.tums.ac.ir/ijhe/browse.php?a_id=6163&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">زمینه و هدف:</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> تصفیه جلبکی پساب یک فناوری جدید و ارزان جهت حذف و بازیابی مواد مغذی از پساب است. به منظور بررسی اثر ویناس بر میزان رشد و بررسی اثر رشد ریزجلبک در حذف نیتروژن</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">، </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">فسفات </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">و </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">&nbsp;COD</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">در </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مخلوطی از پساب شهری و ویناس به بررسی رشد <em>اسپیرولینا پلاتنسیس</em> پرداخته شد.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;">روش بررسی:</span></strong><span style="font-family:b lotus;"> توانایی رشد <em>اسپیرولینا </em>در پساب شهری و اثر ویناس بر میزان رشد با محاسبه زیست توده به دست آمده</span> <span style="font-family:b lotus;">بررسی شد. همچنین اثر غلظت ویناس، شدت نور و دوره روشنایی تاریکی بر میزان رشد توسط نرم افزار </span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">DESIGN EXPERT</span></span><span style="font-family:b lotus;"> و روش مکعب مرکزی </span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">&nbsp;(CCD)</span></span><span style="font-family:b lotus;">مورد بررسی قرار گرفت. با انتخاب شرایط بهینه، میزان حذف نیتروژن، فسفات و </span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">COD</span></span><span style="font-family:b lotus;"> در انتهای مرحله رشد بررسی شد.</span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته ها: </span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتایج به دست آمده نشان داد افزودن ویناس به پساب باعث افزایش رشد ریزجلبک شده و بیشترین میزان زیست توده در</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">جریان</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> ته نشینی به همراه 0/25 درصد ویناس به میزان </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">mg/mL</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> 3/19 به دست آمد. با بررسی اثر فاکتورهای مختلف مانند غلظت ویناس، شدت نور و دوره روشنایی-تاریکی بر میزان رشد، شرایط بهینه در غلظت ویناس </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">(v/v)</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> 0/4 درصد، شدت نور</span></span> <span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">lux</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> 5000 و دوره روشنایی</span></span> <span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">h</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> 10</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">، با</span></span> <span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">(mg/L)</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> 480 زیست توده به دست آمد. همچنین در این شرایط درصد حذف نیتروژن</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">،</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> فسفات و </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">COD</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> به ترتیب برابر با 63</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">،</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> 97 و 73 درصد بود.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه گیری:</span></span></strong> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتایج این پژوهش نشان دهنده پتانسیل بالقوه پساب شهری و ویناس برای جایگزینی محیط کشت زاروک </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">به منظور</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> رشد ریزجلبک <em>اسپیرولینا </em></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">است</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">. همچنین این </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">ریز</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">جلبک توانایی</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">حذف</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> درصد بالایی از مواد مغذی موجود در پساب را داشت.</span></span><br> &nbsp;</div> محسن نصرتی بررسی میزان آلایندگی خروجی اگزوز چند خودروی سبک و مقایسه با استاندارد معاینه فنی و یورو 2: مطالعه موردی در شهر شیراز http://journals.tums.ac.ir/ijhe/browse.php?a_id=6168&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">زمینه و هدف:</span></span></strong> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">به دلیل رشد فزاینده شهرنشینی یکی از معضلات زیست محیطی دنیای امروز وسایل نقلیه هستند که از مهمترین عوامل ایجاد آلودگی هوا محسوب می شوند. با توجه به مشکلات روز افزون آلودگی هوا و عواقب زیست محیطی آن به دلیل عدم رعایت استانداردها در ساخت خودروها و سوخت مصرفی آنها، آگاهی از میزان خروجی اگزوز خودروها و مقایسه آن با استانداردهای حفاظت محیط زیست و معاینه فنی به منظور کنترل و کاهش آلودگی هوا ضروری است</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">. </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">از این رو پژوهش حاضر با هدف بررسی و مقایسه میزان آلاینده های </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:thames new;">CO</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">،</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:thames new;">CO<sub>2</sub> </span></span>&nbsp;<span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">و </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:thames new;">HC</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> خروجی از اگزوز خودروهای سبک در فاصله سال های تولید 1389-1383 براساس استانداردهای معاینه فنی و محیط زیست در شهر شیراز انجام گردید. همچنین به بررسی ارتباط میان سال ساخت خودرو با میزان خروجی آلاینده های مذکور نیز پرداخته شد.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">روش بررسی:</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> در این مطالعه توصیفی-مقطعی، غلظت آلاینده های هوا شامل </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:thames new;">CO</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">، </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:thames new;">CO<sub>2</sub></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> و </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:thames new;">HC</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> از خروجی اگزوز 858 خودور پژو 405، 206 و پارس تولید سال های 1389-1383 مراجعه کننده به مرکز معاینه فنی ولیعصر شهر شیراز در طی 5 ماه اندازه گیری شد و با استانداردهای حفاظت محیط زیست و معاینه فنی مقایسه شد. </span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">همچنین ارتباط بین سال تولید و میزان خروجی آلاینده های مذکور نیز مورد بررسی قرار گرفت و داده های به دست آمده توسط نرم افزار<span style="font-family:times new roman;">SPSS</span></span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> مورد آنالیز آماری قرار گرفتند و گراف های مورد نیاز توسط نرم افزار </span></span></span><span style="font-family:thames new;"><span style="font-size:11.0pt;">Excel</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> رسم گردیدند.</span></span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته</span></span></strong><strong><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;"> </span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">ها:</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> نتایج نشان داد بین سال ساخت خودرو و میزان تولید </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:thames new;">CO</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> و </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:thames new;">HC</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> رابطه معنی دار و منفی وجود داشت به طوری که با افزایش سال ساخت خودرو میزان آلاینده های مذکور کاهش می یابند. همچنین بین سال ساخت و میزان تولید </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:thames new;">CO<sub>2</sub></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> نیز این رابطه مثبت و معنی دار بود. همچنین در بین خودروهای مورد بررسی آلاینده های خروجی (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:thames new;">CO</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> و </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:thames new;">CO<sub>2</sub></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">) از اگزوز خودروی پژو </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:thames new;">GLX</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> نسبت به پژو پارس و 206 کمتر بود و کمترین میزان </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:thames new;">HC</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> در پژو 206 مشاهده شد.</span></span><br> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">&nbsp;<strong>نتیجه گیری:</strong> به طور کلی میزان آلاینده های خروجی اگزوز از هر سه خودرو در حد استاندارد یورو 2 و معاینه فنی قرار داشتند.</span></span></div> ملیحه امینی بررسی میکروپلاستیک ها در دستگاه گوارش بعضی از انواع ماهی‌های صید شده برای مصرف انسانی در بندرعباس، خلیج فارس http://journals.tums.ac.ir/ijhe/browse.php?a_id=6248&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">زمینه و هدف:</span></span></strong> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">میکروپلاستیک ها آلاینده های نوظهور شناخته شده ای در محیط های دریایی هستند. بلع میکروپلاستیک ها توسط موجودات دریایی به عنوان مسیر اصلی است که این آلاینده ها می توانند اثرات مخربی بر موجودات دریایی داشته باشند.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">روش بررسی: </span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">به منظور بررسی و سنجش میکروپلاستیک های موجود در ماهیان خلیج فارس از روش نمونه برداری تصادفی و هضم نمودن بافت ها و شناورسازی میکروپلاستیک ها استفاده شد و با این روش به بررسی فراوانی، توزیع، شکل و رنگ میکروپلاستیک ها در دستگاه گوارش ماهیان خلیج فارس پرداخته شده است. </span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته ها:</span></span></strong> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">با توجه به نتایج به دست آمده، تعداد میکروپلاستیک متعلق به گونه شورت ماهیان </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">(</span></span></span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">Sillago sihama</span></span></em><em><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">) </span></span></span></em><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">(62 درصد)، خنو خاکستری </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">(</span></span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">Diagramma pictum</span></span></em><em><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">) </span></span></em><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">(26 درصد)، سرخو معمولی (</span></span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">Lutjanus johnii</span></span></em><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">)</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">(6 درصد)، شوریده (</span></span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">Otolithes ruber</span></span></em><em><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">) </span></span></em><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">(5 درصد)، هامور (</span></span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">Epinephelus coioides</span></span></em><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">) </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">(1 درصد) بود و در گونه شیر (</span></span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">Scomberomorus commerson</span></span></em><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">) میکروپلاستیکی مشاهده نشد.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه گیری:</span></span></strong> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">سهم نسبی اشکال مختلف میکروپلاستیک ها در هر گونه از ماهیان نشان داد که میکروفیبرها با بیش از 87</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> درصد</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> فراوان ترین اشکال میکروپلاستیک و فرگمنت ها و فیلم ها با به ترتیب 11</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> درصد</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> و 2</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> درصد</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> کمترین غلظت مشاهده شده بودند. براساس نتایج این تحقیق، گونه </span></span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">&nbsp;Sillago sihama</span></span></em><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">به عنوان شاخص مناسبی برای آلودگی میکروپلاستیک ها بین گونه های مورد مطالعه در خلیج فارس پیشنهاد می گردد.</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مصرف میکروپلاستیک، یک مسیر بالقوه برای انتقال مواد افزودنی پلاستیک، فلزات، هیدروکربن های آروماتیک و دیگر آلاینده های آلی پایدار و سایر مواد غذایی دیگر حیوانات و مصرف کنندگان انسانی را از ماهی فراهم می کند.</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">بنابراین، تحقیقات جامع تری در مورد میکروپلاستیک ها و نانوپلاستیک ها و اثراتشان می</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"> </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">بایست در زنجیره غذایی انجام شود.</span></span><br> &nbsp;</div> ابوالفضل ناجی تعیین آسیب پذیری آبخوان اردبیل با استفاده از روش دراستیک در GIS http://journals.tums.ac.ir/ijhe/browse.php?a_id=6204&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><strong><span style="font-family:b lotus;">زمینه و هدف:</span></strong><span style="font-family:b lotus;"> منابع آب زیرزمینی یکی از با ارزش&rlm;ترین منابع هر کشور محسوب می&rlm; شود. در دشت اردبیل رونق فعالیت&rlm; های کشاورزی و استفاده غیرمتعارف از کودهای شیمیایی و آفت&rlm; کش &rlm;ها، دفع نادرست فاضلاب&rlm; های شهری و شهرک &rlm;&rlm;های صنعتی می&rlm; تواند باعث آلودگی آب&rlm; های زیرزمینی شود. با توجه به اینکه حذف آلودگی از منابع آب&rlm; های زیرزمینی پرهزینه است یکی از روش&rlm; های مناسب برای جلوگیری از آلودگی آب زیرزمینی، شناسایی پهنه &rlm;های آسیب&rlm;پذیر آبخوان جهت مدیریت زیست&rlm; محیطی منابع آب و توسعه پایدار است. </span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;">روش بررسی:</span></strong><span style="font-family:b lotus;"> در این مطالعه برای تعیین آسیب&rlm; پذیری آبخوان اردبیل، ابتدا 52 داده اکسلی چاه &rlm;های پیزومتری، 43 داده اکسلی آزمایش پمپاژ، میانگین بارندگی سالیانه از داده &rlm;های 8 ایستگاه، 45 داده&rlm; لاگ حفاری مربوط به چاه &rlm;های اکتشافی، نقشه کاربری اراضی، نقشه توپوگرافی و نقشه زمین&rlm; شناسی جمع&rlm; آوری شدند. سپس تمامی داده &rlm;ها برای آماده&rlm; سازی لایه&rlm; های اطلاعاتی عمق آب زیرزمینی </span><span dir="LTR">(D)</span><span style="font-family:b lotus;">، تغذیه </span><span dir="LTR">(R)</span><span style="font-family:b lotus;">، محیط آبخوان </span><span dir="LTR">(A)</span><span style="font-family:b lotus;">، محیط خاک </span><span dir="LTR">(S)</span><span style="font-family:b lotus;">، توپوگرافی </span><span dir="LTR">(T)</span><span style="font-family:b lotus;">، اثر منطقه غیراشباع (</span><span dir="LTR">I</span><span style="font-family:b lotus;">) و هدایت هیدرولیکی آبخوان </span><span dir="LTR">(C)</span><span style="font-family:b lotus;"> در نرم افزار </span><span dir="LTR">ArcGIS</span><span style="font-family:b lotus;"> تهیه شدند و مطابق با روش دراستیک همپوشانی انجام گرفت.</span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;">یافته&rlm; ها:</span></strong><span style="font-family:b lotus;"> نقشه پهنه &rlm;بندی حاصل از همپوشانی نشان داد که دامنه شاخص دراستیک از 63 تا 195 است. مناطق با امتیاز بالای آسیب&rlm; پذیری دارای ویژگی &rlm;هایی مانند عمق کم آب زیرزمینی، بافت درشت خاک، عمق کم خاک و شیب کمتر بودند. صحت&rlm; سنجی نقشه حاصل از مدل دراستیک با نقشه توزیع غلظت نیترات بیانگر غلظت بالای نیترات در پهنه&rlm; مستعد به آسیب&rlm; پذیری است.&nbsp; </span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;">نتیجه &rlm;گیری:</span></strong><span style="font-family:b lotus;"> مناطق با آسیب&rlm; پذیری بالا در شمال&rlm; غرب و قسمت&rlm; های مرکزی دشت واقع شده&rlm; اند. نتایج این تحقیق به کاهش اثرات زیست&rlm; محیطی آلاینده&rlm; ها بر روی منابع آب زیرزمینی در آینده کمک خواهد کرد. </span></span><br> &nbsp;</div> کبری جعفری بررسی کیفیت آب آشامیدنی دستگاه‌های تصفیه آب خانگی و شبکه توزیع عمومی در شهر گرمسار، تحت کنترل برنامه ایمنی آب http://journals.tums.ac.ir/ijhe/browse.php?a_id=6234&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">زمینه و هدف:</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> کیفیت پایین آب های سطحی و زیرزمینی در کشورهایی که با مشکل کم آبی مواجه هستند تمایل جامعه به استفاده از دستگاه تصفیه آب خانگی را افزایش داده است. مطالعه حاضر با هدف بررسی کیفیت آب آشامیدنی دستگاه های تصفیه آب خانگی و شبکه توزیع عمومی در شهر گرمسار که تحت کنترل برنامه ایمنی آب است، انجام شده است.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">روش بررسی:</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> مطالعه توصیفی مقطعی حاضر در سال 1397 در 6 منطقه و 41 نقطه شهر گرمسار در دو فصل بهار و تابستان انجام شد. آزمایش های شیمیایی براساس دستورالعمل استاندارد متد، اندازه گیری کلی فرم ها به کمک روش تخمیر چند لوله ای و شمارش باکتری های هتروتروف به روش شمارش بشقابی انجام شد. نتایج از طریق نرم افزارهای</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">Excel </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">&nbsp;و </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">SPSS</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> تحلیل شد.&nbsp; </span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته ها:</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> میانگین پارامترهای اندازه گیری شده در تمام نمونه ها شامل هدایت الکتریکی</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">&mu;s/cm </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">1507، کل جامدات محلول </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">mg/L</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> 786/8، فلوراید </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">mg/L</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> 0/048، کلر آزاد باقیمانده </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">mg/L</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> 0/67، </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">pH</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> 7/9، کلی فرم کل </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">MPN/100mL</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> 0/16، کلی فرم مدفوعی </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">MPN/100mL</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> 0/14 و شمارش بشقابی هتروتروفیک </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">&nbsp;CFU/mL</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">112 بود. اختلاف معنی داری در میزان پارامترهای شیمیایی و میکروبی در شبکه توزیع عمومی و خروجی دستگاه تصفیه آب خانگی در دو فصل مشاهده نشد.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه گیری</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">: دستگاه های تصفیه آب خانگی تاثیری در بار میکروبی نداشتند اما باعث تغییر در مقادیر برخی از پارامترهای شیمیایی شدند. آب آشامیدنی خروجی از شبکه توزیع، با بکارگیری برنامه ایمنی آب از کیفیت مناسبی برخوردار است. </span></span><br> &nbsp;</div> محمود علی محمدی وضعیت آینده تولید پسماند جامد شهر تهران به روش تحلیل رگرسیونی مبتنی بر جمعیت http://journals.tums.ac.ir/ijhe/browse.php?a_id=6245&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:tahoma;"><strong><span style="font-size:12.0pt;">زمینه و هدف:</span></strong><span style="font-size:12.0pt;"> آگاهی از مقدار تولید پسماند جامد شهری، نقش ویژه ای در تدوین سیاست های مدیریت پسماند ایفا می کند. تاکنون، روش های مختلف برای تخمین مقدار تولید پسماند به</span><span dir="LTR"> </span><span style="font-size:12.0pt;">کار گرفته شده اند. در این پژوهش هشت فرم خاص از توابع ریاضی با روش تحلیل رگرسیون مبتنی بر جمعیت برای پیش بینی تولید پسماند ارزیابی شدند.</span><br> <strong><span style="font-size:12.0pt;">روش بررسی:</span></strong><span style="font-size:12.0pt;"> آزمون معنی داری هر یک از مدل ها با آماره&nbsp;</span><span dir="LTR">F</span><span style="font-size:12.0pt;"> و آزمون ضرورت وجود پارامترهای پیشگو با آماره&nbsp;</span><span dir="LTR">t</span><span style="font-size:12.0pt;"> انجام شد. از شاخص های آماری ضریب تعیین (</span><span style="font-size:11.0pt;">R<sup>2</sup></span><span style="font-size:12.0pt;">)، ضریب تعیین تعدیل شده (</span><span style="font-size:11.0pt;">R<sup>2</sup><sub>Adjusted</sub></span><span style="font-size:12.0pt;">)، ریشه میانگین مربع خطا (</span><span dir="LTR">RMSE</span><span style="font-size:12.0pt;">)، خطای اریبی (</span><span dir="LTR">MBE</span><span style="font-size:12.0pt;">) و درصد میانگین خطا (</span><span dir="LTR">MPE</span><span style="font-size:12.0pt;">) برای نکویی برازش مدل ها استفاده شده است. برای بررسی توانایی پیشگویی مدل ها ضریب تعیین پیش بینی شده (</span><span style="font-size:11.0pt;">R<sup>2</sup><sub>Predicted</sub></span><span style="font-size:12.0pt;">) با روش اعتبارسنجی متقابل یک طرفه محاسبه شد. </span><br> <strong><span style="font-size:12.0pt;">یافته</span></strong><strong><span dir="LTR"> </span></strong><strong><span style="font-size:12.0pt;">ها:</span></strong><span style="font-size:12.0pt;"> نتایج تحلیل نشان داد مدل های چندجمله ای درجه دو و بالاتر علی رغم دقت خوب، معنی دار نبوده (در سطح 0.01) و برای پیش بینی های بلند مدت مناسب نیستند. مدل های خطی، توانی و نمایی با </span> <span style="font-size:11.0pt;">R<sup>2</sup></span><span style="font-size:12.0pt;"></span><span style="font-size:12.0pt;">&nbsp;به ترتیب 0.942، 0.932 و 0.936 و </span> <span style="font-size:11.0pt;">R<sup>2</sup><sub>Predicted</sub></span><span style="font-size:12.0pt;">&nbsp;به ترتیب 0.904، 0.893 و 0.898 بهترین هستند؛ اما، عدم قطعیت در مدل نمایی بیشتر است.</span><br> <strong><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه</span></strong><strong><span dir="LTR"> </span></strong><strong><span style="font-size:12.0pt;">گیری:</span></strong><span style="font-size:12.0pt;"> وضعیت تولید پسماند در چهار سناریوی مبتنی بر رشد جمعیت (افزایش، تثبیت و کاهش موالید) برای کلان شهر تهران در سال های 1400-1430 بررسی شد. هر چهار سناریو، افزایش تولید سالانه و سرانه پسماند را تا سال 1430 نشان می دهند. بنابر نتایج، انتظار می رود تولید روزانه پسماند در تهران از </span><span dir="LTR">ton</span><span style="font-size:12.0pt;">&nbsp;7360 به حداکثر </span><span dir="LTR">ton</span><span style="font-size:12.0pt;">&nbsp;12317 در سال 1430 برسد.</span></span></div> شاهین رفیعی به‌کارگیری ماتریس ارزیابی اثرات سریع و مدل پایداری جهت ارزیابی اثرات محیط زیستی و بهینه‌سازی راهبری ایستگاه‌های انتقال پسماند شهر تهران http://journals.tums.ac.ir/ijhe/browse.php?a_id=6249&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">زمینه و هدف:</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> ایستگاه های انتقال پسماند به عنوان یک عنصر میانی در جمع آوری و حمل و انتقال پسماند به محل دفع نهایی فعالیت می کنند. ایستگاه ها به موازات مزیت هایی همچون کاهش هزینه های حمل و</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نقل،</span></span>&nbsp;<span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">اثرات مخرب زیست محیطی همچون آلودگی هوا، صدا و آب دارند. ارزیابی اثرات محیطی از راه حل های مفید در کاهش اثرات محیطی ایستگاه ها است. این پژوهش</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">با هدف</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">ارزیابی اثرات زیست محیطی گزینه های مختلف تعریف شده برای ایستگاه های انتقال پسماند تهران است.</span></span><br> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">&nbsp;<strong>روش بررسی:</strong> </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">تحقیق به روش توصیفی</span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">&ndash;</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">تحلیلی برای </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">ارزیابی ایستگاه های انتقال پسماند شهر تهران با روش ماتریس ارزیابی اثرات سریع مبتنی بر بازدیدهای میدانی و جمع آوری اطلاعات از منابع مختلف انجام گرفت و ضمن بررسی ادامه روش فعلی فعالیت ایستگاه ها سه گزینه دیگر (انتقال در فضای باز و با پوشش فضای سبز و انتقال در فضای سرپوشیده و بدون فضای سبز و با احداث فضای سبز</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">در محوطه ایستگاه) نیز بررسی شد. سپس با استفاده از مدل پایداری میزان پایداری گزینه ها مورد سنجش قرار گرفت.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته ها:</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> براساس نتایج به دست آمده گزینه چهارم (</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">تخلیه و بارگیری پسماند در فضای سرپوشیده و همراه با احداث فضای سبز در ایستگاه انتقال پسماند) با کسب بیشترین امتیاز </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">(</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">0/079) به </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">لحاظ پایداری و همچنین برخورداری از کمترین اثرات مخرب زیست محیطی به عنوان اولویت اول برای احداث ایستگاه های انتقال است. این درحالی است که وضعیت زیست محیطی کنونی ایستگاه های انتقال پسماند شهر تهران (گزینه اول) با کسب کمترین امتیاز (0/213-) به لحاظ پایداری و دارای بیشترین اثرات مخرب زیست محیطی </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> به عنوان اولویت آخر برای احداث ایستگاه های انتقال</span></span> <span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">است.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه گیری:</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> استفاده توامان از ماتریس ارزیابی اثرات سریع و مدل پایداری می تواند یک روش نویدبخش و قابل اطمینان جهت ارزیابی و بهبود عملکرد ایستگاه های انتقال پسماند باشد.</span></span><br> &nbsp;</div> علی دریابیگی زند