http://ijhe.tums.ac.ir  سلامت و محیط زیست - مقالات نشریه - سال 1398 جلد12 شماره4 Yektaweb Collection - https://yektaweb.com fa 1398/11/12 http://journals.tums.ac.ir/ijhe/browse.php?a_id=6276&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">زمینه و هدف:</span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> فرایند الکتروپراکسون</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">تلفیقی از فرایندهای ازن زنی ساده و الکترولیز است که منجر به تولید رادیکال هیدروکسیل و در نهایت تخریب آلاینده می گردد. هدف از این مطالعه، امکان سنجی فرایند الکتروپراکسون در</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">حذف ترکیب دارویی سفتریاکسون از محلول سنتتیک بود.</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">روش بررسی:</span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> در این مطالعه تجربی، از راکتور نیمه پیوسته مجهز به چهار الکترود گرافن با ابعاد </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">cm</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> 2&times;10 و ضخامت </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">mm</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> 3 استفاده شد. تاثیر پارامترهای </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">pH</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> (3-11)، غلظت گاز ازن (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"> mg/min</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">1-5)، جریان الکتریکی مستقیم (</span></span> <span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">A</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">1-3)، غلظت اولیه سفتریاکسون (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">mg/L</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> 5-50) و دوز رباینده رادیکال (ترت بوتانول برابر با </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">mmol/L</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> 20) در مدت زمان (</span></span> <span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">min</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">60-0) مورد بررسی قرار گرفت. اندازه گیری غلظت سفتریاکسون با استفاده از دستگاه کروماتوگرافی مایع با کارایی بالا (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">HPLC</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">)، اندازه</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"> </span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">گیری </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">COD</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> با دستگاه اسپکتروفتومتری (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">DR6000</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">) و </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">TOC</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> با </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">TOC</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> آنالیزر صورت گرفت.</span></span></div> <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته ها:</span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> نتایج بیانگر کارایی مناسب این فرایند در تخریب آنتی</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"> </span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">بیوتیک و کاهش </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">COD</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> و </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">TOC</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> حاصل از سفتریاکسون است. شرایط بهینه عبارت است از </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">pH</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> برابر با 3، جریان الکتریکی برابر با </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">A</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> 3، غلظت ازن ورودی برابر با </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">mg/min</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> 5، سولفات سدیم به عنوان الکترولیت به میزان </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">mmol/L</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> 50 و غلظت اولیه سفتریاکسون برابر با </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">mg/L</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> 5 در مدت زمان </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">min</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> 30 که 99/39 درصد تخریب آلاینده رخ داد. میزان کارایی فرایند در حذف </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">COD</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> و </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">TOC</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> در مدت زمان </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">min</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> 90 به حداکثر مقدار خود رسید. حضور ترت بوتانول کارایی فرایند را به 83 درصد کاهش داد.</span></span></div> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه گیری:</span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> فرایند الکتروپراکسون به عنوان یکی از گزینه های فرایندهای اکسیداسیون پیشرفته، توانایی کاهش بار آلودگی صنایع حاوی ترکیبات دارویی به ویژه سفتریاکسون را دارا است و به عنوان فرایند دوست دار محیط زیست تلقی می شود.</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"></span></span> جمال مهرعلی پور http://journals.tums.ac.ir/ijhe/browse.php?a_id=6278&sid=1&slc_lang=fa <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">زمینه و هدف: </span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> کلان روندهای جهانی</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> از یک سو</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> و روندها و مؤلفه های داخلی از سوی دیگر، آینده محیط زیست ایران را در هاله ای از ابهام همراه با نگرانی قرار داده است. در محیطی پیچیده و غیرقابل پیش بینی، می توان با بهره گیری از تفکر سناریویی (مبتنی بر شناسایی و بازشکافی پیشران ها و عدم قطعیت های سازنده آینده) تصاویری ملموس و قابل درک از آینده های قابل تصور یا محتمل در قالب سناریوهایی چندگانه ارائه داد. </span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">هدف از این پژوهش، توصیف داستان ها و ترسیم تصاویری از آینده محیط زیست ایران در قالب سناریوهای سازگار و محتمل است. </span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span><br> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">روش بررسی: </span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">روش مورد استفاده در این پژوهش برنامه ریزی مبتنی بر سناریو است که در هشت گام طراحی و پیاده شده است. روش گردآوری داده در این پژوهش کیفی و با استفاده از مصاحبه، پنل خبرگی و پیمایش دلفی است. همچنین، از نرم افزارهای میک مک و سناریو ویزارد برای تجزیه و تحلیل داده ها استفاده شده است.</span></span><br> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته ها: </span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته های این پژوهش در دو بخش ارائه شده است. بخش اول شامل شناسایی و دسته بندی مولفه های کلیدی، پیشران ها و عدم قطعیت های مرتبط است. پنج پیشران &quot;جمعیت&quot;، &quot;گرمایش جهانی&quot;، &quot;گفتمان زیست محیطی&quot;، &quot;مدیریت فرایند توسعه&quot; و &quot;فناوری ها&quot; در این بخش تعیین شده و روابط اثرگذاری و اثرپذیری میان مولفه ها تحلیل شده است. بخش دوم به شناسایی و توصیف سناریوهای محتمل و سازگار براساس پیشران ها و عدم قطعیت های ذیربط، پرداخته است. </span></span><br> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه گیری: </span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مبتنی بر یافته های پژوهش، پنج سناریوی محتمل و سازگار شامل الف) راز بقا، ب) مدیریت علیه زمین، پ) مهاجرت اقلیمی، ت) بازگشت درناها و ث) فناوری علیه زمین، تبیین و مقایسه شده اند. آشنایی با روایت هر کدام از این سناریوها و مقایسه مطلوبیت آنها، کنشگران و تصمیم گیران را قادر می سازد تا فرایند ساخته شدن آینده را تحت تاثیر قرار دهند. بر این اساس، توسعه فناوری های سازگار با محیط زیست و نیز مدیریت سازگار با محیط زیست، مبنایی برای طراحی اقدامات آینده در این عرصه است. </span></span> احد رضایان قیه باشی http://journals.tums.ac.ir/ijhe/browse.php?a_id=6294&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">زمینه و هدف:</span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> ترکیبات نفتی یکی از عوامل اصلی آلودگی محیط های آبی محسوب می شود. در سال های اخیر روش های بیولوژیکی به عنوان روشی دوستدار محیط زیست و مقرون به صرفه در کنار روش های فیزیکی و شیمیایی برای پاک سازی محیط های آلوده مورد استفاده قرار گرفته است. اخیرا روش تثبیت سلولی درون حامل های هیدروژلی به دلیل مزایایی نظیر سهولت کنترل میکروارگانیزم ها، تماس غیرمستقیم آلاینده و سلول ، افزایش مقاومت سلول ها در برابر تنش ها و استفاده مجدد و متوالی مورد توجه قرار گرفته است. اهداف اصلی این تحقیق، معرفی روش الکترواسپری به منظور کاهش سایز دانه های آلژینات کلسیم جهت استفاده در سامانه تثبیت سلولی و مقایسه میزان تجزیه زیستی نفت خام سنگین توسط سویه &nbsp; </span></span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">Bacillus licheniformis</span></span></em><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">در دو حالت سلول آزاد و تثبیت شده هستند.</span></span><br> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">روش بررسی:</span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> سویه تجزیه کننده نفت خام، از منطقه آلوده نفتی جزیره خارک جداسازی شده و توانایی این سویه در حالت های آزاد و تثبیت شده، در شرایط محیطی متفاوت (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">pH</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> برابر با 5، 7) و غلظت نفت خام (1500،</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"> ppm </span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">3500) بررسی شد. روش الکترواسپری برای تولید دانه های آلژینات و روش وزن سنجی و کروماتوگرافی گازی جهت اندازه گیری میزان حذف نفت خام استفاده شد.</span></span><br> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته ها:</span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> بیشترین میزان حذف نفت<strong> </strong>خام (61 درصد) مربوط به سلول های تثبیت شده در محیط خنثی و غلظت نفت </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">ppm </span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">&nbsp;3500</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">بود. تجزیه زیستی نفت خام پس از 14 روز، توسط سلول های تثبیت شده با اختلاف معنی داری (0/05</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">p<</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">) نسبت به سلول های آزاد بیشتر بوده و تثبیت سلولی مقاومت میکروارگانیزم ها در برابر شرایط محیطی را افزایش داده است.</span></span><br> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه گیری:</span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> با استفاده از روش الکترواسپری با کاهش سایز دانه ها، می توان بر مشکلات انتقال جرمی سامانه تثبیت سلولی فائق آمد و این سامانه می تواند به عنوان جایگزین مناسبی برای سامانه سلول های آزاد در تصفیه پساب استفاده شود.</span></span></div> علی پرتوی نیا http://journals.tums.ac.ir/ijhe/browse.php?a_id=6300&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:16px;"><strong><span style="font-family:B Lotus;">زمینه و هدف: </span></strong><span style="font-family:B Lotus;">عدم تجزیه زیستی در طبیعت و ایجاد اثرات بهداشتی نامطلوب در انسان از خصوصیات مهم فلزات سنگین است. هدف اصلی این پژوهش تعیین سطح آلودگی، تخمین ریسک های سرطان زایی و غیرسرطان زایی فلزات سنگین غبار ریزشی بر ساکنین اطراف نواحی صنعتی شهرستان اردکان است. هدف دیگر شناسایی منابع احتمالی انتشار فلزات سنگین در محیط است.</span><br> <strong><span style="font-family:B Lotus;">روش بررسی: </span></strong><span style="font-family:B Lotus;">در این مطالعه تحلیلی مقطعی، غبار ریزشی فصل تابستان در اطراف صنایع کاشی سرامیک، خاک چینی، شن و ماسه و شیشه با نصب 35 تله از نوع فریزبی وارونه</span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">(Inverted Frisbee) </span></span><span style="font-family:B Lotus;">&nbsp;با پوشش چمن مصنوعی جمع</span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"> </span></span><span style="font-family:B Lotus;">آوری شد. غلظت </span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">Cd</span></span><span style="font-family:B Lotus;">، </span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">Ba</span></span><span style="font-family:B Lotus;">، </span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">Cu</span></span><span style="font-family:B Lotus;">، </span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">Ni</span></span><span style="font-family:B Lotus;">، </span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">Cr</span></span><span style="font-family:B Lotus;">، </span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">Mn</span></span><span style="font-family:B Lotus;"> و </span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">V</span></span><span style="font-family:B Lotus;"> با</span> <span style="font-family:B Lotus;">دستگاه </span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">ICP-MS</span></span><span style="font-family:B Lotus;"> اندازه</span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"> </span></span><span style="font-family:B Lotus;">گیری شد. با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون </span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">Pearson Correlation Coefficient)</span></span><span style="font-family:B Lotus;">)</span> <span style="font-family:B Lotus;">و تحلیل خوشه</span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"> </span></span><span style="font-family:B Lotus;">ای (</span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">Cluster Analysis</span></span><span style="font-family:B Lotus;">) منابع احتمالی فلزات سنگین غبار مورد ارزیابی قرار گرفت. برای تعیین سطح آلودگی از شاخص های ریسک اکولوژیکی و ارزیابی ریسک های سرطان زایی و غیرسرطان زایی فلزات سنگین از روابط پیشنهادی سازمان حفاظت محیط زیست آمریکا استفاده شد.</span><br> <strong><span style="font-family:B Lotus;">یافته ها: </span></strong><span style="font-family:B Lotus;">بیشترین و کمترین میانگین غلظت فلزات سنگین برای </span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">Cd</span></span><span style="font-family:B Lotus;"> و </span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">Ba</span></span><span style="font-family:B Lotus;"> اندازه</span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"> </span></span><span style="font-family:B Lotus;">گیری شد. نتایج تحلیل همبستگی پیرسون و آنالیز خوشه ای موید سه منشا انسان</span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"> </span></span><span style="font-family:B Lotus;">زاد و همچنین منشا طبیعی برای فلزات سنگین غبار ریزشی بود. بر طبق شاخص پتانسیل ریسک اکولوژیکی، </span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">Cd</span></span><span style="font-family:B Lotus;"> در 45/10 درصد از نمونه</span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"> </span></span><span style="font-family:B Lotus;">ها در کلاس آلودگی خیلی زیاد و در 54/88 درصد نمونه</span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"> </span></span><span style="font-family:B Lotus;">ها در کلاس زیاد قرار داشت.</span> <span style="font-family:B Lotus;">کلاس آلودگی شاخص ریسک اکولوژیکی کلیه فلزات سنگین، متوسط تا زیاد بود. ریسک</span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"> </span></span><span style="font-family:B Lotus;"> سرطان</span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"> </span></span><span style="font-family:B Lotus;">زایی </span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">Cr</span></span><span style="font-family:B Lotus;"> و </span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">Ba</span></span><span style="font-family:B Lotus;"> در کودکان و بزرگسالان بزرگتر از </span>^{<span style="font-family:B Lotus;">4-</span>}<span style="font-family:B Lotus;">10 تخمین زده شد</span><span style="font-family:B Lotus;">. در هر دو گروه سنی، شاخص خطر برای هر فلز کوچکتر از یک و مجموع آن برای کودکان 1/29 و برای بزرگسالان 0/16 به دست آمد. </span><br> <strong><span style="font-family:B Lotus;">نتیجه</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"> </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Lotus;">گیری:</span></strong> <span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">Cd</span></span><span style="font-family:B Lotus;"> ریسک اکولوژیکی غبار ریزشی را در منطقه افزایش می دهد. </span><span style="font-family:B Lotus;">نتایج ریسک سرطان زایی فلزات سنگین نشان داد غلظت دو فلز </span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">Cr</span></span> <span style="font-family:B Lotus;">و </span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">Ba</span></span> <span style="font-family:B Lotus;">غیرمجاز است. همچنین ریسک غیرسرطان زایی در کودکان نسبت به بزرگسالان بیشتر بود.</span></span></div> سعید شجاعی برجوئی http://journals.tums.ac.ir/ijhe/browse.php?a_id=6270&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">زمینه و هدف</span></span></span></strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">: آلودگی هوا به ویژه بخش ناشی از وسایل نقلیه موتوری، مشکل عمده ای در سراسر جهان بوده و می تواند سلامتی انسان ها را به خطر اندازد. این پژوهش جهت بررسی تاثیر آلودگی هوا بر ساختار آناتومیکی برگ برخی درختان مثمر باغستان های سنتی قزوین انجام شد.</span></span></span><br> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">روش بررسی:</span></span></span></strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> 72 نمونه برگی از گیاهان مناطق آلوده و شاهد در شهریور سال 1396 جمع آوری شده و پس از مخلوط کردن کامل برگ ها از هر نمونه، 3 عدد به شکل کاملا تصادفی انتخاب و در فیکساتور مناسب تثبیت شدند. نمونه ها پس از قالب گیری در پارافین توسط میکروتوم برش گیری و با رنگ های هماتوکسیلن و ائوزین رنگ شدند. اندازه گیری ها در سطح سلولی با میکروسکوپ نوری توسط نرم افزار</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">Image J </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">&nbsp;انجام شد. بررسی داده ها با استفاده از نرم افزار 16</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">SPSS,</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> تجزیه و تحلیل شده و مقایسه میانگین ها توسط آزمون دانکن انجام شد. نمودارها با استفاده از نرم افزار</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">Excel </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">&nbsp;رسم شدند.</span></span></span><br> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته ها:</span></span></span></strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> آلودگی ضخامت کوتیکول تحتانی رگبرگ اصلی در برگ پسته و گردو را افزایش داد. ضخامت برگ و طول پارانشیم نردبانی تحت تاثیر آلودگی در برگ گردو افزایش و در برگ پسته کاهش یافت. کاهش قطر مجاری رزین در برگ درختان پسته تحت تاثیر آلودگی قابل توجه بود.</span></span></span><br> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه گیری: </span></span></span></strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتایج این پژوهش تاثیرات منفی آلاینده های هوا بر ساختار برگ های گیاهان و همچنین مکانیسم های مقاومتی متفاوت در آنها را مشخص نمود. به هر حال متابولیسم گیاه می تواند تحت اثر آلودگی متاثر شده و نهایتا سلامتی مصرف کنندگان آنها را در معرض خطر قرار دهد.</span></span></span></div> محمد مهدی ضرابی http://journals.tums.ac.ir/ijhe/browse.php?a_id=6194&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">زمینه و هدف:</span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> یکی از چالش های عمده در مدیریت شهری در جوامع بشری کنونی مربوط به جمع آوری، بازیافت و دفع مواد زائد جامد و فاضلاب است.<span style="color:black;"> مدیریت ضعیف پسماند باعث آلودگی آب، خاک و هوا می گردد و تاثیر عمده ای بر سلامت عمومی خواهد داشت.</span> در</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مطالعه</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">حاضر، از رویکرد ارزیابی</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">چرخه</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">حیات</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">به</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">منظور بررسی</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">وضعیت</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">حاضر</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">سامانه</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مدیریت پسماند</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">شهر</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نور</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">استفاده</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">گردید</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">.</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span><br> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">روش بررسی:</span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> این تحقیق با</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">5</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">سناریو</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">شامل: 1-</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">بازیافت، کمپوست و دفن غیربهداشتی؛ 2- بازیافت، کمپوست و دفن بهداشتی؛</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">3- بازیافت، زباله سوز و دفن بهداشتی؛ 4- بازیافت، کمپوست و هاضم بی هوازی، زباله سوز، دفن بهداشتی؛ 5- بازیافت و دفن غیربهداشتی؛ در</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نظر</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">گرفته</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">شد. داده های مورد نیاز سیاهه نویسی چرخه حیات از طریق بررسی منابع، تهیه فرم گردآوری داده و تکمیل آن توسط پرسنل؛ همچنین بازدید میدانی جمع آوری گردید.</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">سیاهه</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نویسی</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">چرخه</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">حیات</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">به</span></span>&nbsp; <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">کمک</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مدل 1-</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"> IWM</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">صورت</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">پذیرفت</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"> .</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span><br> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته ها:</span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> سناریو پنجم که سناریو وضعیت موجود منطقه است در قسمت خروجی های سمی و شاخص اکولوژیکی در بین تمامی سناریوها بیشترین بار زیست محیطی را وارد می کند. میزان مصرف انرژی در سناریو اول و پنجم به دلیل دفن غیر بهداشتی بالاتر از سناریوهای دیگر بود. به ترتیب بیشترین</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">و</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">کمترین</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نقش</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">در</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">تولید گاز متان</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">را</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">سناریوی</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">پنجم و چهارم</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">دارند. </span></span><br> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه گیری:</span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> با توجه به</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">شاخص</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">اکولوژیکی، سناریوی چهارم (بازیافت،</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">کمپوست و هاضم بی هوازی، زباله سوز و دفن بهداشتی) بهترین سناریو بوده است. سناریوی پنجم با تولید بیشترین بار آلودگی بدترین سناریو بوده است.</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"></span></span></div> زینب کریمی http://journals.tums.ac.ir/ijhe/browse.php?a_id=6193&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">زمینه و هدف:</span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> کشاورزان در فعالیت&rlm; های کشاورزی به اشکال مختلفی با سموم شیمیایی سروکار دارند که سطح دانش آنان می تواند تاثیرات مثبت و یا منفی زیادی بر سلامت غذایی جامعه و محیط زیست داشته باشد. شناخت میزان آگاهی آنان درخصوص پیامدهای مصرف سموم، زمینه موثری برای ترویج روش های سازگار با محیط زیست در مزرعه و حفظ امنیت غذایی ایجاد خواهد کرد؛ لذا هدف این پژوهش ارزیابی دانش کشاورزان دشت مغان نسبت به پیامدهای مصرف سموم شیمیایی برای سلامت جامعه، محیط زیست و امنیت غذایی در سال 1396 بود.</span></span><br> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">روش بررسی: </span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">روش این تحقیق، توصیفی و پیمایشی است. جامعه آماری، شامل کلیه کشاورزان کشت آبی در دشت مغان بود. حجم نمونه به روش نمونه گیری چندمرحله ای و با استفاده از جدول کرجسی و مورگان (1970) به تعداد 400 نفر تعیین شد. ابزار تحقیق پرسشنامه بود که روایی آن با استفاده از پنل متخصصین و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ مورد تایید قرار گرفت.</span></span><br> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته ها:</span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> یافته&rlm; ها نشان داد 35/5 درصد از کشاورزان دانش نسبتا ضعیفی در به کارگیری سموم شیمیایی داشتند. یافته های مدل معادلات ساختاری (به کمک نرم افزار </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">Lisrel</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">) نشان داد میزان استفاده از منابع اطلاعاتی، در مجموع 24 درصد از تغییرات واریانس دانش کشاورزان درباره پیامدهای سموم شیمیایی را پیش &rlm;بینی می&rlm; کند.</span></span><br> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه گیری: </span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">با توجه به آنکه رفتار ایمنی مطلوب تر و کشت محصولات سالم &rlm;تر زراعی متکی بر دانش مناسب کشاورزان نسبت به کارگیری و پیامدهای سموم شیمیایی است، لذا توجه مسئولان و برنامه&rlm; ریزان به برگزاری کارگاه های مختلف متناسب با ادراک کشاورزان، نسبت به دانش به کارگیری و آگاهی از پیامدهای سموم شیمیایی ضرورت دارد.</span></span></div> ابوالمحمد بندری http://journals.tums.ac.ir/ijhe/browse.php?a_id=6307&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">زمینه و هدف</span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">: این مطالعه به منظور ارزیابی ریسک ایمنی و بهداشتی پالایشگاه گاز ایلام و بررسی کارایی روش تاپسیس در ارزیابی ریسک انجام گردیده است. </span></span><br> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">روش بررسی</span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">: پس از شناسایی 955 مورد خطر، با بهره گیری از معیارهای میزان مواجهه، شدت و احتمال وقوع و استفاده از روش تاپسیس، ریسک های محاسبه شده به تفکیک در بخش های ایمنی و بهداشت رتبه بندی گردیدند. نظر به عدم امکان تعیین سطح ریسک با استفاده از روش تاپسیس، به این منظور از روش </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">FMEA</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> استفاده و عدد ریسک </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">(RPN)</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> گزینه ها محاسبه گردید.</span></span><br> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته ها</span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">: در ارزیابی ریسک ایمنی، آسیب های جانی، مالی، سوختگی و مرگ ناشی از آتش سوزی در اثر نگهداری مواد قابل اشتعال در انبار، با عدد مشابهت به راه حل ایده آل (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">Cli</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">) به میزان 0/56 به عنوان بالاترین ریسک ایمنی مشخص گردید.</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">در ارزیابی ریسک بهداشتی، مسمومیت و تاثیر بر سلامت کارکنان ناشی از عوامل میکروبی در اثر استفاده از مواد غذایی منقضی در طبخ غذا در واحد رستوران و همچنین </span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">آسیب های تنفسی رانندگان</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">در اثر استنشاق و نشت گاز در ناحیه فرایندی و تردد رانندگان واحد نقلیه در سایت</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">با </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">Cli</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> برابر با&nbsp; 0/66 به عنوان بالاترین ریسک ها مشخص گردیدند. </span></span><br> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه گیری</span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">: تاپسیس به عنوان یک روش نوین، قابلیت به کارگیری در رتبه بندی و ارزیابی ریسک صنایع را داراست. کلیه ریسک ها در سطح متوسط و پایین قرار گرفته و علیرغم ضرورت تعیین اقدامات کنترلی، در وضعیت اضطراری قرار ندارند.</span></span></div> عطاءاله ویسی http://journals.tums.ac.ir/ijhe/browse.php?a_id=6318&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:16px;"><strong><span style="font-family:B Lotus;">زمینه و هدف:</span></strong><span style="font-family:B Lotus;"> علوفه مرتعی در بسیاری از کشورها منبع اصلی خوراک گوسفند و بز بوده و غلظت فلزات سنگین در این گیاهان بسیار مهم است. همچنین استان بوشهر به علت همجواری با خلیج فارس، وقوع جنگ&rlm; های مختلف و وجود منابع مختلف نفت و گاز تحت تاثیر آلودگی زیست محیطی قرار دارد. محیط زیست و مراتع استان نیز در معرض این آلودگی&rlm; ها بوده که این علوفه&rlm; ها مورد تعلیف دام &rlm;های مختلف قرار می&rlm; گیرند. بنابراین اطلاع از وضعیت ترکیبات و سلامتی علوفه &rlm;های مرتعی کمک زیادی به کارشناسان در مورد سالم بودن گوشت و شیر حیوانات چراکننده بر روی این مراتع خواهند داشت.</span><br> <strong><span style="font-family:B Lotus;">روش بررسی:</span></strong> <span style="font-family:B Lotus;">براساس مساحت مراتع و تعداد دام موجود در نوار ساحلی، دو منطقه مرتعی باشی و رستمی </span><span style="color:windowtext;"><span style="font-family:B Lotus;">انتخاب و از علوفه آنها به صورت تصادفی نمونه برداری شد.</span></span> <span style="font-family:B Lotus;">نمونه&rlm; برداری از گیاهان در سه مرحله چرا (اول، وسط و آخر فصل چرا) انجام گردید. نمونه &rlm;ها در سایه خشک، سپس با هم مخلوط و آسیاب شده و به آزمایشگاه ارسال شدند</span><span dir="LTR">.</span><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;"></span></span></strong><br> <strong><span style="font-family:B Lotus;">یافته&rlm; ها:</span></strong> <span style="font-family:B Lotus;">نتایج نشان داد </span><span style="font-family:B Lotus;">میانگین</span><span style="font-family:B Lotus;"> عناصر سرب، کبالت، کادمیوم و کروم به ترتیب،&nbsp; 0/30،0/15، 0/017 و </span><span dir="LTR">ppm</span><span style="font-family:B Lotus;"> 3/73 ماده خشک در کل مراتع بود. تفاوت معنی &rlm;داری در میزان عنصر کبالت در دو منطقه مورد مطالعه مشاهده گردید و میزان بقیه عناصر تفاوت معنی&rlm; داری نداشتند. مقدار عنصر کادمیوم در مراحل مختلف چرا تفاوت معنی&rlm; داری نشان داد طوری که غلظت آن در مرحله اول چرا بیشترین بود.</span><br> <strong><span style="font-family:B Lotus;">نتیجه&rlm; گیری:</span></strong> <span style="font-family:B Lotus;">به&rlm; طور کلی غلظت این عناصر در علوفه مراتع ساحلی منطقه تنگستان استان بوشهر در سطح قابل مجاز برای حیوانات چراکننده بوده و خطر کمبود یا مسمومیت برای دام&rlm; ها وجود نداشته و بنابراین برای سلامتی انسان خطری ندارد.</span><span style="font-family:B Lotus;"></span></span></div> سید ابوطالب صادقی http://journals.tums.ac.ir/ijhe/browse.php?a_id=6335&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">زمینه و هدف:</span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> مواجهه با مواد شوینده خانگی و لوازم آرایشی می تواند اثرات نامطلوبی بر سلامتی انسان داشته باشد. لذا شناخت الگوی مصرف این محصولات در ارزیابی اثرات و نهایتا کنترل پیامدهای ناشی از استفاده نامناسب از آنها کمک کننده است. با توجه به فقدان ابزار مناسب در کشور برای ارزیابی</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">الگوی مواجهه افراد، در این مطالعه </span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">به بررسی پایایی و روایی پرسشنامه</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> الگوی مصرف</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">این محصولات پرداخته شده است.</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"></span></span><br> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">روش بررسی</span></span></strong>: <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">در مطالعه حاضر برای توسعه ابزار مورد نظر، ابتدا پرسشنامه ای که در مطالعات مشابهی که برای این کار مورد</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">استفاده قرارگرفته بود، ترجمه گردید. سپس متناسب با جمعیت مورد مطالعه تغییراتی در آن داده شد. در گام بعدی روایی محتوا و صوری ابزار مورد ارزیابی قرار گرفت. نهایتا پایایی پرسشنامه در دو مرحله&nbsp; آزمون و باز آزمون </span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">با فاصله</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> زمانی ۱۴ روز و با مشارکت ۴۰ نفر از ساکنین بالای ۱۸ سال شهر تهران مورد آزمون قرار گرفت.</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"></span></span><br> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته ها: </span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">شاخص </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">CVI</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">Content validity index</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">) کل پرسشنامه در تمام سوالات بین 0/66 تا 1/0 متغیر بود. مقدار ضریب آلفای کرونباخ 0/814 به دست آمد. بررسی همبستگی هر آیتم با امتیاز همبستگی کل نشان داد که تمام آیتم های پرسشنامه همبستگی مستقیم و قوی با امتیاز کل ابزار دارند.</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"></span></span><br> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه گیری</span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">: با توجه به دارا بودن سطح روایی و پایایی قابل قبول پرسشنامه به زبان فارسی در مطالعه حاضر، می توان این ابزار را در مطالعاتی که به بررسی الگوی مصرف یا ارزیابی ریسک مواجهه با آلاینده های شیمیایی ناشی از مصرف محصولات آرایشی یا شوینده ها می پردازند، مورد استفاده قرار داد.</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></div> منصور شمسی پور http://journals.tums.ac.ir/ijhe/browse.php?a_id=6313&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">زمینه و هدف:</span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> امروزه بحران کم آبی، باعث استفاده مجدد از فاضلاب در بخش کشاورزی شده است. وجود آلاینده</span></span><span dir="LTR"> </span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> هایی همچون فلزات سنگین در فاضلاب، منجر به تجمع آنها در سبزیجات شده که سرانجام به مصرف کننده منتقل و اثرات جبران ناپذیری بر سلامت وی به دنبال خواهد داشت. بنابراین مطالعه حاضر با هدف مروری سیستماتیک همراه با متاآنالیز تجمع فلزات سنگین در گیاه نعناع آبیاری شده با فاضلاب انجام شد.</span></span><br> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">روش بررسی:</span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> مقالات مرتبط از پایگاه هایی نظیر </span></span><span dir="LTR">SID</span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">، </span></span><span dir="LTR">Magiran</span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">، </span></span><span dir="LTR">Iranmedex</span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">، </span></span><span dir="LTR">IranDoc</span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">، </span></span><span dir="LTR">Embase</span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">، </span></span><span dir="LTR">Medline</span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">،</span></span><span dir="LTR">PubMed </span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">، </span></span><span dir="LTR">Web of Science</span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">، </span></span><span dir="LTR">Scopus</span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> و </span></span><span dir="LTR">Google scholar</span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> بین سال های 1982 تا 2019 گردآوری و داده های مورد نیاز استخراج شد. سپس به علت ناهمگنی مطالعات وارد شده در پژوهش، مدل اثرات تصادفی جهت تحلیل آنها با استفاده از نرم افزار </span></span><span dir="LTR">STATA 14</span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> به کار گرفته شد. همچنین خطر غیر سرطان زایی برای رده های سنی کودکان و بزرگسالان مورد ارزیابی قرار گرفت.</span></span><br> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته ها:</span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> طبق نتایج جستجو، 1693 مقاله تا ابتدای سال 2019 وارد فرایند بررسی و در نهایت 12 مقاله وارد پژوهش شدند. طبق نتایج متاآنالیز، ترتیب فلزات بر حسب غلظت (</span></span><span dir="LTR">mg/kg</span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">) عبارت بودند از: روی >&nbsp; نیکل&nbsp; > کروم > مس&nbsp; >&nbsp; سرب > کادمیوم. همچنین طبق نتایج ارزیابی خطر غیر سرطان زایی، مصرف نعناع اثرات سلامت قابل توجهی برای گروه سنی کودکان نسبت به بزرگسالان به خصوص در کشور های هندوستان و پاکستان نشان داد.</span></span><br> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه گیری:</span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> استفاده مجدد از فاضلاب در بخش کشاورزی منجر به افزایش غلظت فلزات در گیاهانی همچون نعناع شده که احتمال خطر غیر سرطان زایی در گروه های سنی بخصوص کودکان را بالا برده است. و لذا توصیه می شود پایش مداوم منابع آبیاری، خاک و گیاهان مانع انتقال این آلاینده ها به چرخه غذایی انسان شود.</span></span></div> سودا فلاح http://journals.tums.ac.ir/ijhe/browse.php?a_id=6305&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:16px;"><strong><span style="font-family:B Lotus;">زمینه وهدف: 2 </span></strong><span style="font-family:B Lotus;">و 4 دی نیتروفنل در فاضلاب صنایع شیمیایی و پتروشیمی و همچنین در مقادیر کمتر در فاضلاب شهری و کشاورزی یافت می شود. </span><span style="font-family:B Lotus;">آلودگی آب آشامیدنی به این آلاینده سبب سمیت، مشکلات بهداشتی و طعم و بو می گردد. </span><span style="font-family:B Lotus;">هدف از این پژوهش </span><span style="font-family:B Lotus;">بررسی حذف 2 و 4 دی نیتروفنل توسط جاذب لجن خشک شده و لجن اصلاح شده با کلراید کلسیم</span><span style="font-family:B Lotus;"> است. </span><br> <strong><span style="font-family:B Lotus;">روش بررسی: </span></strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;">ابتدا لجن در دمای </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">&deg;C</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;"> 60 خشک شد و برای بهبود ظرفیت جذب از </span></span>&nbsp;<span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">CaCl₂</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;">استفاده شد. نتایج حذف 2 و 4 دی نیتروفنل توسط دستگاه </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">HPLC</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;"> در طول موج </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">nm</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;"> 360 به صورت ناپیوسته با تغییر فاکتورهای موثر نظیر</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">pH </span></span><span style="font-family:B Lotus;">، غلظت اولیه آلاینده، زمان تماس و دوز جاذب</span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;"> حاصل شد.</span></span> <strong><span style="color:red;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></span></strong><br> <strong><span style="font-family:B Lotus;">یافته ها: </span></strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">pH</span></span> <span style="font-family:B Lotus;">بهینه جذب برای هر دو جاذب معادل 7 به دست آمد. غلظت بهینه ترکیب 2 و 4 دی نیتروفنل </span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">mg/L</span></span><span style="font-family:B Lotus;"> 10 بود. بررسی ها نشان داد که میزان حذف آلاینده توسط جاذب لجن خشک شده و اصلاح شده در دوز</span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">g&nbsp; </span></span><span style="font-family:B Lotus;">1/5 از 72/6 به 86 درصد افزایش یافت. </span><span style="font-family:B Lotus;">مطالعات سینتیک جذب، تبعیت از مدل شبه درجه دوم</span><span style="font-family:B Lotus;"> در هر دو جاذب را آشکار ساخت. داده های ایزوترم نیز نشان داد جذب این آلاینده بر روی هر دو جاذب با مدل فروندلیچ سازگار است.</span><strong><span dir="LTR"><span style="color:red;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"></span></span></span></strong><br> <strong><span style="font-family:B Lotus;">نتیجه گیری: </span></strong><span style="font-family:B Lotus;">نتایج مطالعه نشان داد کارایی لجن اصلاح شده نسبت به اصلاح نشده در حذف 2 و 4 دی نیتروفنل کارایی بیشتری دارد که سبب کاهش مصرف جاذب می شود و از این جاذب می توان به عنوان جایگزینی ارزان قیمت و کارامد در حذف این ترکیب فنلی استفاده نمود.</span></span></div> مهدی فرزادکیا