fa بررسی فلزات سنگین درذرات راسب شونده از هوای شهر زنجان عمومى General پژوهشي Research <strong>زمینه و هدف</strong><strong>: </strong>  فلزات سنگین موجود درگرد و غبار هوا قادرند مستقیما از طریق بلع و تنفس وارد بدن شوند و یا از طریق ریزش های جوی به سطح زمین برسند و پس از آلودگی منابع آب و خاک و ورود به ساختار گیاهان از طریق آب و غذا وارد بدن شوند. هدف از این مطالعه تعیین میزان ترسیب فلزات سنگین در ریزش های جوی و تاثیر پذیری این مقادیر از منابع زمینی بوده است. <br><strong>روش بررسی</strong><strong>:</strong> در این مطالعه شهر زنجان به پنج ناحیه تقسیم شده است که جمع آوری نمونه های ذرات راسب شونده (ریزش های خشک) و بارش های جوی (ریزش های تر)، طی سه فصل پاییز 1387 ، زمستان 1387 و بهار 1388در این نواحی صورت گرفته است وسرب ، روی، کادمیم و کروم این ریزش ها به روش جذب اتمی اندازه گیری شده است.<br><strong>یافته ها</strong><strong>:</strong> در مطالعه حاضر میانگین ترسیب فلزات سنگین در ریزش های جوی برای سرب 082/0 ،    روی 286/0  ، کادمیوم 018/0  وکروم 009/0  میلی<br>گرم بر متر مربع در روز بود.  ضریب همبستگی بین عناصر سرب ـ روی برابر 8/0 بوده است (01/0P < ).  ضریب همبستگی بین کروم ـ کادمیوم بالاتر از89/0 می باشد (05/0P < ) ولی ضریب همبستگی بین کادمیوم ـ سرب و کروم ـ سرب کمتر و به ترتیب 58/0 و 61/0 است.<br><strong>نتیجه گیری</strong><strong>:</strong> مقایسه مقادیر در نواحی مختلف نشان داد که منابع صنعتی منتشر کننده فلزات سنگین  نقش مستقیمی درترسیب فلزات سنگین ریزش های جوی خشک و تر دارد . با توجه به ضرایب همبستگی می توان نتیجه گرفت که سرب و روی از یک منشا مشترک در منطقه پراکنده می شوند. اندازه گیری فلزات در ذرات راسب شونده می تواند نشان دهنده تاثیر منابع انسان ساز در کیفیت هوا باشد و می توان از ذرات راسب شونده به عنوان شاخص آلودگی هوا به فلزات سنگین استفاده نمود.</p> </span> <p align="left"> <p> <p align="left"><strong>Backgrounds and Objectives :</strong> Heavy metals in dust can enter to the human body through ingestion andinhalation. They can pollute the water and soil resources via atmospheric precipitation and accumulate in the plants tissue and enter human body by water and food. The aim of this study was measurement of the heavy metals in wet and dry atmospheric precipitation and effects of pollution sources at the ground surface on the concentration of heavy metals in the atmospheric precipitations.<br><strong>Materials and Methods: </strong>In this study the zanjan city was divided into 5 zones and wet and dry precipitations were collected in autumn, winter and spring (2008- 2009) from zones. The concentrations of Pb, Cd, Cr and Zn the collected precipitations were determined by Atomic Absorption spectroscopy method.<br><strong>Results:</strong> The averages of concentrations of Pb, Cd, Cr and Zn were 0.082, 0.286, 0.018, and 0.009 (mg/m 2.d)respectively. The correlation coefficients between Pb-Zn was 0.8 (P<0.01) and for Cr-Cd, Cd-Pb, and Cr-Pb were 0.89, 0.58 and 0.61 respectively.<br><strong>Conclusion:</strong> The results showed that the industrial sources of heavy metals play the main role in concentration of heavy metals in wet and dry atmospheric precipitation in Zanjan.The correlation coefficients showed that the lead and zinc result from a common source. This source can be the lead and zinc factories locating around the city. The measurement of heavy metals in atmospheric precipitation shows the effects of anthropogenic sources in air quality. The heavy metals concentration in atmospheric precipitation can be use as air pollution index.</p> </p> </p> آلودگی هوا،فلزات سنگین،ریزش های جوی،جذب اتمی،زنجان Air pollution,Heavy metals,Atomic absorption,Zanjan 240 249 http://ijhe.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-142&slc_lang=fa&sid=1 Z Farahmand kia زهره فرهمندکیا No M.R Mehrasbi محمد رضا مهراسبی Yes M.S Sekhawatju محمدصادق سخاوتجو No A.Sh Hasanalizadeh امیر شاهرخ حسنعلی زاده مظهر No Z Ramezanzadeh زهرا رمضانزاده No