fa ارزیابی وضعیت و عملکرد بهداشت محیط در زلزله استان آذربایجان شرقی عمومى General پژوهشي Research زمینه و هدف: در مرداد ماه 1391، دو زمین لرزه به بزرگی 6 و 6/2 در مقیاس ریشتر در استان آذربایجان شرقی رخ داد. از آنجایی‌که واحد بهداشت‌محیط به عنوان یکی از واحدهای اصلی در نظارت و ارائه خدمات بهسازی محیط در شرایط اضطراری به شمار می‌رود، هدف اصلی از این مطالعه به ارزیابی عملکرد پاسخ بهداشت‌محیط در زلزله اخیر اختصاص یافت. روش بررسی: 8 و 4 روستا از مناطق ورزقان و هریس به روش نمونه‌برداری طبقه‌بندی شده چند مرحله‌ای انتخاب گردیدند. ابزار جمع‌آوری اطلاعات شامل چک لیست سازمان بهداشت جهانی در 7 حیطه، 14 زیر شاخه و 37 فعالیت بهداشت محیط و حداقل استانداردهای مندرج در پروژه Sphere بودند. بهداشت‌محیط هر روستا توسط این چک لیست‌ها مورد ارزیابی قرار گرفتند. این مطالعه با حضور تیم تحقیق در 21 روز پس از وقوع زلزله در مناطق زلزله زده انجام شد. یافته‌ها: 7 فعالیت از 37 فعالیت مورد ارزیابی از جمله فعالیت‌های مشترکی بودند که واحد بهداشت‌محیط در هماهنگی با سایر سازمان‌های مرتبط بایستی به انجام برساند و بهداشت‌محیط در این فعالیت‌ها دارای نقش نظارتی است. به طور کلی این دسته از فعالیت‌ها دارای موارد عدم انطباق بیشتری نسبت به فعالیت‌هایی بودند که در آن بهداشت‌محیط به عنوان پاسخ‌دهنده اصلی مطرح بود که به جزئیات آن در اصل مقاله پرداخته شده است. نتیجه‌گیری: ایجاد هماهنگی بین بخشی در ایفای فعالیت‌های مشترک، الویت‌بندی نیازهای جمعیت آسیب دیده و توجه به اصول مدیریت مردم محور در بلایا از جمله پیشنهادات این مطالعه است Background and Objectives: On August 2012, two earthquakes measured 6 and 6.2 on the Richter scale took place in Eastern Azerbaijan province. Environmental Health Department is accounted as one of the main units for providing and supervising environmental sanitation services at the emergencies, therefore, the objective of this study was allocated to assess environmental health response performance in recent earthquake. Material and Methods: Through multi-stages stratified sampling, we selected 8 and 4 villages from the earthquake zones of Heris and Varzaghan respectively. The collecting data tools in this research were the WHO checklist in 7 categories, 14 subcategories, and 37 environmental health activities and also the minimum standards of Sphere Project checklist. The status of environmental health in each village was assessed using the mentioned checklists. This study was carried out with attendance of research team in earthquake zones 21 days after the occurrence of earthquake. Results: Among the 37 environmental health activities, 7 activities were the joint ones, which Environmental Health Department had to carry it out with the coordination of other related organizations. In other words, the environmental health has the supervising role in these activities. Totally, such activities had more nonconformities compared with the activities in which environmental health was administered as the main responder. The details of results have been expressed in the full text. Conclusion: Providing intra-sector coordination, prioritizing the needs of the affected population and considering the principles of community based management in the natural disaster are proposed as the recommendations of this study. بهداشت محیط, زلزله, بلایای طبیعی, پاسخ Keywords: Environmental Health, Earthquake, Natural Disasters, Response 177 186 http://ijhe.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-5018&slc_lang=fa&sid=1 Farin Fatemi فرین فاطمی No Department of Disaster Public Health, School of Public Health, Tehran University Medical of Sciences, Tehran, Iran گروه بهداشت بلایا، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران Hamed Mohammadi حامد محمدی No Department of Disaster Public Health, School of Public Health, Tehran University Medical of Sciences, Tehran, Iran گروه بهداشت بلایا، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران Ali Ardalan علی اردلان aardalan@tums.ac.ir Yes Department of Disaster & Emergency Health, National Institute Health Research, Tehran University Medical of Sciences, Tehran, Iran and Department of Disaster Public Health, School of Public Health, Tehran University Medical of Sciences, Tehran, Iran مدیر گروه سلامت در بلایا و فوریت ها، موسسه ملی تحقیقات سلامت، دانشگاه علوم پزشکی تهران و دانشیار، مدیر گروه بهداشت بلایا، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران Kazem Naddafi کاظم ندافی No Department of Environmental Health, School of Public Health, Tehran University Medical of Sciences, Tehran, Iran گروه بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران و مدیر کل مرکز سلامت محیط و کار، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی