fa توسعه یک شاخص نوین کیفیت آب آشامیدنی (MDWQI) و استفاده از آن در ارزیابی کیفیت منابع آب زیرزمینی ایران عمومى General پژوهشي Research <p>زمینه و هدف: در این مطالعه، یک شاخص نوین برای ارزیابی کیفیت منابع آب برای مصرف شرب با عنوان شاخص اصلاح شده کیفیت آب آشامیدنی (Modified Drinking Water Quality Index: MDWQI) توسعه یافت و از آن در بررسی وضعیت کیفیت منابع آب زیرزمینی تأمین‌کننده آب آشامیدنی در مناطق شهری ایران در سال 1390 استفاده گردید. روش بررسی: تعداد 23 خصوصیت کیفی آب بعنوان خصوصیات کیفی ورودی به شاخص استفاده شد و از استانداردهای کیفیت آب آشامیدنی ایران بعنوان معیار مقایسه استفاده گردید. شاخص MDWQI با استفاده از سه عامل تعداد خصوصیات متجاوز از معیار، تعداد اندازه‌گیری‌های متجاوز از معیار و بزرگی تخطی‌ها از معیار محاسبه می‌شود. این شاخص کیفیت منابع آب را با توجه به امتیاز کسب شده در محدوده 0 تا 100 در پنج دسته عالی (100-95)، خوب (94-80)، متوسط (79-65)، مرزی (64-45) و نامناسب (44-0) توصیف می‌نماید. یافته‌ها: بر اساس شاخص MDWQI، کیفیت 95% آب‌های زیرزمینی کشور در سطح خوب تعیین شد و در بقیه موارد متوسط یا مرزی بود، همچنین بهترین و بدترین کیفیت منابع آب زیرزمینی به ترتیب در استان‌های اردبیل و قم مشاهده شد. سه خصوصیت کیفی اول با بیشترین نرخ تخطی به ترتیب فلوراید، منیزیم و نیترات بودند که نرخ تخطی آنها به ترتیب 74%، 32% و 13% تعیین شد. نتیجه‌گیری: میانگین کشوری امتیاز شاخص MDWQI حدود 85 (وضعیت خوب) بود. این مطالعه نشان داد که شاخص MDWQI و زیرشاخص‌های آن کیفیت منابع آب را به سهولت، به درستی و به طور قابل اعتماد توصیف می‌کنند و می‌توان از آنها بطور گسترده در سراسر دنیا برای ارزیابی کیفیت منابع آب استفاده کرد.</p> <p>Background and objectives: In this research, an innovative drinking water quality index for assessing water resources as &ldquo;modified drinking water quality index (MDWQI)&rdquo; was developed and applied for evaluating all of the groundwater resources utilized for community water supply in urban areas of Iran during 2011. Materials and methods: Twenty-three water quality parameters and relevant Iranian standards for drinking water quality were selected as input parameters and benchmarks respectively. The MDWQI is calculated using three factors including the number of parameters that excurse benchmarks, the number of measurements in a dataset that excurse benchmarks and the magnitude of excursions. The MDWQI scores range from 0 to 100 and classify water quality in five categories as excellent (95-100), good (80-94), fair (65-79), marginal (45-64), and poor (0-44). Results: According to the MDWQI value, about 95% of the groundwater resources were in the good condition and the others were in the fair or marginal condition also the best and the worst water quality of water resources were observed in Ardebil Province and Qom Province respectively. The three parameters of fluoride, magnesium, and nitrate recorded the highest rates of violation to be 74, 32, and 13% respectively. Conclusion: The nationwide average score of the MDWQI was 85 (good description). This study indicated that the MDWQI and its sub-indices could describe the overall water quality of water bodies easily, reliably and correctly and have the potential suitability for extensive application all over the world.</p> آب آشامیدنی, منابع آب زیرزمینی, شاخص کیفیت آب, ایران Keywords: Drinking water, Groundwater resources, Water quality index, Iran 187 200 http://ijhe.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-5019&slc_lang=fa&sid=1 Mohaad-Reza Mohebbi محمدرضا محبی No Water Quality Control Bureau, National Water and Wastewater Engineering Company, Tehran, Iran کارشناس ارشد مهندسی بهداشت محیط، شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور Koshyar Azam vaghefi کوشیار اعظم واقفی No Water Quality Control Bureau, National Water and Wastewater Engineering Company, Tehran, Iran کارشناس مهندسی شیمی، شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور Ahmad Montazeri احمد منتظری No Water Quality Control Bureau, National Water and Wastewater Engineering Company, Tehran, Iran کارشناس مهندسی عمران، شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور Mehrnoosh Abtahi مهرنوش ابطحی No Department of Disaster Public Health, School of Public Health, Ahvaz Jundishapur University Medical of Sciences, Ahvaz, Iran دکترای مهندسی بهداشت محیط، استادیار دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز Sogol Oktahi سوگل اکتابی No Department of Disaster Public Health, School of Public Health, Iran University Medical of Sciences, Tehran, Iran کارشناس مهندسی بهداشت محیط، فارغ التحصیل دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی ایران Reza Gholamnia رضا غلام نیا No Department of Public Health, Faculty of Health, Safety and Environment, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran دکترای مهندسی بهداشت حرفه ای، استادیار دانشکده سلامت، ایمنی و محیط زیست، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی Fatemeh Aliasgari فاطمه علی عسگری No Department of Public Health, Faculty of Health, Safety and Environment, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran کارشناس مهندسی بهداشت محیط، فارغ التحصیل دانشکده سلامت، ایمنی و محیط زیست، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی Reza Saeedi رضا سعیدی reza.saeedi@gmail.com Yes دکترای مهندسی بهداشت محیط، استادیار دانشکده سلامت، ایمنی و محیط زیست، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی