fa بررسی کارایی فرایندهای فتوشیمیایی و سونوشیمیایی توام با پراکسید هیدروژن در تجزیه رنگ‌زای کاتیونی بنفش 16 از محیط‌های آبی: مطالعه کینتیکی هوا Air پژوهشي Research <div align="justify" style="direction: rtl">زمینه و هدف: رنگ‌زاهای کاتیونی از جمله رنگ‌زای کاتیونی بنفش کاربردهای بسیار زیادی در صنایع مختلف دارند. این مطالعه به منظور بررسی میزان تجزیه رنگ‌زای کاتیونی بنفش 16 توسط فرایندهای UV، UV/H2O2، US و US/H2O2 انجام شد. روش بررسی: فرایند فتولیز با استفاده از یک فتوراکتور مجهز شده به یک لامپ کم فشار بخار جیوه (طول موج کوتاه) و با توان W 55 در مقیاس آزمایشگاهی و فرایند سونولیز در یک سونوراکتور با فرکانس بالا (kHz 130) و با قدرت kW 100، با تاکید بر اثرات انواع پارامترهای موثر و افزودن نمک سولفات سدیم بر روی روند رنگ‌بری و راندمان تخریب رنگ انجام گردید. یافته‌ها: نتایج نشان داد که راندمان حذف کامل رنگ‌زای کاتیونی بنفش 16 با غلظت اولیه mg/L 30 با استفاده از فرایند UV/H2O2 بعد از زمان حدودmin 8 بدست آمد. در رابطه با فرایند سونوشیمیایی نتایج نشان‌دهنده راندمان کمتر این فرایند نسبت به فرایند فتوشیمیایی بود. به طوری‌که راندمان حذف رنگ‌زا پس از زمان تابشmin 120 حدود 65% بدست آمد. همچنین مشخص شد کهpH طبیعی حاصل از رنگ‌زا و غلظت‌های کمتر رنگ‌زا برای تجزیه مناسب‌تر است و هر گونه افزایش در غلظت اولیه رنگ‌زا منجر به کاهش سرعت تخریب می‌شود. نتایج نشان داد مداخله‌گر سولفات سدیم در فرایند سونوشیمیایی باعث افزایش سرعت واکنش می‌گردد. دیگر یافته‌ها نشان داد که داده‌های کینتیکی از معادله درجه اول بهتر پیروی می‌کنند. نتیجه‌گیری: به‌طور کلی نتایج حاصل از آزمایشات نشان داد که می‌توان از فرایندهای فتوشیمیایی و سونوشیمیایی توام با پراکسید هیدروژن به عنوان یک روش موثر در حذف رنگ‌زای کاتیونی بنفش 16 از محیط‌های آبی استفاده نمود. همچنین در مقایسه با دو فرایند ذکر شده، استفاده از فرایند فتوشیمیایی توام با پراکسید هیدروژن با توجه به کارایی حذف و همچنین قابل دسترس بودن به عنوان یک روش موثر و سریع جهت حذف رنگ‌ها از محیط‌های آبی پیشنهاد می‌گردد.</div> Background & Objectives: Cationic dyes such as basic violet have many applications in different industries. The degradation of basic violet by means of UV, UV/H2O2, US, and US/H2O2 processes was investigated. Materials and Methods: Photolysis process was accomplished in a laboratory-scale batch photoreactor equipped with a 55 W immersed-type low-pressure mercury vapor lamp (UVC) and sonolysis process was investigated in a sonoreactor with high frequency (130 KHZ) Plate Type transducer at 100 W of acoustic power with emphasis on the effect of various parameters and addition of Na2SO4 on discoloration and degradation efficiency. Results: Complete decolonization of cationic BV 16 was achieved in 8 minutes using UV/H2O2 process. In addition, it was found that sonochemical decolorization is a less efficient process, comparing with photochemical process, as the decolorization proceeds to only 65% within 120 min. Low concentration of dye and natural pH resulting from dissolution of salt favors the degradation rate of dye. The results showed that sodium sulfate enhances the rate of sonochemical degradation of dye. In addition, kinetic parameters were obtained by application of first order equations. Conclusion: The results showed that UV/H2O2 and US/H2O2 processes can be effective in the removal of BV16 from aqueous solutions. Considering dye removal efficiency and availability, photochemical process combined with hydrogen peroxide can be recommended as a fast effective method for removal of dyes from aqueous solutions. فرایند اکسیداسیون پیشرفته, فتولیز, سونولیز, رنگ‌زای کاتیونی بنفش 16, محیط‌های آبی Advanced Oxidation Processes, Photolysis, Sonolysis, Basic Violet 16, Aqueous Solution. 431 442 http://ijhe.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-834-4&slc_lang=fa&sid=1 Majid Kermani مجید کرمانی No 1Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran ، استادیار دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی ایران Mitra Gholami میترا غلامی No 1Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشیار دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی ایران Zahra Rahmani زهرا رحمانی rahmani_eng64@yahoo.com Yes 2Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان Ahmad Jonidi Jafari احمد جنیدی جعفری No 1Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشیار دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی ایران Niaz Mohammad-Mahmoodi نیاز محمد محمودی No 2Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran استادیار گروه پژوهشی رنگ و محیط زیست، پژوهشگاه علوم و فناوری رنگ