fa غلظت کادمیوم، نیکل، وانادیوم و روی در عضله و خاویار تاسماهی ایرانی (Acipenser persicus) با تاکید بر ارزیابی ریسک ناشی از مصرف عضله عمومى General پژوهشي Research <div align="justify" style="direction: rtl"> زمینه و هدف: آلودگی به فلزات یکی از مشکلات مهم زیست‌محیطی و یکی از نگرانی‌های مهم بهداشت مواد غذایی به شمار می‌آید. در سراسر جهان، ماهیان خاویاری یک منبع مهم تامین غذا و ایجاد اشتغال و درآمد هستند. در پژوهش حاضر، با اندازه-گیری غلظت کادمیوم، نیکل، وانادیوم و روی در عضله و خاویار تاسماهی ایرانی (Acipenser persicus)، ریسک ناشی از مصرف این ماهی برای انسان مورد ارزیابی قرار گرفت. روش بررسی: نمونه‌های تاسماهی ایرانی (24n=) را از مراکز مهم صید ماهیان خاویاری بخش جنوبی دریای خزر واقع در استان‌های مازندران و گیلان جمع‌آوری گردیده و تا آنالیز شیمیایی در فریزر در دمای 0C 20- نگهداری شدند. حدود g 1 از هر نمونه خشک شده را در لوله‌های هضم PTFE ریخته شد. سپس به میزان mL 10 اسید نیتریک 65% به آن اضافه گردید. ابتدا به مدت h 1 در دمای 0C 40 لوله‌های PTFE بر روی هیتر قرار داده سپس به آرامی دما را افزایش داده و به مدت h 3 در دمای 0C 140 حرارت داده شد. محلول حاصل با استفاده از کاغذ صافی واتمن شماره یک، صاف شده و در نهایت با آب دوبار تقطیر شده (دیونیزه) به حجم mL 25 رسانیده شد. یافته‌ها: میانگین غلظت کادمیوم، نیکل، وانادیوم و روی در عضله به ترتیب 0/002 ±0/005، 0/03±0/06،   0/13 ± 0/04 و 3/07 ±7/49 μg/gوزن تر است. همچنین میانگین غلظت این فلزات در خاویار به ترتیب 0/006±0/007 ، 0/07 ± 0/09 ، 0/15 ± 0/12 و 5/75 ±21/23 μg/g وزن تر تعیین گردید. نتیجه‌گیری: میانگین غلظت کادمیوم، وانادیوم و روی از حد استاندارد تعیین شده توسط سازمان کشاورزی، ماهی‌گیری و غذایی انگلستان MAFF (2000) و سازمان بهداشت جهانی (WHO) پایین‌تر است. حد استاندارد فلزات کادمیوم، وانادیوم و روی به ترتیب μg/g 0/2، 0/5 و 50 است. بنابراین بدلیل پایین بودن غلظت‌های بدست آمده از حد مجاز، مصرف عضله و خاویار تاسماهی ایرانی خطری جدی برای سلامتی مصرف کنندگان نخواهد داشت. </div> Background and objective: Metal pollution has always been a major cause of contamination of environment and is considered as a major concern for food health. Worldwide, sturgeons are an important source of food and income. In this study, the human health risk due to consumption of caviar and muscle of Persian sturgeon (Acipenser persicus) were evaluated by measuring the concentrations of cadmium, nickel, vanadium and zinc in caviar and muscle samples. Material and Methods: A total number of 24 samples of Persian sturgeon were collected from two important sturgeon fishery zones in Guilan and Mazandaran Provinces and were stored at −20°C until chemical analysis. About one gram of each sample dried was added to 10 ml of concentrated (65%) supra-pure HNO3 (Merck, Darmstadt, Germany) in a Teflon PTFE tube and then it was incubated for 1 h at 40 °C in a hot block digester, followed by heating at 140 °C for 3 h. The samples digested were diluted to a measured volume using double deionized water. Samples were filtered through Whatman No. 1 filter paper, and the filtrate was stored until metal determination. Results: Mean Cd, Ni, V and Zn concentrations in muscle tissues were 0.005 ± 0.002, 0.06 ± 0.03, 0.13 ± 0.04 and 7.49 ± 3.07 µg/g wet weight basis respectively. The mean Cd, Ni, V and Zn concentrations in caviar samples were 0.007 ± 0.006, 0.09 ± 0.07, 0.12 ± 0.15 and 21.23 ± 5.75 µg/g wet weight basis respectively. Conculation: The mean concentrations of Zn, Cd and V in caviar and muscle samples were less than the permissible limits proposed by the United Kingdom's Ministry of Agriculture, Fisheries and Food (MAFF 2000) and World Health Organization (W.H.O.). The guidelines for Cd, V and Zn are 0.2, 0.5 and 50 µg/g wet weight respectively. Therefore, the measured concentrations for these particular metals are below the published guidelines, and the levels would appear not to constitute any threat to the human population that may consume sturgeon or caviar obtained from these study locations. ارزیابی ریسک, خاویار, ماهیچه, تاسماهی ایرانی, کادمیوم, نیکل, وانادیوم, روی Risk assessment, Caviar, Muscle, Persian sturgeon, Cadmium, Nickel, Vanadium, Zinc 407 416 http://ijhe.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-5037&slc_lang=fa&sid=1 Abdulreza Mashroofeh عبدالرضا مشروفه No Department of Environmental Sciences, Faculty of Natural Resource, Tarbiat Modares University, Noor, Mazandaran, Iran دانشکده منابع طبیعی پردیس نور، دانشگاه تربیت مدرس، مازندران، ایران Alireza Riyahi Bakhtiari علیرضا ریاحی بختیاری riahi@modares.ac.ir Yes Department of Environmental Sciences, Faculty of Natural Resource, Tarbiat Modares University, Noor, Mazandaran, Iran استادیار دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس، مازندان، ایران Mohammad Pourkazemi محمد پورکاظمی No Department of Environmental Sciences, Faculty of Natural Resource, Tarbiat Modares University, Noor, Mazandaran, Iran انستیتو تحقیقات بین المللی ماهیان خاویاری دکتر دادمان، رشت، گیلان، ایران