fa مقایسه دو روش فرآیند تحلیل سلسله مراتبی و تاپسیس در مکان‌یابی محل دفن پسماندهای شهری (مطالعه موردی: انتخاب محل دفن پسماند شهری کرج) عمومى General پژوهشي Research <div align="justify" style="direction: rtl">زمینه و هدف: امروزه دفن پسماندها به دلیل هزینه پایین تر و قبول طیف گسترده تری از پسماندها در بسیاری از کشورها، رایج ترین روش است. در مکان‌یابی محل دفن پسماند، پارامترهای گوناگونی مانند نیازمندی های جوامع شهری، دولتی و قوانین زیست‌محیطی و تعداد زیادی از معیارهای کمی و کیفی مورد ارزیابی قرار می گیرند. به این منظور روش های متعدد تصمیم گیری چند معیاره در اولویت بندی مکان های مناسب بکار گرفته می شود. هدف از مطالعه حاضر بررسی کارایی دو روش فرآیند تحلیل سلسله مراتبی و روش تاپسیس در اولویت بندی گزینه های دفن پیشنهادی در فرآیند مکان یابی دفن زباله است. از این رو جهت انجام این بررسی، در تحقیق حاضر از این دو روش برای تعیین اولویت گزینه های دفن در کرج با توجه به معیارهای مدنظر استفاده شد. روش بررسی: در این منطقه از رویهم گذاری لایه های اطلاعاتی (نقشه های رقومی) و بکارگیری توابع پرس و جو در نرم‌افزار Arc GIS9.2، 4 منطقه در جنوب محدوده مورد مطالعه (کرج) شناسایی شدند. سپس اولویت بندی گزینه ها با استفاده از روش فرآیند تحلیل سلسله مراتبی و تاپسیس انجام و نتایج با یکدیگر مورد مقایسه و ارزیابی قرار گرفتند. یافته ها: براساس نتایج روش فرآیند تحلیل سلسله مراتبی اولویت گزینه‌ها به ترتیب گزینه 3 و 2 و 4 و 1 است در حالی‌که در روش تاپسیس، ترتیب اولویت گزینه ها به صورت 4 و 3 و 2 و 1 است. یافته‌های این بررسی مبین این واقعیت است که هر دو روش فرآیند تحلیل سلسله مراتبی و تاپسیس در اولویت بندی گزینه های دفن، روش های مناسبی هستند. نتیجه گیری: به دلیل اینکه در فرآیند تحلیل سلسله مراتبی، وزن دهی به گزینه ها با مقایسه زوجی گزینه ها نسبت به هدف صورت می گیرد و همچنین گزینه ها نسبت به تک تک معیارها مورد مقایسه زوجی، ارزیابی و امتیازدهی قرار می گیرند، این روش در این پژوهش از کارایی مناسبی برخوردار است و نتایج نهایی از دقت و اطمینان بالاتری برخوردار است.</div> <p>Background and objectives: Nowadays, landfilling is most common method in many countries owing to lower cost and adaptation to wide range of solid waste. Site selection of landfill requires evaluating several parameters such as municipal government requirements, environmental regulations and a large number of quantitative and qualitative criteria. The aim of current study was to compare AHP and TOPSIS in landfill site selection. For this purpose, two mentioned methods were applied to select suitable site in Karaj. Materials and methods: In present study, 4 candidate sites in south of Karaj were selected for landfill by overlaying data layers (digital maps) and query functions in Arc GIS 9.2. Prioritizations between alternatives were conducted by AHP and TOPSIS technique according to the criteria mentioned. Eventually, we compared and evaluated the AHP results and TOPSIS results with each other. Result: According to AHP, site prioritization was 3,2,4,1 respectively whereas, in the case of TOPSIS, it was ranked 4,3,2,1, respectively. These results showed that both methods are suitable to determine site priority. Conclusion: As in AHP, alternatives are compared with respect to goal and criteria, consequently it has better precision and higher accuracy and confidence compared with TOPSIS.</p> فرآیند تحلیل سلسله مراتبی, پسماند جامد شهری, تاپسیس, مکان دفن, سامانه اطلاعات جغرافیایی Analytical Hierarchy Process, Municipal solid waste, TOPSIS, Landfill, Geographical Information System 341 352 http://ijhe.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-5043&slc_lang=fa&sid=1 Marzieh mahtabi oghani مرضیه مهتابی اوغانی marziehmahtabi@yahoo.com Yes Department of Forestry, Faculty of Natural Resources, University of Tarbiat Modares, Noor, Iran دانشگاه تربیت مدرس، مازندران، نور Akbar najafi اکبر نجفی No Department of Forestry, Faculty of Natural Resources, University of Tarbiat Modares, Noor, Iran استادیار گروه جنگلداری دانشگاه تربیت مدرس، مازندران، نور Habiballah yunesi حبیب اله یونسی No 3- Department of environmental, Faculty of Natural Resources, University of Tarbiat Modares, Noor, Iran دانشیار گروه محیط‌زیست دانشگاه تربیت مدرس، مازندران، نور