fa ارزیابی مخاطره اکولوژیک ناشی از ترکیبات آروماتیک چند حلقه ای در رسوبات سطحی تالاب انزلی در سال 1389 عمومى General پژوهشي Research <div align="justify" style="direction: rtl">زمینه و هدف: در طی سال های اخیر، ورود آلاینده های نفتی بویژه هیدروکربن های آروماتیک چند حلقه ای (PAHs) به تالاب انزلی، حیات موجودات آن را بشدت مورد تهدید قرار داده است. لذا مطالعه کنونی با هدف اندازه گیری و مقایسه غلظت ترکیبات PAH با شاخص های ارزیابی کیفی متعدد رسوب، به منظور ارزیابی سمیت اکولوژیک رسوبات سطحی تالاب انزلی و ارائه راهکار مدیریتی مناسب انجام شده است. روش بررسی: تعداد 22 نمونه رسوب سطحی بطور تصادفی جمع­ آوری، خشک و با بکار­گیری روش سوکسله استخراج گردید. سپس طی دو مرحله کروماتوگرافی ستونی، ترکیباتPAH جداسازی و توسط دستگاه کروماتوگراف گازی با طیف ­سنج جرمی (GC-MS) مورد آنالیز قرار گرفتند. یافته ­ها: مجموع غلظت این ترکیبات در گسترهng/g 212 تا 2674 وزن خشک با میانگین ng/g 907 وزن خشک قرار گرفت. بیشترین غلظت ها از ایستگاه های واقع در مجاورت نواحی شهری با فعالیت های کشتیرانی، (1-3 و1-4) گزارش شد. در مقایسه با راهبرد های کیفی رسوب (SQGs) بکار رفته در این مطالعه، غلظت اغلب ترکیبات PAH در اکثریت ایستگاه ها در گستره پایین آثار بیولوژیکی مضر قرار گرفتند. تنها در ایستگاه های ناچیزی (1-3، 2-3 و 3-5) غلظت برخی ترکیبات PAH متجاوز از گستره پایین آثار بیولوژیکی مضر بدست آمد. نتیجه گیری: غلظت اغلب ترکیبات PAH در تالاب انزلی در مقایسه با راهبرد های کیفی رسوب استفاده شده در این مطالعه، به ندرت منجر به آثار مضر می شود. با این حال غلظت برخی از این ترکیبات، می تواند منجر به بروز آثار سمی حاد شوند. بنابراین مطالعات بیشتر شامل آزمون های مسمومیت و تجمع زیستی و بررسی ترکیب اجتماع کف‌زیان بخصوص در نواحی متجاوز از SQGs، به منظور مدیریت مناسب ضروری است.</div> <p>Background & Objectives: In recent years, enterance of oil contaminants especially polycyclic aromatic hydrocarbons (PAHs) to Anzali Wetland, has seriously threatened organisms life. Therefore, the current study was conducted to determine and compare concentration of PAH compounds with multiple sediment quality assessment indice to evaluate the ecological toxicity of surface sediments of Anzali Wetland and present appropriate management strategy. Materials & Methods: We randomly collected 22 surface sediment samples each sample was dried and extracted based on the soxhlet method. Then during two-step of column chromatography the PAH compounds were separated and analyzed by gas chromatography equipped with a mass spectrometry detector (GC-MS). Results: Total concentrations of these compounds ranged from 212 to 2674 ng g-1 d.w. with the mean of 907 ng g-1 d.w. The highest concentrations of PAHs was reported from stations (3-1 and 4-1) located in the vicinity of urban areas with shipping activities. In comparison with sediment quality guidelines (SQGs) used in this study, the concentrations of most PAH compounds in the majority of stations situated in low range values of adverse biological effects. Only in a few stations (3-1, 3-2 and 5-3), the concentrations of some of PAH compounds exceeded the low range of adverse biological effects. Conclusion: In comparison with sediment quality guidelines (SQGs) used in this study, the concentrations of most PAH compounds in Anzali Wetland rarely lead to adverse biological effects. However, concentrations of some of these compounds can cause acute toxic effects. Therefore, further studies including toxicity and bioaccumulation tests and survey of benthic community composition, especially in areas exceeded SQGs are essential for proper management.</p> هیدروکربن های آروماتیک چند حلقه ای, رسوب, راهبرد های کیفی رسوب, تالاب انزلی Polycyclic aromatic hydrocarbons (PAHs), Sediment, Sediment quality guidelines (SQGs), Anzali Wetland 157 170 http://ijhe.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-5075&slc_lang=fa&sid=1 Rokhsareh Azimi Yancheshmeh رخساره عظیمی یانچشمه No Department of Environmental Sciences, Faculty of Natural Resources and Marine Sciences, Tarbiyat Modares University, Mazandaran, Noor کارشناس ارشد محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، استان مازندران، نور Ali Reza Riyahi Bakhtiari علیرضا ریاحی بختیاری riahi@modares.ac.ir Yes Department of Environmental Sciences, Faculty of Natural Resources and Marine Sciences, Tarbiat Modares University, Mazandaran, Noor. کترای آلودگی محیط زیست، دانشیار گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، استان مازندران، نور Samar Mortazavi ثمر مرتضوی No Department of Environmental Sciences, Faculty of Natural Resources, Malayer University, Hamedan, Malayer کترای آلودگی محیط زیست، استادیارگروه محیط زیست ، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه ملایر، استان همدان، ملایر