Iranian Journal of Health and Environment

fa بررسی غلظت جیوه در آب و ماهی های سواحل جنوبی دریای خزر، ایران Mercury concentration in water and fish samples along south coast of The Caspian Sea آب WATER پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه و هدف: آلودگی جیوه در اکوسیستم های دریایی یک تهدید بزرگ برای سلامت انسان در کشورهای توسعه یافته همانند ایران است. از جمله راه های ورود جیوه به بدن انسان مصرف ماهی و غذاهای دریایی است. پس از ورود جیوه به بدن انسان، جیوه به متیل جیوه تغییر می یابد و سبب اختلال هایی همچون اختلال های عصبی، نقص در باروری، نارسایی کلیه، بی‌ثباتی روانی، التهاب لثه، تشنج و تنش می شود. هدف پژوهش حاضر اندازه‌گیری غلظت جیوه در اکوسیستم آبی دریای خزر (آب و ماهی) است تا بتوان نتیجه این مطالعه را در حفاظت از سلامت انسان و کاهش آسیب های ناشی از جیوه به‌کار گرفت. روش بررسی: در این مطالعه به منظور ارزیابی غلظت جیوه در آب، از 36 ایستگاه و از چهار گونه ماهی صید شده از سواحل جنوبی دریای خزر 33 نمونه بافت کبد و 33 نمونه بافت خوراکی جمع آوری شد. در سنجش غلظت جیوه در نمونه های آب و ماهی از دستگاه ولتامتر پلارواگراف و جذب اتمی کوره گرافیتی استفاده شد. یافته ها: نتایج نشان داد که میانگین غلظت جیوه در نمونه های آب μg/L 1/697، در بافت خوراکی ماهی 68/636 و در بافت کبد  μg/g.dw 125/606 است. نتایج حاصل از فاکتور تجمع زیستی نشان میدهد غلظت جیوه از آب به ماهی در دامنه 14-80 برابر قرار دارد و غلظتهای بیشینه از جیوه در نمونه‌های آب و ماهی در سواحل غربی دریای خزر مشاهده شده است. نتیجه گیری: بیش از 58 درصد ایستگاههای نمونهبرداری شده از آب دریای خزر بر طبق استانداردهای US.EPA و SPPA به عنصر جیوه آلوده هستند و میانگین غلظت جیوه در نمونههای ماهی کمتر از استانداردهای WHO و  EPAاست.  </div> <div style="text-align: justify;">Background and Objective: Mercury (Hg) contamination in marine ecosystems is a major threat to human health in the developing countries like Iran. The main route of mercury exposure is from consumption of fish and seafood. Upon entering mercury in human bodies, Hg is converted into methyl mercury, which may lead to serious implications including neurological disorders, reproductive abnormalities, kidney failure, emotional instability, gingivitis and tremors. Therefore, research on mercury concentrations in marine ecosystems (water and fishes) can be help to protect human health and reduce the risks of mercury contamination. Materials and Methods: In this study in order to evaluate the concentrations of Hg in water and fish, water samples (36 stations), fish tissue livers (n=33) and muscles (n=33) of four fish species from the Caspian Sea (southern coasts) were collected and analyzed. For determination of Hg in water and fish samples, Voltammetry and GF-AAS techniques were used, respectively. Results: The results showed that the average Hg concentration detected in water samples was 1.657 (μg/L) and in fish muscle and liver tissues were 68.636 and 125.606 (μg/g.dw), respectively. The bioaccumulation factor showed that mercury concentrations from water to fish are in the range of 14 to 80 times. The highest levels of mercury in water and fish were observed in the southwest coasts of the Caspian Sea. Conclusion: According to USEPA and SPPA (China) standards, more than 58 % of the water samples collected from the southern coasts of the Sea was polluted by mercury. However, the average concentrations of mercury in fish samples were less than the standards by WHO and EPA.   </div> اکوسیستم‌های دریایی, دریای خزر, آلودگی آب, ماهی, جیوه Marine ecosystems, Caspian Sea, Water pollution, Fish, Mercury 329 338 http://ijhe.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-988-3&slc_lang=fa&sid=1 M Abadi محمد آبادی m.abadi@znu.ac.ir No Department of Environmental Science, Faculty of Sciences, University of Zanjan, Zanjan, Iran گروه علوم محیط زیست، دانشکده علوم، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران AA Zamani عباسعلی زمانی zamani@znu.ac.ir Yes Department of Environmental Science, Faculty of Sciences, University of Zanjan, Zanjan, Iran گروه علوم محیط زیست، دانشکده علوم، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران A Parizanganeh عبدالحسین پری زنگنه h_zanganeh@znu.ac.ir No Department of Environmental Science, Faculty of Sciences, University of Zanjan, Zanjan, Iran گروه علوم محیط زیست، دانشکده علوم، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران Y Khosravi یونس خسروی khosravi@znu.ac.ir No Department of Environmental Science, Faculty of Sciences, University of Zanjan, Zanjan, Iran گروه علوم محیط زیست، دانشکده علوم، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران H Badiee حمید بدیعی hamid.badiee@yahoo.com No Department of Chemistry, Faculty of Science, University Campus, Guilan University, Rasht, Iran گروه شیمی، دانشکده علوم، پردیس دانشگاهی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران