Iranian Journal of Health and Environment
سلامت و محیط زیست
ijhe
Medical Sciences
http://ijhe.tums.ac.ir
1
admin
2008-2029
2008-3718
000
000
000
000
000
fa
jalali
1397
3
1
gregorian
2018
6
1
11
1
online
1
fulltext
fa
شبیه سازی عددی مسیر جریان آب زیرزمینی آبخوان دشت همدان–بهار
Numerical simulation of groundwater flow path in Hamedan-Bahar aquifer
آب
WATER
پژوهشي
Research
<div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">زمینه و هدف:</span></span></strong> <span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">آب زیرزمینی جز منابع بسیار مهم برای ادامه حیات موجودات زنده است. از این­ رو مدل­سازی آب زیرزمینی اهمیت ویژه­ ای در مدیریت و برنامه­ ریزی هر منطقه دارد. در این پژوهش با استفاده از اطلاعات زمین شناسی، هیدرولیکی و هیدرولوژیکی، به شبیه ­سازی عددی مسیر جریان آب زیرزمینی آبخوان دشت همدان - بهار با استفاده از نرم­افزار </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;">GMS</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"> پرداخته شد. </span></span><br>
<strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">روش بررسی:</span></span></strong> <span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">در این بررسی، ابتدا مدل سه ­بعدی هیدرولوژیکی دشت </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">همدان - بهار </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">تهیه و سپس جریان در دشت با کد عددی </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;">MODFLOW</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"> شبیه­ سازی گردید. پس از شبیه ­سازی جریان، کالیبره کردن مدل به روش سعی و خطا انجام گرفت. تخمین </span></span><span style="font-family:b lotus;">مسیر جریان آب زیرزمینی</span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">نیز با استفاده از کد عددی </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;">MODPATH</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"> صورت گرفت.</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">نهایتا مناطق تسخیر چاههای مورد مطالعه و جهت حرکت آب زیرزمینی با زمان حرکتهای مختلف ترسیم گردید.</span></span><br>
<strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">یافته­ ها:</span></span></strong> <span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">اختلاف سطح آب مشاهده شده و شبیه­ سازی شده در محدوده مجاز</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;">m </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"> 35 </span></span><strong><span dir="RTL"><span style="font-family:times new roman,serif;">±</span></span></strong> <span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">به­ عنوان دامنه مطلوب بود.</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">تخمین </span></span><span style="font-family:b lotus;">مسیر جریان آب زیرزمینی</span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">با کد عددی </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;">MODPATH</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"> نشان داد که در حرکت رو به جلو، طولانی ­ترین مسیر انتقال جریان </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;">m</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"> 43400 و در حرکت رو به عقب</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;">m </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">8270/674 به</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;">­</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">عنوان طولانی ­ترین مسیر انتقال جریان</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">مشخص گردید.</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">نتایج شبیه ­سازی انتقال </span></span><span style="font-family:b lotus;">مسیر جریان آب زیرزمینی</span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">گویای این واقعیت بود که انتقال جریان از مرز آبخوان به سمت مرکز و خروجی آبخوان </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">همسو با گرادیان هیدرولیکی بود.</span></span><br>
<strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">نتیجهگیری: </span></span></strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">در مجموع میتوان اظهار داشت، ادامه</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">روند</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">فعلی جریان آب زیرزمینی، افزایش سطح آلودگی آبخوان را در پی خواهد داشت که خسارت­ های</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">جبران ناپذیری</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">به</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">سفره</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">آب</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">زیرزمینی</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">وارد</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">خواهد</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"> نمود.</span></span></span></div>
<div style="text-align: justify;"><strong>Background and Objective</strong>: Groundwater resources are very important for the survival of living beings. Hence, groundwater modeling has a special importance in water management and planning of each region .In this study, numerically simulation of Hamedan–Bahar aquifer flow path was done by GMS software using geological, hydraulic and hydrologic information.<br>
<strong>Materials and Methods</strong>: First, a 3D hydrogeological model of the aquifer was prepared and then the aquifer flow was simulated by MODFLOW numerical code. The model was calibrated using a trial and error method. Estimation of groundwater flow path was done with MODPATH numeric code. Finally, the capture area was studied and piezometers and direction of groundwater movement in different time were built.<br>
<strong>Results</strong>: The results of calibration showed that the difference between observed head and computed head was in allowable range ( 35 m). Estimation of pollution with MODPATH numeric code indicated that in forward moving, the longest way of pollution transport was 43400 m and in backward moveing, the longest way of flow transport was 8270.65 m. The results of the groundwater flow path indicated that the flow transport direction was from southwest to northeast in line with the hydraulic gradient.<br>
<strong>Conclusion</strong>: It can be concluded that the current trend of groundwater flow will increase aquifer pollution level, which will damage groundwater aquifer.<br>
</div>
آلودگی آبخوان, گرادیان هیدرولیکی, جریان آب زیرزمینی
Aquifer pollution, Hydraulic gradient, Groundwater flow
49
62
http://ijhe.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1197-2&slc_lang=fa&sid=1
M
Bayatvarkeshi
مریم
بیات ورکشی
m.bayat.v@gmail.com