fa بررسی توزیع فلزات سنگین در خاک اراضی آبیاری شده با پساب با استفاده از روش کریجینگ و مدل هایدروس: مطالعه موردی در جنوب تهران فاضلاب wastewater پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">زمینه و هدف: </span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">این تحقیق به منظور بررسی توزیع سطحی و عمقی فلزات سنگین سرب، مس و نیکل در خاک اراضی آبیاری شده با پساب در جنوب شهر تهران به کمک </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">GIS</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> و مدل هایدروس انجام شد که انتظار می &shy;رود اطلاع جامعی از پراکندگی و غلظت آنها در خاک به‌دست آورد.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">روش بررسی: </span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">پهنه &shy;بندی فلزات سنگین مس، نیکل و سرب با استفاده از روش کریجینگ در محیط </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">GIS</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> به کمک واریوگرام &shy;های دایره &shy;ای، کروی، نمایی و گوسین بررسی شد. علاوه بر این، مدل‌سازی جریان عمقی آب و فلزات سنگین در محیط خاک توسط مدل هایدروس یک بعدی، تا عمق </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">cm</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> 50 خاک برای یک دوره 210 روزه صورت گرفت و میزان غلظت فلزات سنگین تا عمق ریشه&shy; شبیه&shy; سازی شد.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته&shy;&shy; ها: </span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">بررسی توزیع سطحی عنصر سرب با مدل کروی نشان داد تغییرات این عنصر در محدوده 20 تا </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">mg/kg</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> 70 بوده است. این مقادیر برای عنصر مس </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">mg/kg</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> 50-60 و برای عنصر نیکل در محدوده </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">mg/kg</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> 30 بوده است. بررسی انتقال عمقی عناصر سنگین نیز در داخل خاک با استفاده از مدل هایدروس نشان داد در لایه </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">cm</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> 0-15 اولیه خاک مقدار شبیه &shy;سازی شده بیشترین مقدار را دارد و روند تغییرات عمقی عناصر در لایه &shy;&shy;های پایین‌تر بصورت کاهشی است. </span></span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه&shy;‌گیری:</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> مقایسه غلظت این عناصر با استاندارد مجاز معرفی شده توسط</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">‌WHO </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">&nbsp;نشان داد عنصر سرب در این منطقه بالاتر از میزان مجاز بوده است. همچنین مدل&shy; های مورد استفاده توانستند به</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">‌</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">طور قابل قبولی بررسی توزیع عمقی یا سطحی فلزات سنگین را میسر سازند.</span></span><br> &nbsp;</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background and Objective:</strong> The main objective of this study was to evaluate the surface and deep distribution of Pb, Ni and Cu in the wastewater-irrigated area of south of Tehran using GIS and Hydrus<span dir="RTL">.</span> It was expected to find a comprehensive information of heavy metals distribution and their accumulation in the soil.&nbsp;<br> <strong>Materials and Methods: </strong>This study was carried out in wastewater-irrigated area of south of Tehran. Soil sampling from the top surface layer (0-15 cm) and wastewater channels was done. After sample analysis, ordinary Kriging method using different variogram in GIS was applied to explore the surface distribution of Ni, Pb and Cu heavy metals. Moreover, the deep percolation of heavy metals in the soil profile was simulated by Hydrus-1D in a duration of 210 days and the heavy metals concentrations in the soil were estimated.<br> <strong>Results</strong>: Exploration of the distribution of Pb using spherical model showed that the variation of this element was in the range of 20-70 mg/kg. This amount varied to 50-60 mg/kg for Cu and about 30 mg/kg for Ni. Moreover, the simulation of heavy metals deep percolation using Hydrus revealed that the most accumulation of heavy metals happened in the 0-15 cm soil surface layer and for deeper layer, this trend was descending.<br> <strong>Conclusion</strong>: Comparing the concentration of Pb, Cu and Ni with the maximum allowable amounts of WHO standards demonstrated that Pb concentration was more than the threshold limit. Finally, the applied models could simulate soil&rsquo;s heavy metals content for both surface and deep distribution in the studied area.<br> &nbsp;</div> پساب, فلزات سنگین, کریجینگ, هایدروس, انتقال عمقی فلزات سنگین Wastewater, Heavy metals, Kriging, Hydrus, Heavy metals deep percolation 351 364 http://ijhe.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1447-1&slc_lang=fa&sid=1 Y Abbasi یاسر عباسی y.abbasi@ut.ac.ir No Department of Irrigation and Reclamation, Faculty of Agricultural Engineering and Technology, University of Tehran, Karaj, Iran گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، دانشکده مهندسی و فناوری کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران F Mirzaei فرهاد میرزایی fmirzaei@ut.ac.ir Yes Department of Irrigation and Reclamation, Faculty of Agricultural Engineering and Technology, University of Tehran, Karaj, Iran گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، دانشکده مهندسی و فناوری کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران T Sohrabi تیمور سهرابی myousef@ut.ac.ir No Department of Irrigation and Reclamation, Faculty of Agricultural Engineering and Technology, University of Tehran, Karaj, Iran گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، دانشکده مهندسی و فناوری کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران