Iranian Journal of Health and Environment
سلامت و محیط زیست
ijhe
Medical Sciences
http://ijhe.tums.ac.ir
1
admin
2008-2029
2008-3718
000
000
000
000
000
fa
jalali
1397
9
1
gregorian
2018
12
1
11
3
online
1
fulltext
fa
ارزیابی محیط زیستی برخی از فلزات سنگین در خاک سطحی حاشیه صنایع گندلهسازی و فولادسازی اردکان
The environmental assessment of some heavy metals in surface soil around pelletizing industries and Ardakan steel
عمومى
General
پژوهشي
Research
<div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;">زمینه و هدف:</span></strong> <span style="font-family:b lotus;">استقرار کارخانه­ های گندله‏ سازی و فولاد در حاشیه­ شهر اردکان احتمال انتشار آلاینده­ های مختلف به­ ویژه فلزات سنگین را به محیط پیرامونی افزایش داده است. هدف از این پژوهش ارزیابی وضعیت آلودگی خاک حاشیه­ این صنایع به عناصر سنگین با استفاده از شاخص­ آلودگی (</span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">PI</span></span><span style="font-family:b lotus;">)، شاخص جامع آلودگی نمرو (</span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">NIPI</span></span><span style="font-family:b lotus;">)، شاخص زمین ‏انباشتگی (</span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">I<sub>geo</sub></span></span><span style="font-family:b lotus;">) و شاخص غنی شدگی (</span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">EF</span></span><span style="font-family:b lotus;">) است. </span><br>
<strong><span style="font-family:b lotus;">روش بررسی:</span></strong><span style="font-family:b lotus;"> در این مطالعه، 57 نمونه­­ ترکیبی خاک به روش سیستماتیک تصادفی از عمق 0 تا </span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">cm</span></span><span style="font-family:b lotus;"> 5 تهیه و غلظت فلزات سنگین وانادیوم (</span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">V</span></span><span style="font-family:b lotus;">)</span><span style="font-family:b lotus;">، سرب (</span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">Pb</span></span><span style="font-family:b lotus;">)، نیکل (</span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">Ni</span></span><span style="font-family:b lotus;">)، مولیبدن (</span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">Mo</span></span><span style="font-family:b lotus;">)، کروم (</span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">Cr</span></span><span style="font-family:b lotus;">)، کادمیوم (</span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">Cd</span></span><span style="font-family:b lotus;">)، آرسنیک (</span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">As</span></span><span style="font-family:b lotus;">) و روی (</span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">Zn</span></span><span style="font-family:b lotus;">) </span><span style="font-family:b lotus;">با استفاده از دستگاه </span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">ICP-OES</span></span><span style="font-family:b lotus;"> اندازه ‏گیری شد.</span><br>
<strong><span style="font-family:b lotus;">یافته­ ها:</span></strong><span style="font-family:b lotus;"> براساس نتایج، بیشترین و کمترین میانگین شاخص ­های </span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">I<sub>geo</sub></span></span><span style="font-family:b lotus;"> (0/49 و 0/36) و </span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">PI</span></span><span style="font-family:b lotus;"> (2/16 و 1/17) مربوط به نیکل و همچنین بیشترین و کمترین شاخص </span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">EF</span></span><span style="font-family:b lotus;"> به ترتیب ناشی از روی (1/25) و مولیبدن (1/17) بود. شاخص </span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">EF</span></span><span style="font-family:b lotus;"> حاصل از سرب، وانادیم و روی به ترتیب با فراوانی 15/8، 5/3 و 1/8 درصد خاک منطقه­ را در کلاس غنی ‏شدگی متوسط قرار داد. نقاط داغ آلودگی سرب، وانادیم، نیکل و روی در نزدیک­ترین فاصله نسبت به این صنایع و در پایین دست جهت وزش باد واقع شده است.</span><br>
<strong><span style="font-family:b lotus;">نتیجه ­گیری:</span></strong><span style="font-family:b lotus;"> شاخص ­های </span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">I<sub>geo</sub></span></span><span style="font-family:b lotus;"> و </span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">EF</span></span><span style="font-family:b lotus;"> عمدتا کلاس پایین آلودگی خاک را نشان داد. شاخص ­های </span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">PI</span></span> <span style="font-family:b lotus;">و </span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">NIPI</span></span> <span style="font-family:b lotus;">در </span><span style="font-family:b lotus;">غالب ایستگاه­ ها در کلاس آلودگی متوسط قرار داشت و بالاترین میزان این دو شاخص مربوط به خاک سطحی ایستگاه شماره 30 در نزدیکی صنایع فولاد بود. بنابراین می ­توان نتیجه گرفت که فعالیت صنایع مذکور­ بر روند آلودگی خاک منطقه­ مطالعاتی تاثیر داشته است.</span><br>
</div>
<div style="text-align: justify;"><strong>Background and Objective:</strong> The establishment of pelletizing and steel industries in Ardakan suburbs has increased the pollutants such as heavy metals into the environment. The purpose of this study was to investigate the contamination of the area soil by heavy elements around these industries using the pollution index (PI), comprehensive pollution index (NIPI), accumulation index (I<sub>geo</sub>) and enrichment index (EF).<br>
<strong>Materials and Methods:</strong> 57 soil samples were prepared by systematic-random sampling from 0 to 5 cm depth and levels of As, Cd, Cr, Mo, Ni, Pb, V and Zn were analyzed by ICP-OES.<br>
<strong>Results:</strong> The highest and lowest mean of I<sub>geo</sub> (0.49 and 0.36) and PI (2.16 and 1.17), were related to nickel, and the highest EF was calculated for Zn at about 25.1 and the lowest were detected for molybdenum approximately that was 17.1. The EF index of lead, vanadium and zinc, which was 15.8%, 5.3% and 1.8%, respectively, classified the study area in a medium enrichment class. Hot spots of lead, vanadium, nickel and zinc was at the nearest distance to these industries and downstream of wind direction.<br>
<strong>Conclusion:</strong> Indicators of I<sub>geo</sub> and EF showed a low level of soil pollution. The PI and NIPI indices in most stations were classified in medium pollution class, and the highest of these indicators was related to the surface soil of station 30, which was located near the steel industry. Therefore, it can be concluded that the activities of these industries had affected the soil contamination of the study area.<br>
</div>
خاک, صنایع گندلهسازی و فولاد, فلزات سنگین, شاخصهای آلودگی
Soil, Grindalizing and steel industries, Heavy metals, Pollution indices
449
464
http://ijhe.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1437-1&slc_lang=fa&sid=1
GhR
Siyahati Ardakani
غلامرضا
سیاحتی اردکانی
rsiyahati@ardakan.ac.ir