fa ارزیابی زیست محیطی روانکارهای خودرو با رویکرد چرخه حیات عمومى General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><strong><span style="font-family:b lotus;">زمینه و هدف: </span></strong><span style="font-family:b lotus;">امروزه آلاینده‌های مرتبط با پالایشگاه‌ها و محصولات وابسته به نفت نگرانی‌های زیادی را در رابطه با محیط زیست به‌وجود آورده &shy;اند. در این بین سهم روانکارهای خودرو به‌عنوان یکی از محصولات وابسته به نفت در رابطه با مسائل ‌زیست‌محیطی، آلودگی‌های مضر بشر و تشدید گرمایش جهانی غیرقابل اغماض است. اخیرا روش ارزیابی چرخه حیات به‌عنوان ابزاری سودمند جهت یافتن راه‌حل‌هایی برای مشکلات زیست محیطی ارائه شده است. هدف از این پژوهش، بررسی و مقایسه اثرات زیست محیطی روانکارهای خودرو و مواد تشکیل‌دهنده آن (روغن پایه و مواد افزودنی) و در نهایت شناسایی مواد آلاینده جهت جایگزینی آن با مواد دوستدار محیط زیست است.</span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;">روش بررسی: </span></strong><span style="font-family:b lotus;">در این مطالعه ابتدا مرز سیستم مشخص گردید و سپس مراحل ارزیابی چرخه حیات برای روانکارهای خودرو پیگیری شد. نهایتا نتایج در نرم افزار </span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">SimaPro</span></span><span style="font-family:b lotus;"> براساس شاخص&shy; های روش </span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">Eco Indicator 95</span></span><span style="font-family:b lotus;"> ارائه و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.</span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;">یافته‌ها</span></strong><span style="font-family:b lotus;">: نتایج پژوهش نشان داد علی‌رغم این‌که مواد افزودنی تقریبا 20 درصد روانکارها را تشکیل داده‌اند، اما بیش از 80 درصد آلاینده‌های زیست‌محیطی به آنها مربوط می‌شود. این مواد تاثیر چشمگیری در انتشار گازهای گلخانه&shy; ای و پتانسیل گرمایش جهانی دارند به‌طوری‌که</span> <span style="font-family:b lotus;">91 درصد از انتشارات </span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">CO₂</span></span> <span style="font-family:b lotus;">(</span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">kg</span></span><span style="font-family:b lotus;">7/81) مربوط به روانکارهای خودرو ناشی از مواد افزودنی است. همچنین این مواد باعث انتشار</span>&nbsp;<span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"> kg C₂H₄</span></span><span style="font-family:b lotus;">0/00913 و</span> <span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">kg SPM</span></span><span style="font-family:b lotus;">0/0368 شده و در نتیجه از عوامل مؤثر در تشکیل غلظت‌های تابستانی و زمستانی هستند. همچنین، روانکارهای خودرو باعث ورود فلزات سنگین (</span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">kg Pb</span></span><span style="font-family:b lotus;"> ^5-10&times;3/95) به آب و انتشار مواد سرطان‌زا (</span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">kg B(a)P</span></span><span style="font-family:b lotus;"> ^6-10&times;4/22) می‌شوند که روغن‌های پایه درصد بسیار کمی از ورود این مواد را به خود اختصاص داده است.</span><br> <strong><span style="font-family:b lotus;">نتیجه‌گیری:</span></strong><span style="font-family:b lotus;"> مهمترین عامل آلایندگی زیست محیطی روغن‌های روانکار خودرو، مواد افزودنی به آن تعیین گردید. با توجه به اینکه درصد آلایندگی هر یک از مواد افزودنی به روانکارها به ترتیب شامل مواد ضد زنگ (40 درصد)، مواد ضد سایش (23 درصد)، پاک‌کننده‌ها (20 درصد) و اصلاح‌کننده‌های چسبندگی (17 درصد) است، شرکت می‌بایست به دنبال تغییر مواد ضدزنگ و جایگزینی آن با آنتی‌اکسیدان‌هایی با آلایندگی زیست‌محیطی پایین‌تر در چرخه تولید محصولات روانکار خود باشد.</span></span><br> &nbsp;</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background and Objective</strong>: Today pollutants related to refineries and base oil products have caused many concerns about environment. Among these, the share of lubricants as one of the oil products is undeniable for causing environmental problems, harmful pollutants for men and global warming. Recently LCA as a beneficial tool is provided for finding solution to the environmental problems. The aim of this study was to evaluate and compare environmental impacts of lubricants and its ingredients (oil based and additives). Additionally, it was attempted to identify the pollutants caused by the lubricants in order to replace them by environmentally friendly components.<br> <strong>Materials and Methods</strong>: In this study, the system boundary was first identified and then the life cycle assessment steps were carried out for vehicle lubricants. Finally, the results were analyzed using SimaPro software based on the Eco Indicator 95.<br> <strong>Results</strong>: Results showed that although additives made up about 20 percent of the lubricants, more than 80 percent of the environmental pollutants were related to them. These materials have a significant impact on greenhouse gas emission and global warming as 91% of CO₂ emission (7.81kg) of lubricants is related to the additives. Also, these materials emit 0.00913 kg C₂H₄ and 0.0368 kg SPM, which can make summer and winter smog. The car lubricants cause heavy metals (3.95&times;10^-5 kg Pb) to be released into water and release of carcinogenic substances (4.2&times;10^-6 kg B(a)P), which&nbsp; a very low percentage of it is allocated to base oil.<br> <strong>Conclusion</strong>: The most important environmental pollution of vehicle lubricants was caused by the additives. Since the percentage of each additive to lubricants includes antioxidant (40%), antiwear (23%), detergents (20%) and viscosity modifier (17%), thus, the company must seek to change these types of additives and replace them with the components with lower environmental impact in their production cycles.<br> &nbsp;</div> ارزیابی چرخه حیات, روانکارهای خودرو, مواد افزودنی, نرم افزار سیما پرو Life cycle assessment, Lubricants, Additives, SimaPro software 547 562 http://ijhe.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1575-1&slc_lang=fa&sid=1 N Dorostkar Ahmadi ناهید درستکار احمدی n_dorostkar@semnan.ac.ir No Department of Industrial Management, Faculty of Economics, Management and Administrative Sciences, Semnan University, Semnan, Iran گروه مدیریت صنعتی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران M Shafie-Nikabadi محسن شفیعی نیک آبادی shafie@profs.semnan.ac.ir Yes Department of Industrial Management, Faculty of Economics, Management and Administrative Sciences, Semnan University, Semnan, Iran گروه مدیریت صنعتی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران S Babaie Kafaki سامان بابایی کفاکی sbk@semnan.ac.ir No Department of Mathematics, Faculty of Mathematics, Statistics and Computer Science, Semnan University, Semnan, Iran گروه ریاضی، دانشکده ریاضی، آمار و علوم کامپیوتر، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران