fa کاربرد شاخص کیفیت آب (WQI) و هیدروژئوشیمی در ارزیابی کیفی آب سطحی، مخازن چاه نیمه استان سیستان و بلوچستان آب WATER پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">زمینه و هدف:</span></span></span></strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> مخازن آب چاه‌نیمه در استان سیستان و بلوچستان مهمترین منبع تامین کننده آب شرب و کشاورزی هستند. بارش، جغرافیای حوضه آبریز، اتمسفر، زمین شناسی و فعالیت‌های انسانزاد فاکتورهای تاثیرگذار بر</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">‌</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">روی کیفیت آب مخازن چاه‌‌نیمه‌ها هستند. بنابراین پایش و ارزیابی کیفیت آب چهار مخزن چاه‌نیمه از اهداف اصلی این پژوهش است. </span></span></span><br> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">روش بررسی:</span></span></span></strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> نمونه</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">‌</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">برداری آب از 84 ایستگاه در چاه</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">‌</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نیمه</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">‌</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">ها، براساس روش‌های استاندارد در دو دوره</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">(شهریور ماه 1396 و فروردین ‌ماه 1397) صورت گرفت و یون‌های اصلی، کلیفرم، </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">BOD</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">، هدایت الکتریکی، ذرات جامد محلول، اسیدیته و نیترات اندازه‌گیری شدند. نمودارهای پایپر وگیبس و روش‌های آماری برای تحلیل‌های هیدروژئوشیمیایی داده‌ها مورد استفاده قرار گرفتند. به‌منظور تعیین وضعیت کیفی آب از شاخص کیفیت آب (</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">WQI</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">) استفاده شد.</span></span></span><br> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته‌ها:</span></span></span></strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> نتایج تحلیل هیدروژئوشیمیایی نشان دهنده تغییر تیپ آب از بیکربناته سدیک و سولفاته سدیک به کلروره سدیک در طی دوره‌های نمونه‌برداری است. نمودار گیبس نشان داد که هوازدگی سنگ‌ها به‌طور عمده کنترل‌کننده شیمی یون‌های اصلی آب بوده است. نتایج تحلیل‌های آماری مشخص کرد که همبستگی بالایی میان پارامترهایی مانند کلیفرم، نیترات، سولفات و کلر با شاخص کیفیت آب وجود دارد. نتایج پهنه‌بندی کیفی آب براساس شاخص </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">WQI</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> نشانگر کاهش کیفیت آب چاه‌نیمه‌ها به ترتیب چاه‌نیمه‌های 3، 2، 1 و 4 است. </span></span></span><br> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه‌گیری:</span></span></span></strong> <span style="color:#000000;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">در این مطالعه استفاده از روش </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">WQI</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> برای تفسیر آسان و سریع داده‌ها به‌منظور استفاده آب شرب، بسیار مفید بوده است. براساس تقسیم بندی </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">WQI</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> اکثر نمونه‌های آب در محدوده خوب تا ضعیف قرار گرفته‌اند. </span></span></span><br> &nbsp;</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background and Objective</strong>: Chahnimeh water reservoirs in Sistan and Baluchestan Province are the most important sources for drinking water and irrigation purposes. Many factors such as precipitation, the geography of the watershed, atmosphere, geology and Human activities affect on the chemical, physical, and biological compositions of Chahnimeh water reservoirs. Therefore, the main goal of the present study was to monitor and assess water quality in four Chahnimeh reservoirs during two sampling periods.<br> <strong>Materials and Methods</strong>: 84 water samples were taken based on the standard methods (in September 2017 and April 2018) for measurement of the most important physicochemical parameters including major anions, total coliform, BOD, EC, TDS, pH and nitrate. Water quality index (WQI) was used to evaluate the overall water quality status in the Chahnimeh reservoirs.<br> <strong>Results</strong>:&nbsp; The results of hydro-geochemical analysis indicated that the water type changed from sodic bicarbonate and sulfur dioxide to radicle chloride during sampling periods. The Gibbs chart showed that weathering of rocks mainly controlled the chemistry of the main water ions. The results of statistical analyses revealed that there was a high correlation between parameters such as chlorophyll, nitrate, sulfate and chlorine with water quality index. Water quality zoning results based on the WQI index indicated a decrease in the water quality of the wells by 3, 2, 1, and 4, respectively.<br> <strong>Conclusion: </strong>In this study, the use of WQI was helpful for fast data interpretation for drinking water purposes in the area. Based on the WQI classification, majority of the samples are falling under good to poor water category.<br> &nbsp;</div> چاه‌نیمه, پارامترهای فیزیکوشیمیایی, تحلیلهای آماری, شاخص کیفیت آب Chahnimeh, Physicochemical parameters, Statistical analyses, Water quality index 575 586 http://ijhe.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1223-3&slc_lang=fa&sid=1 H Hosseini هاشم حسینی Hashem.hosseini1919@gmail.com No Department of Applied Geology, Faculty of Earth Sciences, Kharazmi University, Tehran, Iran گروه زمین شناسی کاربردی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران A Shakeri عطا شاکری Shakeri1353@gmail.com Yes Department of Applied Geology, Faculty of Earth Sciences, Kharazmi University, Tehran, Iran گروه زمین شناسی کاربردی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران M Rezaei محسن رضایی mn.rezaei@gmail.com No Department of Earth Sciences, Faculty of Basic Sciences, Shiraz University, Shiraz, Iran گروه زمین شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران M Dashti Barmaki مجید دشتی برمکی majiddashti24.@yahoo.com No Department of Applied Geology, Faculty of Earth Sciences, Kharazmi University, Tehran, Iran گروه زمین شناسی کاربردی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران M Shahraki مهدی شهرکی shahraki.m17@gmail.com No Applied Research Group of Sistan and Baluchestan Regional Water Company, Zahedan, Iran گروه تحقیقات کاربردی، شرکت آب منطقه‌ای سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران