Iranian Journal of Health and Environment

fa تمایل به خورندگی یا رسوبگذاری و روند آن در منابع آب مناطق روستایی شهرستان کاشان Corrosion or scaling tendency and trend for water resources in rural areas of Kashan آب WATER پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه و هدف: رسوبگذاری و خورندگی باعث کاهش کیفیت آب و آسیب به تجهیزات لوله‌کشی در سیستم‌های تامین آب می‌شوند. در این مطالعه تمایل به خورندگی یا رسوبگذاری منابع آب زیرزمینی شامل چشمه، قنات، چاه‌های عمیق و نیمه‌‌عمیق در مناطق روستایی کاشان طی سال‌های 1381 تا 1392 مورد بررسی قرار گرفت. روش بررسی: بر مبنای پارامترهای pH، دما، کلسیم، کربنات، بی‌کربنات، کل جامدات محلول، مقادیر شاخص‌های پایداری آب شامل لانژلیر (LSI)، رایزنار (RSI)، پوکوریوس (PSI) و همچنین مقدار و روند شاخص کمی پتانسیل ترسیب کربنات کلسیم (CCPP) به تفکیک منابع آب تعیین و تحلیل شد.   یافته‌ها: مقدار متوسط شاخص‌های LSI، RSI و PSI و CCPP به ترتیب برابر با 0/02±0/41، 0/03±6/99، 0/02±7/40و mg/L 2/44±21/41 تعیین شد. براساس شاخص CCPP مقدار پتانسیل رسوبگذاری چشمه، قنات، چاه عمیق و نیمه‌عمیق به‌ترتیب برابر با 3/16±17/23، 1/38±15/66، 11/22±41/23 و mg/L 4/46±23/15 است. از سال 1381 تا 1392 شاخص CCPP افزایش محسوسی داشته به‌گونه‌ای که به‌طور میانگین mg/L 1/6 در سال افزایش یافته است. نتیجه‌گیری: منابع آب منطقه رسوبگذار هستند به نحوی‌که این تمایل از بیشترین تا کمترین مربوط به چاه‌های عمیق، چاه‌های نیمه‌عمیق، چشمه و قنات است. مقدار تشکیل رسوب به ازای هر متر مکعب آب منطقه در حدود g 21 برآورد شد که شاید در افزایش رسوبات در جداره سیستم‌های توزیع آب مشکل ساز باشد. مدیریت برداشت آب در منطقه همراه با کاهش مقدار TDS در منابع آب (شاید از طریق کنترل تخلیه زه‌آب‌های کشاورزی)، در کاهش تمایل آب به رسوبگذاری موثر است.</div> <div style="text-align: justify;">Background and Objective: Scaling and corrosion both are destructive to materials (usually metals) in water supply systems. A dataset (from 2002 to 2013) of groundwater resources (including springs, qanats, deep wells and semi-deep wells) were examined for water tendency to corrosion or scaling in rural regions of Kashan, a city in Isfahan, central Iran. Materials and Methods: Water quality parameters including pH, temperature, Ca (mg/L), CO32- (mg/L), HCO3-(mg/L) and TDS (mg/L) were used to estimate water stability indices. Value of qualitative indices including Langelier (LSI), Ryznar (RSI), Puckorius (PSI) and trend of Calcium Carbonate Precipitation Potential (CCPP) as a quantitative index were calculated and analyzed for all water resources. Results: Mean of LSI, RSI and PSI for all water resources were estimated to be 0.41±0.02, 6.39 ± 0.03, and 7.40±0.02, respectively. The CCPP value found to be 17.23±3.16, 15.66±1.38, 41.23±11.22, and 23.15±4.46 mg/L for springs, qanats, deep wells and semi-deep wells, respectively. The CCPP index was significantly increased from 2002 to 2013, with an average of 1.6 units per year. Conclusion: A significant scaling tendency was observed. This tendency in decreasing order was observed in deep wells, semi-deep wells, springs and qanats. The estimated CaCO3 scale weight per cubic meter of water was 21 g on average, which may be problematic for water distribution systems. Water withdrawal management and reduction in TDS of water resources, perhaps through decrease in agricultural drainage, can be effective to reduce the scaling tendency.     </div> شاخص‌های پایداری آب, خورندگی, رسوبگذاری, منابع آب زیرزمینی Water stability indices, Corrosion, Scaling, Groundwater resources 113 128 http://ijhe.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-665-5&slc_lang=fa&sid=1 M Hadi مهدی هادی hadi_rfm@yahoo.com Yes Center for Water Quality Research, Institute for Environmental Research, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات کیفیت آب، پژوهشکده محیط زیست، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Z Aboosaedi زهرا ابوسعیدی abo_saeeedi142413@yahoo.com@ No Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران H Pasalari حسن پاسالاری Pasallar.1.111@gmail.com No Department of Environmental Health Engineering, Faculty of Health, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران