fa رتبه بندی بیمارستان‌ها در زمینه معیارهای کاهش پسماندهای بیمارستانی (مطالعه موردی: بیمارستان‌های آموزشی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی) عمومى General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:16px;"><strong>زمینه و هدف: </strong><span style="font-family:b lotus;">پسماندهای بیمارستانی یکی از معضلات زیست محیطی است. بی‌توجهی به مدیریت این پسماندها باعث شیوع انواع بیماری‌ها می‌شود. هدف این پژوهش، رتبه بندی بیمارستان‌های آموزشی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با رویکرد بررسی معیارهای کاهش پسماندهای بیمارستانی است. </span><br> <strong>روش بررسی:</strong><span style="font-family:b lotus;"> ابتدا مرور مطالعات گذشته در سطح ملی و بین المللی انجام پذیرفت. براساس مطالعات انجام شده، 12 معیار و 30 زیرمعیار مرتبط با کاهش تولید پسماند بیمارستانی انتخاب گردید. پس از طراحی پرسشنامه براساس معیارهای مذکور، اطلاعات لازم از شش بیمارستان دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی جمع آوری شد. از برنامه نویسی روش‌های </span><span dir="LTR">TOPSIS</span><span style="font-family:b lotus;"> و </span><span dir="LTR">VIKOR</span><span style="font-family:b lotus;"> در محیط </span><span dir="LTR">MATLAB</span><span style="font-family:b lotus;"> به‌عنوان روش‌های رتبه بندی بیمارستان‌ها بر‌اساس معیارهای کاهش پسماند استفاده گردید.&nbsp; </span><br> <strong>یافته‌ها: </strong><span style="font-family:b lotus;">نتایج ترکیبی دو روش </span><span dir="LTR">TOPSIS</span><span style="font-family:b lotus;"> و </span><span dir="LTR">VIKOR</span><span style="font-family:b lotus;"> با استفاده از میانگین وزنی، نشان می‌دهد بیمارستان (ج) در رتبه اول، بیمارستان (ب) در رتبه دوم و بیمارستان (الف) در رتبه سوم در زمینه مدیریت پسماند قرار دارند. همچنین معیارهای نیروی انسانی،</span> <span style="font-family:b lotus;">حمایت مدیران، الگوی صحیح مدیریت ملزومات، الگوی صحیح ارائه خدمات، کیفیت لوازم و تجهیزات و تفکیک در مبدا تولید از جمله معیارهای موثر بر کاهش میزان پسماندهای تولیدی و بهبود نظام مدیریت پسماند هستند.</span><br> <strong>نتیجه گیری: </strong><span style="font-family:b lotus;"></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"> روش ترکیبی </span></span><span style="font-family:times new roman,serif;">TOPSIS</span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"> و </span></span><span style="font-family:times new roman,serif;">VIKOR</span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"> برای بررسی رتبه بندی بیمارستان‌ها از لحاظ مدیریت پسماند، می‌تواند به عنوان ابزاری سودمند مورد استفاده قرار گرفته و زمینه بهبود اقدامات و ارتقای برنامه‌ها و فعالیت‌ها را فراهم آورد.</span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background and Objective: </strong>Medical waste is among the environmental problems. Failure to manage these wastes leads to the prevalence of various diseases. This study aimed to rank the educational hospitals of SBUMS by assessing medical waste reduction.<br> <strong>Materials and Methods: </strong>First, a review of past national and international studies was performed and accordingly, 12 criteria and 30 sub-criteria for reduction of medical waste production were selected. After developing a questionnaire based on such criteria, data was collected from six SBUMS hospitals. Then, TOPSIS and VIKOR techniques in MATLAB were used as ranking methods of hospitals.<br> <strong>Results: </strong>The combined results of TOPSIS and VIKOR methods using weighted average indicated that Hospital (C), Hospitals (B) and (A) were respectively ranked first, second and third in terms of waste management. Moreover, the effective measures to reduce the amount of waste production and to improve the waste management system include human resource, management support, proper management of supplies, proper model of service delivery, quality of supplies and equipment, and waste sorting at source.<br> <strong>Conclusion: </strong>A combined method consisting of TOPSIS and VIKOR for evaluation of ranking of hospitals in terms of waste management can be a helpful tool in planning waste management, and can provide a basis for improving measures and promoting programs and activities.<br> &nbsp;</div> پسماند بیمارستانی, روش تصمیم گیری چند معیاره, روش تاپسیس, روش ویکور Medical waste, Multi-criteria decision-making method, TOPSIS, VIKOR 217 234 http://ijhe.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2016-1&slc_lang=fa&sid=1 Sh Mardani شیدا مردانی sheidamardani@gmail.com No Department of Healthcare Management, School of Management, North Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی، دانشکده مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، تهران، ایران Kh Alimohammadzade خلیل علی محمدزاده dr-khalil-amz@yahoo.com Yes Department of Healthcare Management, School of Management, North Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran AND Health Economics Policy Research Center, Tehran Medical Sciences Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی، دانشکده مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، تهران، ایران و مرکز تحقیقات سیاستگذاری اقتصاد سلامت، دانشگاه علوم پزشکی آزاد اسلامی واحد تهران، تهران، ایران A Maher علی ماهر dralimaher@gmail.com No Department of Healthcare Management, School of Management, North Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran AND Department of Healthcare Management, School of Management and Medical Education Sciences, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی، دانشکده مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، تهران، ایران و گروه مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی، دانشکده مدیریت و آموزش پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران SM Hoseini سیدمجتبی حسینی hosseinisch@yahoo.com No Department of Healthcare Management, School of Management, North Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی، دانشکده مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، تهران، ایران K Yaghmaeian کامیار یغمائیان k_yaghmaeian@yahoo.com No Department of Environmental Health, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran AND Center for Solid Waste Research, Institute for Environmental Research, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران و مرکز تحقیقات مواد زائد جامد، پژوهشکده محیط زیست، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران