fa بررسی وضعیت بهداشت محیط کشور ایران براساس گزارش شاخص عملکرد محیط زیست در سال 2018 میلادی عمومى General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;">زمینه و هدف</span></span></strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;">: مطالعه حاضر به منظور ارزیابی جایگاه و روند تغییرات وضعیت بهداشت محیط کشور ایران در مقایسه با کشورهای</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;">سند چشم انداز جمهوری اسلامی ایران در افق 1404 با استفاده از آخرین گزارش شاخص‌ عملکرد محیط زیست (</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;">EPI</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;">) </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;">در سال 2018 میلادی</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;"> صورت گرفت.</span></span><br> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;">روش بررسی</span></span></strong>: <span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;">در این مطالعه امتیاز شاخص‌های حیطه بهداشت محیط؛ کیفیت هوا (شامل </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;">سوخت‌های جامد خانگی،</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;"> مواجهه با </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;">PM_2.5</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;">، تخطی مقادیر </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;">PM_2.5</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;"> از مقادیر رهنمودی سازمان جهانی بهداشت)، آب و بهسازی (شامل آب آشامیدنی و بهسازی)، همچنین فلزات سنگین (شامل مواجهه با سرب)،</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;"> برای کشورهای سند چشم انداز در افق 1404 از آخرین گزارش </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;">EPI</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;"> در سال 2018 استخراج شد. براساس امتیاز هر شاخص در هر کشور رتبه بندی انجام شد و درصد تغییرات امتیاز هر شاخص در آخرین سال در مقایسه با سال مبنا محاسبه گردید و با میانگین درصد تغییرات شاخص در کلیه کشورهای مورد بررسی مقایسه شد</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;">.</span></span><br> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;">یافته‌ها</span></span></strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;">: در حیطه کیفیت هوا، کشور ایران در سال 2016 در رتبه 7ام قرار گرفته است به‌طوری‌که </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;">از لحاظ شاخص‌های سوخت‌های جامد خانگی، مواجهه با </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;">PM_2.5</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;">، و تخطی مقادیر </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;">PM_2.5</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;"> از مقادیر رهنمودی سازمان جهانی بهداشت به‌ترتیب در رتبه 6ام، 8ام و 9ام در میان کشورهای سند چشم انداز در افق 1404 قرار گرفته است. </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;">در حیطه آب و بهسازی، ایران </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;">در سال 2005 با داشتن امتیاز 54/4 در رتبه 10ام و </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;">در سال 2016 با رشد 7/98 درصد به امتیاز </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;">58/74 ولی رتبه 15ام رسیده است</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;">. کشور ایران از لحاظ شاخص مواجهه با سرب در سال 2005 در رتبه 21ام قرار گرفته است. اگرچه این شاخص در سال 2016، رشد 100 درصدی داشته است که این میزان رشد در مقایسه با میانگین رشد همه کشورها (34/47 درصد) بسیار مطلوب است، اما تنها منجر به یک پله ارتقا در رتبه ایران و جایگاه 20ام در مقایسه با سایر کشورهای مورد بررسی شده است.</span></span><br> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;">نتیجه‌گیری</span></span></strong>: <span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;">به‌طور کلی، براساس گزارش </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;">EPI</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;"> در سال 2018، کشور ایران در رتبه 6ام در حوزه بهداشت محیط در میان 23 کشور سند چشم انداز جمهوری اسلامی ایران در افق 1404 قرار دارد. باید در نظر داشت که </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;">درخصوص داده‌های خام مورد استفاده در گزارش </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;">EPI</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;"> در سال 2018 و در نتیجه امتیازهای حاصله در شاخص‌ها</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;">، </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;">عدم قطعیت </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;">جدی </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;">وجود داشته</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;"> و می‌بایست در تفسیر </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:14px;">آنها احتیاط لازم به‌عمل آید.</span> </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;"></span></span><span dir="LTR"></span></div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background and Objective:</strong> In this study, we aimed to assess Iran&rsquo;s position and trends for environmental health status among the countries of &ldquo;Iran&rsquo;s perspective document in 1404&rdquo; according to the indicators used in Environmental Performance Index (EPI) report in 2018.<br> <strong>Materials and Methods:</strong> The score of indicators in environmental health area; air quality (including household solid fuels, exposure to PM_2.5, and PM_2.5exceedance), water and sanitation (including drinking water and sanitation) and heavy metals (including lead) were extracted for all studied countries as well as for the last and baseline (generally ten years prior to last report) years from EPI 2018 database. According to EPI scores, the performance of the studied countries in each indicator was ranked. The percent change in the score of each indicator from baseline to current year was calculated and compared with the mean percent change for all studied countries.<br> <strong>Results:</strong> Iran ranked 7^th regarding air quality in 2016. Also, it ranked 6^th, 8^th, and 9^th in terms of household solid fuels, exposure to PM_2.5, and PM_2.5exceedance, respectively. The EPI score for Iran regarding water and sanitation was 54.4 in 2005 and 58.74 in 2016 (percent change=7.98%). Iran ranked 21^st in 2005 regarding lead exposure index. Although this index showed a growth of 100% in 2016, which is very desirable compared to the average growth of all countries (34.47%), but only leads to one step up in the ranking of Iran and was ranked 20^th in comparison with other countries.<br> <strong>Conclusion: </strong>Totally, according to EPI 2018, Iran ranked 6^th in the field of environmental health issues among 23 countries of &ldquo;Iran&rsquo;s perspective document in 1404&rdquo;. However, there is uncertainty in the accuracy of the EPI raw data used for calculating index scores. Hence, caution should be exercised in their interpretation.</div> شاخص عملکرد محیط زیست, بهداشت محیط, سند چشم انداز جمهوری اسلامی ایران در افق 1404 Environmental performance index, Environmental health, Iran’s perspective document in 1404 183 208 http://ijhe.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1145-1&slc_lang=fa&sid=1 Mansour Shamsipour منصور شمسی پور shamsman87@yahoo.com No Department of Research Methodology and Data Analysis, Institute for Environmental Research, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه روش شناسی مطالعات و تحلیل داده‌ها، پژوهشکده محیط زیست، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Homa Kashani هما کاشانی hkashani@tums.ac.ir Yes Department of Research Methodology and Data Analysis, Institute for Environmental Research, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه روش شناسی مطالعات و تحلیل داده‌ها، پژوهشکده محیط زیست، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Masud Yunesian مسعود یونسیان yunesian@tums.ac.ir No Department of Research Methodology and Data Analysis, Institute for Environmental Research, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran AND Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه روش شناسی مطالعات و تحلیل داده‌ها، پژوهشکده محیط زیست، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران و گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Kazem Naddafi کاظم ندافی knadafi@tums.ac.ir No Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran AND Center for Air Pollution Research, Institute for Environmental Research, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران و مرکز تحقیقات کیفیت آلودگی هوا، پژوهشکده محیط زیست، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Mohammad Sadegh Hassanvand محمدصادق حسنوند hassanvand@tums.ac.ir No Center for Air Pollution Research, Institute for Environmental Research, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات کیفیت آلودگی هوا، پژوهشکده محیط زیست، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Reza Saeedi رضا سعیدی r.saeedi@sbmu.ac.ir No Department of Health and Safety, and Environment, School of Public Health and Safety, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه سلامت، ایمنی و محیط‌زیست، دانشکده بهداشت و ایمنی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران Mahdi Hadi مهدی هادی m.hadi1981@gmail.com No Center for Water Quality Research, Institute for Environmental Research, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات کیفیت آب، پژوهشکده محیط زیست، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Alireza Mesdaghinia علیرضا مصداقی نیا mesdaghinia@tums.ac.ir No Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran AND Center for Water Quality Research, Institute for Environmental Research, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران و مرکز تحقیقات کیفیت آب، پژوهشکده محیط زیست، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران