Iranian Journal of Health and Environment

fa بررسی تجمع زیستی فلزات سنگین مس، نیکل، سرب و میزان شاخص تحمل آلودگی هوا در گونه‌های کهور پاکستانی و کنوکارپوس در شهرستان ماهشهر Bioaccumulation of some heavy metals (Copper, Nickel, and Lead) and air pollution tolerance index of Prosopis juliflora and Conocarpus erectus species in Mahshahr, Iran عمومى General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه و هدف: آلاینده های منتشر شده از صنایع در صورت ورود به زنجیره غذایی می تواند سلامت انسان را با مخاطره مواجه سازد، از این رو پایش محیطی آنها ضروری به نظر می رسد. این پژوهش با هدف بررسی تجمع زیستی فلزات سنگین سرب، مس و نیکل و میزان شاخص تحمل آلودگی هوا در درختان کهور پاکستانی و کنوکارپوس در سال 1399 در شهرستان ماهشهر انجام شد. روش بررسی: به منظور بررسی تجمع زیستی فلزات سنگین در شهرستان ماهشهر از دو گونه درختی کهور پاکستانی و کنوکارپوس به تفکیک تعداد 15 پایه انتخاب و ضمن ثبت مختصات هر درخت تعداد 4 نمونه برگ از هر درخت و در مجموع 60 نمونه از هر گونه برداشت و به آزمایشگاه منتقل گردید. غلظت فلزات سنگین پس از آماده سازی نمونه ها و طی فرایند هضم با استفاده از دستگاه جذب اتمی قرائت شد. در این مطالعه از آزمون کولموگراف اسمیرنوف جهت نرمال بودن داده ها، آزمون های T مستقل جهت تعیین سطح معنی داری و سپس همبستگی پیرسون استفاده شد. پهنه بندی غلظت هر فلز سنگین در سطح شهرستان نیز با استفاده از نرم افزار Ver.10.4 Arc GIS انجام شد. یافته ها: نتایج نشان داد گونه کنوکارپوس بیشترین مقادیر مربوط به غلظت فلز سرب (mg/kg 0/035 ± 0/1223)، مس (mg/kg  0/053 ± 0/2101) و نیکل (mg/kg 0/094 ± 0/2023) را به خود اختصاص داد. بررسی همبستگی بین فلزات سنگین نشان داد افزایش یا کاهش یک فلز هیچ تاثیری در مقادیر سایر فلزات ندارد. مقایسه شاخص تحمل آلودگی هوا در گونه کنوکارپوس (mg/kg 0/026 ± 6/53) بیشتر از کهور پاکستانی (mg/kg 0/029 ± 4/77) برآورد شد. نتایج حاصل از پهنه‌بندی نیز نشان داد جنوب و جنوب شرقی شهرستان ماهشهر بیشترین تجمع فلزات سنگین را در برگ درختان دارد. نتیجه گیری: گونه کنوکارپوس قابلیت تحمل آلودگی هوای بیشتری نسبت به کهور پاکستانی دارد و از این جهت مناسب توسعه در مناطق با سطح آلودگی بالا است. همچنین پهنه‌بندی تجمع زیستی فلزات سنگین نشان داد جنوب و جنوب شرقی شهر ماهشهر به دلیل تجمع مراکز صنعتی نیازمند کاشت درختان با سطح مقاوم بالا نسبت به آلودگی فلزات سنگین است.  </div> <div style="text-align: justify;">Background and Objective: Pollutants emitted from industries can endanger human health if they enter the food chain, so environmental monitoring is essential. The aim of this study was to investigate the bioaccumulation of heavy metals including lead, copper and nickel and the level of air pollution tolerance index in Prosopis juliflora and Conocarpus erectus tree species during one-year period (1399-1400) in Mahshahr city. Materials and Methods: In order to investigate the bioaccumulation of heavy metals by two species of Prosopis juliflora and Conocarpus erectus, 15 stations were selected separately. After recording the coordinates of each tree (station), 4 leaveas were taken from each tree that accounted for total 60 samples. The samples were then transferred to the laboratory and digested then analyzed using atomic absorption spectrometer. For statistical analysis, K.S test was used to normalize data and independent t-tests were applied to determine the level of significance. The correlation between variables were tested by Pearson correlation. Spatial distribution of heavy metals was performed using Ver.10.4 Arc GIS software. Results: Conocarpus erectus established the highest adsorption value for metals such as lead (0.1223±0.35 mg/kg), copper (0.2101±0.053 mg/kg) and nickel (0.2023±0.094 mg/kg). No significant correlation was observed between heavy metals. Evaluation of air pollution tolerance showed that Conocarpus erectus (6.53±0.026 mg/kg) was more tolerant than Prosopis juliflora (4.77±0.029 mg/kg). Spatial distribution revealed that heavy metals accumulation in the leaves of trees were more obvious in the southest area of the city. Conclusion: Conocarpus erectus is more tolerant of air pollution than Prosopis juliflora. Therefore, it can be used in areas with the high levels of pollution. Moreover, the spatial distribution of heavy metals’ bioaccumulation illustrated that the south and southeast parts of the city (due to industry concentration) are more affected by the heavy metals pollution which call for more palnting trees.</div> تجمع زیستی, فلزات سنگین, کهور پاکستانی, کنوکارپوس, ماهشهر Bioaccumulation, Heavy metals, Prosopis juliflora, Conocarpus erectus, Mahshahr 747 766 http://ijhe.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2336-1&slc_lang=fa&sid=1 Aram Arpanaei آرام آرپناهی Aram.arpanahi@gmail.com No Environmental Pollutions, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran گروه آلودگی محیط زیست، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران Sina Attarroshan سینا عطارروشن sina_2934@yahoo.com Yes Department of Environment, Persian Gulf Dust Research Center, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran گروه علوم محیط زیست، مرکز تحقیقات گرد و غبار خلیج فارس، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران Sima Sabzalipour سیما سبزعلیپور shadi582@yahoo.com No Department of Environment, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran گروه علوم محیط زیست، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران Iman Arpanaei ایمان آرپناهی sinaattarroshan@gmail.com No Environmental Pollutions, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran گروه آلودگی محیط زیست، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران