Iranian Journal of Health and Environment

fa عوامل خطر تاثیرگذار در مرگ مبتلایان به کووید-19: با تاکید بر فاکتورهای قابل مداخله Risk factors affecting the mortality of COVID-19 patients: impacts of modifiable factors عمومى General مرور ساختاریافته Systematic Review <div style="text-align: justify;">زمینه و هدف: شناخت عوامل مؤثر بر مرگ مبتلایان به کووید-19 می‌تواند اطلاعات جامعی برای تصمیم گیری‌های پیشگیرانه و حفظ سلامت عمومی فراهم آورده و در مدیریت بهتر این اپیدمی کمک شایانی کند. در این راستا مطالعه حاضر با هدف شناسایی و معرفی عوامل خطر تاثیرگذار بر مرگ بیماران کووید-19 به تفکیک عوامل قابل مداخله و غیر قابل مداخله انجام شد. روش بررسی: در این مطالعه مروری با توجه به اهداف مطالعه، متون مرتبط در زمینه عوامل خطر موثر بر مرگ بیماران مبتلا به کووید-19 در پایگاه‌های بین المللی Web of Science،Scopus ، Embase، PubMed و Google scholar جستجو و گردآوری شد. در ادامه نتایج استخراج شد و به تفکیک عوامل قابل مداخله و غیر قابل مداخله گزارش گردید. یافته‌ها: نتایج نشان داد تقریبا تمامی مطالعات انجام شده در این زمینه به‌طور مشترک به عوامل خطر غیر قابل مداخله همچون سن، جنس و بیماری‌های زمینه‌ای از جمله بیماری‌های قلبی عروقی، دیابت، فشار خون، بیماری‌های تنفسی، سرطان، بیماری‌های خود ایمنی و عصبی اشاره داشتند. با اینکه مطالعات کمی در زمینه عوامل خطر قابل مداخله انجام شده بود اما مواردی همچون عدم بستری زودهنگام یا انتظار طولانی مدت برای پذیرش در بیمارستان، اشغال تخت‌های بیمارستانی و ICU و همچنین کمبود تجهیزات در بیمارستان‌ها با افزایش میزان مرگ و میر در این مطالعات مرتبط بود.   نتیجه‌گیری: با توجه به وضعیت کشورهای مختلف در مواجهه با این بیماری همه گیر، بهبود کنترل اپیدمی کووید -19 و کاهش مرگ و میر آن با در نظر گرفتن عوامل قابل مداخله و انجام اقدامات مناسب امکان پذیر است. طبق نتایج مطالعات تخصیص منابع کافی مالی، پرسنلی و تجهیزاتی می‌تواند در زمینه کاهش مرگ و میر ناشی از این بیماری مؤثر باشد. اما با این حال، کنترل اپیدمی کووید-19 جهت کاهش موارد ابتلا، مرگ و نیز پیامدهای اقتصادی و اجتماعی آن با مدیریت یکپارچه در کشور امکان پذیر است. همچنین استفاده از تجارب و راهنمایی‌های سازمان جهانی بهداشت و کشورهای موفق و ثبات در اقدامات با رویکردی همه جانبه باید مورد توجه قرار بگیرد. </div> <div style="text-align: justify;">Background and Objective: Understanding the factors contributing to the mortality of COVID-19 patients can provide comprehensive information for preventive decisions and public health, and will help in better management of the epidemic. In this regard, the present study was conducted with the aim of identifying and introducing risk factors affecting the mortality of COVID-19 patients by modifiable and non-modifiable factors. Materials and Methods: In this review study, according to the objectives of the study, related papers on risk factors affecting the mortality of COVID-19 patients were searched and collected in the international databases of Web of Science, Scopus, Embase, PubMed, and Google scholar. Then the results were extracted and reported by modifiable and non-modifiable factors. Results: The results showed that almost all studies conducted in this field address non-modifiable risk factors such as age, sex, and underlying diseases including cardiovascular disease, diabetes, hypertension, respiratory diseases, cancer, self-diseases, autoimmune, and neurological diseases. Although few studies have been conducted on modifiable risk factors, lack of early admission or long waiting for hospital admission, occupancy of hospital beds and ICUs, as well as lack of equipment in hospitals were associated with increased mortality in these studies. Conclusion: Regarding the situation of different countries in this epidemic, improving the control of the COVID-19 epidemic and reduce the mortality rate is possible by considering modifiable factors and taking appropriate measures. According to the results of studies, allocating sufficient financial, personnel and equipment resources can be effective in reducing COVID-19 mortality. However, controlling the COVID-19 epidemic to reduce morbidity and mortality as well as its economic and social consequences is possible by integrated management in the country. Also, using the experiences and guidance of the World Health Organization and successful countries, and stability in measures with a comprehensive approach should be considered.</div> کووید-19, کرونا ویروس, عوامل خطر قابل مداخله, مرگ و میر COVID-19, Coronavirus, Modifiable risk factors, Mortality 363 378 http://ijhe.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2124-1&slc_lang=fa&sid=1 Hosna Janjani حسنا جانجانی janjani.hh@gmail.com No Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Mina Aghaei مینا آقائی aghaeimina@yahoo.com No Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Masud Yunesian مسعود یونسیان yunesian@tums.ac.ir Yes Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran َAND Department of Research Methodology and Data Analysis, Institute for Environmental Research, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران و گروه روش شناسی و تحلیل اطلاعات، پژوهشکده محیط زیست، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران