fa مدلسازی تاثیر الگوی کاربری اراضی بر شاخص های کیفیت منابع آب زیرزمینی (SAR ،TDS) دشت قزوین آب WATER پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:">زمینه و هدف:</span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:"> دشت قزوین به عنوان یکی از مناطق مهم کشاورزی ایران، با چالش‌های مهم تاثیرگذار بر کیفیت منابع آب از جمله تغییرات کاربری اراضی (</span></span></span><span dir="LTR" style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">LU</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:">) و افزایش برخی کاربری&shy; ها مانند کشاورزی و صنعت مواجه است.</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:"> ارزیابی، مدلسازی و پیش‌بینی مقادیر کل جامدات محلول (</span></span></span><span dir="LTR" style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">TDS</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:">) و نسبت جذب سدیم (</span></span></span><span dir="LTR" style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">SAR</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:">) منابع آب زیرزمینی بعنوان مهمترین پارامترهای تاثیرگذار در نوع کاربرد منابع آب در این منطقه می &shy;تواند نقش مهمی در مدیریت کیفیت منابع آب داشته باشد. </span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:">روش بررسی:</span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:"> در این پژوهش برای بررسی و مدلسازی رابطه بین </span></span></span><span dir="LTR" style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">LU</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:"> با کیفیت منابع آب زیرزمینی، پارامترهای </span></span></span><span dir="LTR" style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">TDS</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:"> و </span></span></span><span dir="LTR" style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">SAR</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:"> با استفاده از روش درون&shy; یابی معکوس وزنی فاصله (</span></span></span><span dir="LTR" style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">IDW</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:">) نقشه سازی شدند، سپس با استفاده از تصویر ماهواره لندست 8 و روش طبقه بندی نظارت شده حداکثر احتمال </span></span></span><span dir="LTR" style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">LU</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:"> دشت قزوین تهیه گردید. در نهایت با استفاده از رگرسیون وزن‌دار جغرافیایی (</span></span></span><span dir="LTR" style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">GWR</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:">) اقدام به مدلسازی و بررسی رابطه بین الگوی توزیع </span></span></span><span dir="LTR" style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">LU</span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:"> در دشت قزوین با پارامترهای کیفیت منابع آب زیرزمینی شد.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:">یافته‌ها:</span></span></span></b> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:">ضریب تعیین</span></span></span><span dir="LTR" style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> (R&sup2;) </span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:">برای رابطه بین پارامتر</span></span></span><span dir="LTR" style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> SAR </span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:">&nbsp;و </span></span></span><span dir="LTR" style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">LU</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:"> مقدار</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:"> 0/74 و برای رابطه بین</span></span></span><span dir="LTR" style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> TDS </span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:">و </span></span></span><span dir="LTR" style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">LU</span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:"> مقدار 0/81 بود، این نتایج نشان‌دهنده تأثیر قابل توجه </span></span></span><span dir="LTR" style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">LU</span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:"> بر کیفیت منابع آب زیرزمینی است. </span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:">نتیجه‌گیری:</span></span></span></b> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:">نتایج این پژوهش نشان داد که رابطه معناداری بین </span></span></span><span dir="LTR" style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">LU</span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:"> و پارامترهای کیفیت آب زیرزمینی وجود دارد. همچنین بر اساس نتایج استفاده از </span></span></span><span dir="LTR" style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">GWR</span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:"> برای مدل‌سازی رابطه بین </span></span></span><span dir="LTR" style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">LU</span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:"> و پارامترهای کیفیت آب زیرزمینی نشان داد که این روش می‌تواند به‌طور مؤثری تغییرات مکانی را در نظر بگیرد و ابزار دقیقی ارائه دهد.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp;</div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="background:white"><span style="line-height:150%"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Background and Objective: </span></span></b><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">The Qazvin Plain, one of the key agricultural regions in Iran, faces significant challenges affecting the quality of its water resources. These challenges include changes in land use (LU) and the expansion of activities such as agriculture and industry. Assessing, modeling, and predicting total dissolved solids (TDS) and the sodium absorption ratio (SAR) in groundwater&mdash;two critical parameters influencing water resource usability&mdash;can play a pivotal role in managing water quality in the region.</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="background:white"><span style="line-height:150%"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Materials and Methods: </span></span></b><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">This study aimed to investigate and model the relationship between LU and water quality parameters. TDS and SAR values were first mapped using the inverse distance weighting (IDW) interpolation method. Land use in the Qazvin Plain was then classified using Landsat 8 satellite imagery and the supervised maximum likelihood classification method. Finally, geographic weighted regression (GWR) was employed to model and examine the spatial relationship between the LU distribution patterns in the Qazvin Plain and the groundwater quality parameters.</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="background:white"><span style="line-height:150%"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Results: </span></span></b><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">The coefficient of determination (R&sup2;) for the relationship between SAR and LU was 0.74, while for TDS and LU, it was 0.81. These findings highlight a significant influence of LU changes on groundwater quality parameters in the study area.</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="background:white"><span style="line-height:150%"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Conclusion: </span></span></b><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">The results demonstrate a strong correlation between LU and groundwater quality parameters. Moreover, the application of GWR proved effective in capturing spatial variations and providing accurate tools for analyzing these relationships. This approach can be instrumental in the sustainable management of water resources in the Qazvin Plain.</span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp;</div> کاربری اراضی, مدلسازی, آلودگی, ارزیابی, محیط زیست Land use, Modeling, Pollution, Assessment, Environment 775 788 http://ijhe.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2000-2&slc_lang=fa&sid=1 Mohamad Parsi Mehr محمد پارسی مهر Parsimehr.mohamad@gmail.com No Department of Environmental Sciences and Engineering, Faculty of Natural Resources and Environment, Malayer University, Malayer, Iran گروه علوم و مهندسی محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران Eisa Solgi عیسی سلگی E.solgi@yahoo.com Yes Department of Environmental Sciences and Engineering, Faculty of Natural Resources and Environment, Malayer University, Malayer, Iran گروه علوم و مهندسی محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران