Iranian Journal of Health and Environment

fa بررسی پارامترهای شیمیایی و میکروبی لجن تولیدی در تصفیه خانه فاضلاب شهر خوی و ارزیابی کاربرد آن در کشاورزی Investigation of the chemical and microbial parameters of sludge produced at the Khoy city municipal wastewater treatment plant and assessment of its agricultural application فاضلاب wastewater پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه و هدف: این مطالعه با هدف ارزیابی کیفیت شیمیایی و میکروبی لجن تولیدی در تصفیه‌خانه فاضلاب خوی (فرآیند SBR) و مقایسه آن با استانداردهای کشاورزی انجام شد. روش بررسی: در این مطالعه نمونه‌های لجن ماهانه جمع‌آوری و با روش‌های استانداردEPA  (شامل تکنیک ۱۵ لوله‌ای برای کلیفرم‌ها، فلوتاسیون برای تخم آسکاریس و استخراج اسیدی برای فلزات سنگین) آنالیز شدند. داده‌ها با نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۵ و آزمون‌های آماری همبستگی پیرسون (Pearson correlation test) تحلیل شدند. یافته‌ها: لجن مورد بررسی دارای pH مناسب (7/14) و کربن آلی بالا (27/32 درصد) بود، اما شوری بالا (µS/m 9891) و نسبت پایین C/N برابر با 6/38 نشان‌دهنده ناپایداری و محدودیت مصرف مستقیم آن در کشاورزی است. فلزات سنگین آرسنیک (mg/kg 10/27)، مس (mg/kg 134/86) و روی (mg/kg 530/93) نیز از استاندارد ملی ایران فراتر بودند. تحلیل هیت‌مپ ارتباط معنادار بین شوری، Cl-  و SO42-را تأیید کرد. به‌رغم ارزش تغذیه‌ای لجن، بدون اصلاحاتی مانند تثبیت، کاهش شوری و حذف پاتوژن‌ها، استفاده مستقیم آن توصیه نمی‌شود. نتیجه‌گیری: با وجود ترکیبات مغذی قابل توجه در لجن مانند نیتروژن، فسفر و کربن آلی، کاربرد مستقیم آن در کشاورزی به دلیل شوری بالا، نسبت نامناسب C/N، آلودگی میکروبی شدید (تخم نماتودها) و تجاوز برخی فلزات سنگین از حدود مجاز، با محدودیت جدی مواجه است. استفاده ایمن از این لجن نیازمند انجام فرآیندهای اصلاحی نظیر تثبیت، ضدعفونی، نمک‌زدایی و پایش فلزات سنگین است. بنابراین، توصیه می‌شود مصرف لجن به‌صورت کنترل‌شده، پس از تصفیه مناسب و مطابق با نیاز خاک و نوع محصول انجام گیرد.  </div> <div style="text-align: justify;">Background and Objective: This study aimed to assess the chemical and microbial quality of sludge generated at the Khoy wastewater treatment plant using an SBR process, and to compare the results with established agricultural standards. Materials and Methods: In this study, monthly sludge samples were collected and analyzed using standard EPA methods, including the 15-tube technique for coliforms, flotation for Ascaris eggs, and acid digestion for heavy metals. Data were analyzed using SPSS v.25 and statistical analyses included Pearson correlation tests. Results: The analyzed sludge exhibited an acceptable pH (7.14) and a high organic carbon content (27.32%). However, its elevated salinity (9891 µS/m) and low C/N ratio (6.38) indicated biological instability and limitations for direct agricultural application. The concentrations of heavy metals—including arsenic (10.27 mg/kg), copper (134.86 mg/kg), and zinc (530.93 mg/kg)— exceeded Iran’s national standards. Heat-map analysis confirmed a significant correlation between salinity, and the levels of chloride (Cl-), and sulfate (SO42-). Despite its nutritional value, the sludge is not recommended for direct agricultural use without prior treatments such as stabilization, salinity reduction, and pathogen removal. Conclusion: Despite the substantial nutrient content of the sludge, including nitrogen, phosphorus, and organic carbon, its direct application in agriculture faces serious limitations due to high salinity, an imbalanced C/N ratio, severe microbial contamination (e.g., nematode eggs), and the exceedance of permissible levels for several heavy metals. Safe utilization of this sludge requires corrective treatments such as stabilization, disinfection, desalination, and regular monitoring of heavy metal concentrations. </div> کیفیت لجن فاضلاب, راکتور ناپیوسته متوالی, کاربرد در کشاورزی, استفاده مجدد, بهبود خاک Sewage sludge quality, Sequencing batch reactor, Agricultural application, Reuse, Soil improvement 519 534 http://ijhe.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-348-2&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Aqanaghad محمد آقانژاد aqanaghad.eh@gmail.com No Department of Environmental Health Engineering, School of Health, Khoy University of Medical Sciences, Khoy, Iran گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده علوم پزشکی خوی، خوی، ایران Amir Sheikhmohammadi امیر شیخ محمدی asheikh1359@gmail.com No Department of Environmental Health Engineering, School of Health, Khoy University of Medical Sciences, Khoy, Iran گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده علوم پزشکی خوی، خوی، ایران Esrafil Asgari اسرافیل عسگری asgari.esrafil@zums.ac.ir Yes Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health, Zanjan University of Medical Sciences, Zanjan, Iran گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی زنجان، زنجان، ایران Hamidreza Tajfar حمیدرضا تاجفر asgariesrafil@gmail.com No Laboratory of Khoy Wastewater Treatment Plant, Khoy Water and Wastewater Company, Khoy, Iran آزمایشگاه تصفیه خانه فاضلاب خوی، شرکت آب و فاضلاب خوی، خوی، ایران